Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

Rijksbegrotingsfasen
RijksbegrotingOverzichtVoorbereidingUitvoeringVerantwoording
2006
  • Download PDF

3.2 De belasting- en premieontvangsten in 2006

In tabel 3.2.1 staat een overzicht van de ontwikkeling van de geraamde belasting- en premieontvangsten in 2006. Hierbij is een opsplitsing gemaakt naar de groei van de ontvangsten als gevolg van beleidsmaatregelen en overige maatregelen en naar de groei van de ontvangsten als gevolg van de economische ontwikkeling.

Tabel 3.2.1 Raming belasting- en premieontvangsten 2006 op kas en EMU-basis (x € miljoen)
 Vermoedelijke Uitkomsten 2005MaatregelenEndogeenEndogeen in %Ontwerpbegroting 2006
Kostprijsverhogende belastingen63 396– 1 2901 7522,8%63 858
Omzetbelasting37 436– 1 5541 2343,3%37 116
Belasting op personenauto's en motorrijwielen3 32859541,6%3 441
Accijnzen9 425431391,5%9 607
Belastingenvan rechtsverkeer4 981– 194701,4%4 857
Belastingenop een milieugrondslag3 931215491,2%4 195
Overig4 2961412064,8%4 642
      
Belastingenen premies volksverzekeringen op inkomen, winst en vermogen88 634– 3 9222 3262,6%87 038
Loonheffing69 512– 1 3302 1703,1%70 353
Inkomensheffing– 4 244507– 71916,9%– 4 457
Dividendbelasting3 9060140,3%3 920
Vennootschapsbelasting17 722– 3 0968294,7%15 455
Overig1 738– 3321,8%1 768
Totaal belastingen en premies volksverzekeringen (kasbasis)152 030– 5 2124 0782,7%150 896
      
Aansluiting op EMU-basis52 205 257
Premieswerknemersverzekeringen28 68911 877*21 0,1%40 588
Totaal belasting- en premieontvangsten (EMU-basis)180 7726 6654 3042,4%191 740

* Inclusief technische verschuiving in verband met het nieuwe zorgstelsel


In 2006 bedragen de totale belasting- en premieontvangsten op EMU-basis naar verwachting 191,7 miljard euro. Ten opzichte van de Vermoedelijke Uitkomsten 2005 nemen de belasting- en premieontvangsten met 11,0 miljard euro toe. Dit is het gevolg van (beleids)maatregelen en de verwachte endogene groei voortvloeiend uit het economisch beeld. In de volgende twee paragrafen wordt hierop nader ingegaan. Voor een uitgebreidere toelichting op grootste belastingsoorten wordt tevens verwezen naar de internetbijlage van deze Miljoenennota.

3.2.1 Endogene ontwikkeling belasting- en premieontvangsten 2006

De endogene toename van de ontvangsten is de groei die het gevolg is van de geraamde economische ontwikkelingen zoals opgenomen in de Macro Economische Verkenningen 2006. Voor 2006 verwacht het Centraal Planbureau een groei van het nominale BBP van 3½ procent. De endogene groei van de totale ontvangsten blijft hierbij achter. Onderliggend laten de verschillende ontvangstencategorieën een ander beeld zien, hetgeen wordt veroorzaakt door een uiteenlopende groei van de onderliggende componenten van het BBP.


De endogene groei van de ontvangsten bij de kostprijsverhogende belastingen bedraagt 2,8 procent. De ontvangsten in de omzetbelasting nemen endogeen met 1,2 miljard euro toe vanwege de geraamde groei en de prijsontwikkeling in de particuliere consumptie. De toename van de consumptie leidt tevens tot een stijging van het aantal autoverkopen en een groei in de ontvangsten van de belasting op personenauto's en motorrijwielen van 0,1 miljard euro. De endogene ontwikkeling van de accijnzen van 1,5 procent en de belastingen op een milieugrondslag van 1,2 procent blijft achter bij de ontwikkeling van het nominale BBP, omdat niet alle onderliggende belastingsoorten een prijsindexatie kennen en daarom alleen toenemen met de volumegroei. De belastingen voor het rechtsverkeer laten een endogene groei zien van 1,4 procent, hetgeen voornamelijk het gevolg is van de verwachte ontwikkeling op de woningmarkt.


De endogene groei van de belastingen op inkomen, winst en vermogen en de premies volksverzekeringen bedraagt 2,6 procent. In de loonheffing is sprake van een endogene ontwikkeling van 3,1 procent hetgeen voortvloeit uit de loon- en werkgelegenheidsontwikkeling. De ontwikkeling van de inkomensheffing wordt voor een belangrijk deel bepaald door de vertraging in de ontwikkeling van het automatiseringssysteem bij de belastingdienst in 2004, hetgeen is toegelicht in het Financieel Jaarverslag van het Rijk 2004. Deze vertraging heeft geleid tot een eenmalige hogere opbrengst in 2005 waardoor 2006 nu weer terugkeert op het oorspronkelijke niveau. De endogene groei in de VPB en dividendbelasting hangen samen met het aantrekken van de winstontwikkeling bij bedrijven. Tegelijkertijd wordt het beeld bij de dividendbelasting neerwaarts vertekend door het wegvallen van de incidenteel hogere ontvangsten in 2005 zoals in de vorige paragraaf is toegelicht.

3.2.2 Het effect van maatregelen op de belasting- en premieontvangsten.

De bijdrage van maatregelen op de belastingen en premies volksverzekeringen is -5,2 miljard euro op kasbasis, zoals zichtbaar is in de eerste kolom van tabel 3.2.1. Hiervan heeft –1,8 miljard betrekking op beleidsmaatregelen, de overige –3,4 miljard omvat met name de effecten van de aankoop van het gasgebouw in 2005. Het grootste budgettaire beslag hebben de beleidsmaatregelen rondom de herziening van het zorgstelsel, het aanvullend pakket ten behoeve van inkomensondersteuning en de verlaging van de vennootschapsbelasting waartoe reeds in het belastingplan 2005 was besloten. Met name bij het zorgstelsel is sprake van een aantal grote verschuivingen in het beeld. De arbeidsmarktmaatregelen omvatten onder meer de beleidswijzigingen rondom VUT, prepensioen en levensloop, waaronder ook de afspraken van het Sociaal Akkoord.


Het effect van beleidsmaatregelen (11,9 miljard euro) op de premies werknemersverzekeringen wordt gedomineerd door de effecten van de hervorming van het zorgstelsel. Hierbij vervalt het onderscheid tussen particulier en Ziekenfondsverzekerden en verschuiven deze – onder het oude stelsel particuliere – premiebetalingen naar de premies werknemersverzekeringen. Deze financieringsverschuiving wordt geraamd op 8,2 miljard euro. Daarnaast wordt er een lastendekkende premie ingevoerd. Dit laatste is lastenrelevant, de financieringsverschuiving is dat niet.


In tabel 3.2.2 is het budgettaire beslag van al deze maatregelen weergegeven voor de belastingen en premies volksverzekeringen op kasbasis, op transactiebasis en het effect op de lastenontwikkeling. De totale lastenverlichting in 2006 komt uit op –2,1 miljard euro. Het verschil tussen de transactiebasis en de lasten wordt deels veroorzaakt doordat sommige maatregelen geen betrekking hebben op belastingen en premies volksverzekeringen, maar wel relevant zijn voor de lastenontwikkeling. Dit betreft bijvoorbeeld de maatregelen bij de premies werknemersverzekeringen en de afschaffing van het gebruikersdeel van de OZB. Daarnaast kennen sommige maatregelen bij de belastingen en premies volksverzekeringen ook nog een component aan de uitgavenkant van de begroting die relevant is voor de lasten, de zogeheten bruteringscorrecties.


Voor een toelichting op de beleidsmaatregelen wordt verwezen naar de toelichting op de lastenontwikkeling in hoofdstuk 4. De overige maatregelen omvatten voor –3,8 miljard euro de effecten van de aankoop van het gasgebouw in 2005, dat eenmalig hoge opbrengsten in de VPB en de omzetbelasting in 2005 tot gevolg had, en welke in 2006 terugvallen op het oorspronkelijke niveau.

Tabel 3.2.2 Budgettair effect van belasting- en premiemaatregelen 2006 (x € miljoen)
 Kas Belastingen en premiesvvzTrans Belastingen enpremies vvzLasten
Reeds eerdergenomen maatregelen   
Arbeidsmarkt244244– 321
Gefaseerde afschaffing SPAK en afschaffing VLW296296296
Verhoging arbeidskorting– 274– 274– 274
Overig222222– 343
    
VUT, prepensioen, levensloop– 83– 78202
    
Vestigingsklimaat– 715– 423– 423
Verlaging Vpb en tariefopstap– 666– 420– 420
Overig– 49– 3– 3
    
Zorgstelsel– 1 523– 1 691– 959
Verlaging AWBZ premie en overheveling particulier verzekerden– 2 197– 2 4402 674
Invoering zorgtoeslag  – 2 597
Afschaffing OZBgebruikersdeel  – 977
Overig674749– 59
    
Aanvullend pakket inkomensondersteuning– 565– 307– 1 127
Verlaging WW-premie met 1,15 procent  – 680
Verhoging algemene heffingskorting met 68 euro– 544– 604– 776
Overig– 21297329
    
Overig809464555
    
Totaal beleidsmaatregelen 2006– 1 833– 1 791– 2 073
Totaal overige maatregelen (m.n. gasgebouw)– 3 379  
Totaal maatregelen– 5 212 – 2 073