Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

  • Download PDF

12 Rechtspleging en rechtsbijstand

Algemene doelstelling

Een slagvaardige, toegankelijke en doelmatige rechtspleging, waaronder begrepen de buitengerechtelijke alternatieven van geschilbeslechting.

Budgettaire gevolgen van beleid
 x € 1 000 
 2005200620072008200920102011
Verplichtingen1 242 9061 302 2011 295 5541 290 3691 288 8001 288 5381 288 840
        
Programma-uitgaven1 245 6991 302 2011 295 5541 290 3691 288 8001 288 5381 288 840
        
12.1 Slagvaardige en kwalitatief goede rechtspleging823 652867 200864 945859 330857 685857 424857 724
Waarvan juridisch verplicht863 582858 251856 574856 179856 416
12.1.1 Raad voor de rechtspraak – gerechten785 396814 981823 592819 001817 661817 482817 785
12.1.2 Hoge Raad21 79325 56424 90723 88023 58023 57723 577
12.1.3 Overige diensten16 46326 65516 44616 44916 44416 36516 362
12.2 Adequate toegang tot het rechtsbestel422 047435 001430 609431 039431 115431 114431 116
Waarvan juridisch verplicht387 51326 77725 7554 680
12.2.1 Raden voor rechtsbijstand370 052399 606401 270401 699401 770401 769401 770
12.2.2 Overig51 99535 39529 33929 34029 34529 34529 346
        
Ontvangsten250 859183 567185 229185 295184 895184 895184 895
Waarvan Griffie-ontvangsten168 058175 198176 860176 926176 526176 526176 526

N.B. Het niet-juridische verplichte deel op dit beleidsartikel is gereserveerd voor bestuurlijk gebonden uitgaven via diverse subsidiebeschikkingen, onder meer voor de Stichting Geschillencommissie Consumentenzaken, de Nederlandse Orde van Advocaten en het Bureau Financieel Toezicht. Daarnaast zijn er middelen gereserveerd voor de gesubsidieerde rechtsbijstand in de vorm van toevoegingen en piketten. Ook zijn er middelen bestemd voor toezicht en onderzoek, bijvoorbeeld op het terrein van rechtspraak, schuldsanering en rechtsbijstand.

Omschrijving van de samenhang in beleid

Een slagvaardige, toegankelijke en doelmatige rechtspleging waaronder een adequaat voorzieningenniveau van gesubsidieerde rechtshulp en buitengerechtelijke geschilbeslechting, is van groot belang om burgers en rechtspersonen in staat te stellen hun recht te halen. Daarbij staan het waarborgen van de toegang tot het recht en het uitgangspunt dat burgers en bedrijven in eerste instantie proberen zelf een oplossing te vinden voor onderling gerezen conflicten en geschillen centraal.


De Nederlandse rechtsorde kenmerkt zich door een kwalitatief hoogwaardige, snelle en toegankelijke rechtspraak, een adequaat opererend systeem van juridische dienstverlening en een rijke schakering aan buitengerechtelijke voorzieningen van geschilbeslechting.


Dit stelsel van gerechtelijke en buitengerechtelijke voorzieningen dient behalve een maatschappelijk belang ook een economisch belang.

Doel is het behoud en het zo mogelijk versterken van een slagvaardige rechtspleging in brede zin. Burgers en bedrijven hebben baat bij een sterke juridische infrastructuur. Deze draagt onder meer bij aan een snellere oplossing van conflicten, de beperking van financiële en emotionele schade, de vermindering van administratieve lasten en aan het voor overeenkomsten en transacties noodzakelijke onderlinge vertrouwen.

Verantwoordelijkheid

De verantwoordelijkheid van de minister beperkt zich in belangrijke mate tot het vormgeven, onderhouden en verbeteren van het stelsel van rechtspraak. De directe verantwoordelijkheid voor de Raad voor de rechtspraak en de gerechten beperkt zich tot de financiering en het beheersmatig toezicht houden.

Naast deze stelselverantwoordelijkheid treedt de minister van Justitie ook op als werkgever voor de rechterlijke macht en is in die hoedanigheid verantwoordelijk voor de arbeidsvoorwaarden van de rechterlijke ambtenaren.

Ook voor de overige organisaties (zie «Actoren» onder operationele doelstelling 12.1) heeft de minister in hoofdzaak een beheersmatige verantwoordelijkheid.

De minister van Justitie heeft de verantwoordelijkheid voor de inrichting en instandhouding van het stelsel van rechtsbijstand.

Ook is de minister van Justitie verantwoordelijk voor het in stand houden van de kernfuncties van het notariaat, de advocatuur en de gerechtsdeurwaarders en voor de inzet van kwalitatief goede tolken en vertalers binnen het justitiële domein.

Succesfactoren

Naast het eigen beleid kunnen ook beleidswijzigingen van andere ministeries of Europese wetgeving van invloed zijn op het te behalen resultaat. Ook de economische ontwikkelingen en de daarmee samenhangende gevolgen voor de rechtspraak en de toegang tot het rechtsbestel kunnen het functioneren van de rechtspraak beïnvloeden.

Operationele doelstelling 12.1

Het scheppen van voorwaarden voor en het in standhouden van een stelsel voor slagvaardige, toegankelijke en doelmatige rechtspleging.

Motivering

Een goede rechtspleging is noodzakelijk zodat burgers en instellingen in staat zijn hun rechten te behouden en te beschermen.


Een rechtsorde zonder goed werkende rechtspraak is ondenkbaar; gebrek aan vertrouwen van de burgers in de maatschappelijke instituties en in elkaar leidt tot eigenrichting en het vastlopen van het economische leven.

Actoren

• Raad voor de rechtspraak, gerechten en bijzondere kamers;

• Hoge Raad;

• Overige actoren: Commissie Gelijke Behandeling (CGB), College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) en Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR).

Instrumenten

De beleidsprioriteiten voor 2007 zijn gericht op de verdere modernisering van de rechterlijke organisatie en op het behoud en het bevorderen van een slagvaardige en toegankelijke rechtspraak.

Ook is het van belang de rechtspraak waar mogelijk te ondersteunen in het streven de kwaliteit te borgen en zo nodig te verbeteren.

• Evaluatie moderniseringsoperatie. De modernisering van de rechterlijke organisatie is de afgelopen jaren aanzienlijk gevorderd, maar op tal van terreinen is verdere modernisering noodzakelijk. De maatregelen en voorzieningen die in het kader van de moderniseringsoperatie tot stand zijn gekomen worden momenteel geëvalueerd (commissie Deetman). Begin 2007 zal hierover worden gerapporteerd;

• Stroomlijning hoger beroep. Een slagvaardige rechtspraak is gebaat bij gericht en daardoor doelmatig procederen. Het Wetsvoorstel stroomlijnen hoger beroep in strafzaken (TK30 320) zal naar verwachting in 2007 in werking treden. Dit moet zorgen dat de behandeling in hoger beroep zich meer concentreert op de punten waartegen partijen bezwaar maken. De verwachting is dat hierdoor de kwaliteit van de behandeling toeneemt en het aantal hoger beroepen vermindert. Ook de werklast van rechters zal waarschijnlijk minder worden. Op civiel- en bestuursrechtelijk terrein zal ook worden bekeken in hoeverre en op welke manier het hoger beroep kan worden gestroomlijnd;

• Betere benutting zittingscapaciteit. Er wordt gekeken naar de mogelijkheid om bestaande nevenlocaties beter te benutten door op deze locaties meer eerstelijns rechtspraak en gerechtelijke dienstverlening aan te bieden. Het zou nodig kunnen zijn om enkele bestaande nevenvestigingen te transformeren tot nevenzittingsplaatsen en enkele nevenzittingsplaatsen af te stoten;

• Inzet ICT. De inzet en benutting van moderne ICT worden verder bevorderd onder meer door het wegnemen van wettelijke beletselen voor het gebruik van ICT, het verder mogelijk maken van elektronisch berichtenverkeer met gerechten en door het verbeteren van de afstemming tussen de elektronische overheid en informatiseringsprogramma’s van de rechtspraak;

• Eenvoudiger procederen. Procederen zal voor burgers eenvoudiger worden. Het verplicht procuraat wordt afgeschaft. Ook worden stappen gezet voor het harmoniseren en vereenvoudigen van griffierechten in civiele en bestuursrechtelijke zaken. Er komen laagdrempelige en eenvoudige eerstelijnsvoorzieningen voor small claims. Eén van die voorzieningen is het on-line vorderen van geld. Buitengerechtelijke geschilafdoening zal verder worden gestimuleerd;

• Modernisering loon- en functiegebouw en heroverwegen relatie NVvR. Er wordt momenteel gewerkt aan het moderniseren van het bestaande loon- en functiegebouw van de rechterlijke macht. In 2007 zal deze modernisering worden afgerond en ingevoerd. Het bestaande loon- en functiegebouw voldoet niet meer aan de huidige wensen op het gebied van flexibiliteit en loopbaanbeleid. De huidige relatie tussen het bureau van de NVvR en het ministerie wordt om meerdere redenen onwenselijk gevonden. Op basis van een in 2006 af te ronden verkenning zullen in de periode tot 2008 nieuwe financiële en rechtspositionele verhoudingen moeten worden gecreëerd.

Raad voor de rechtspraak – gerechten

Belangrijke indicatoren voor het (kunnen) functioneren van de rechtspraak zijn de verwachte instroomontwikkelingen in relatie tot de financiering van de rechtspraak en het effect daarvan op de doorlooptijden.

Om een nog beter inzicht te krijgen in de instroomontwikkelingen wordt het Prognosemodel Justitiële ketens (PMJ) aangevuld met een civiel- en bestuursrechtelijk deel. Totdat dit beschikbaar is worden ramingen voor civiel en bestuur hoofdzakelijk gebaseerd op trendextrapolaties. Voor de totale instroom wordt de volgende ontwikkeling verwacht:

Instroomontwikkeling rechtspraak (aantallen)
 2005200620072008200920102011
Totaal1 724 1401 799 6161 773 3071 821 0261 865 0021 865 9861 863 521

De begroting 2007 van de Raad voor de rechtspraak staat in belangrijke mate in het teken van deze verwachte instroomontwikkeling. Deze instroom is in de begroting van de Raad, conform de bekostigingsafspraken, vertaald naar een gewenste bijdrage van het ministerie aan de Raad.


De afgelopen jaren is de instroom ieder jaar gestegen. De rechtspraak is in staat geweest deze instroom, met de beperkte aanvullende middelen, daadwerkelijk te verwerken. Mede hierdoor is volgens de Raad de kwaliteit onder druk komen te staan.

Wanneer de capaciteit van de rechtspraak onvoldoende is toegerust op de verwachte instroom van zaken kan dit resulteren in oplopende voorraden en doorlooptijden dan wel een toename van de druk op de kwaliteit. Daarom is het van belang om over een realistische instroomraming te beschikken en deze zo goed mogelijk te financieren.


Waar in voorgaande jaren werd uitgegaan van het begrotingsjaar, is in deze begroting uitgegaan van 2008. Dit om te zorgen voor meer stabiliteit voor de rechtspraak.

Omdat de ramingen voor de asielketen minder stabiel zijn is ervoor gekozen de ontwikkeling op het terrein van de vreemdelingenkamers jaarlijks te bekijken. De meerjarige raming zoals opgenomen door de Raad is daarmee niet volledig overgenomen.

Qua financiering is over de jaren heen enige spreiding aangebracht aangezien het niet realistisch is dat in 2006 nog veel extra capaciteit kan worden aangetrokken.


Afgezien van de vreemdelingenkamers is het over de jaren heen (2006–2008) gelukt om nagenoeg volledig aan de wensen van de Raad tegemoet te komen. Over die jaren heen is de instroomverwachting namelijk vrijwel volledig gefinancierd en kan verwacht worden dat de doorlooptijden stabiel zullen blijven. In het hoofdstuk van de Raad voor de rechtspraak in deze begroting staan meer in detail de specifieke ontwikkelingen binnen de rechtspraak zelf. Hieronder wordt verder ingegaan op de bijdrage aan de Raad voor de rechtspraak en de gemaakte productieafspraken.

Bijdrage Raad (x € 1 000)
 200620072008200920102011
Bijdrage begroting 2006*766 742753 361753 815753 815753 815753 815
Toevoegingen48 23970 23165 18663 84663 66763 970
Bijdrage begroting 2007814 981823 592819 001817 661817 482817 785

* inclusief nota van wijziging

Productieafspraak (aantallen)
 200620072008200920102011
Productieafspraak begroting 2006*1 687 2051 766 3681 767 3101 767 3101 767 3101 767 310
Aanvullende afspraken52 20655 70237 36134 58932 21527 983
Productieafspraak begroting 20071 739 4111 822 0701 804 6711 801 8991 799 5251 795 293

* inclusief nota van wijziging


In vergelijking met de begroting 2006 is een verschuiving te zien (zowel qua instroom als qua productieafspraken) van relatief goedkope kantonzaken naar andere categorieën. Dit zorgt ervoor dat vanaf 2007 het aantal aanvullende producten bij een relatief stabiele reeks aanvullende middelen daalt.

Hoge Raad

Op basis van recente prognoses van de strafketen wordt de komende jaren een verdere stijging van het aantal strafzaken bij de Hoge Raad verwacht. Daarnaast zal het aantal zaken in de belastingsector geleidelijk aan dalen. Per saldo leiden de ontwikkelingen bij de Hoge Raad tot aanvullende kosten. Daarom worden structureel extra middelen toegevoegd aan de Hoge Raad. In onderstaande tabel is de verwachte ontwikkeling van de instroom en de verwachte productie van de Hoge Raad inzichtelijk gemaakt.

Ontwikkelingen Hoge Raad (aantallen)
 2005200620072008200920102011
Straf       
– instroom3 6503 7873 8963 9183 9343 9363 935
– uitstroom3 6003 6503 7983 9183 9343 9363 935
        
Civiel       
– instroom500510520530530530530
– uitstroom500510520530530530530
        
Belasting       
– instroom1 5001 100900750750750750
– uitstroom1 1001 1001 1001 1001 1001 1001 100
        
Totaal       
– instroom5 6505 3975 3165 1985 2145 2165 215
– uitstroom5 2005 2605 4185 5485 5645 5665 565

Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van beleid

Beleidsdoorlichting
OmschrijvingStatusVindplaats
Slagvaardige en kwalitatief goede rechtsplegingAf te ronden in 2007 www.wodc.nl
   
Effectenonderzoek ex post  
Dieptestudies in het kader van de evaluatie van de gewijzigde organisatie van de rechtspraakAf te ronden in 2006Idem
Evaluatie effecten modernisering rechterlijke macht (wetsevaluatie)Af te ronden in 2006Idem
Evaluatie videoconferentie in strafrecht en in vreemdelingbewaringszakenAf te ronden in 2008Toezegging TK 2004–2005, 29 828 nr. 3
   
Overig evaluatieonderzoek  
Periodieke informatievoorziening rechtspraak en buitengerechtelijke geschilbeslechtingAf te ronden in 2007 www.wodc.nl
Verkennend onderzoek filterfunctie geschilproceduresAf te ronden in 2006Onderzoek aangekondigd in Nota Slagvaardige rechtspleging

Operationele doelstelling 12.2

Het waarborgen van een effectieve toegang tot het rechtsbestel zodat burgers en bedrijven hun in de rechtsorde neergelegde rechten in en buiten rechte geldend kunnen maken.

Motivering

Het behalen van deze doelstelling heeft als effect dat de toegang tot het rechtsbestel wordt gewaarborgd, met name voor minder draagkrachtigen en verdachten in strafzaken die in hechtenis zitten. Een ander effect is dat via publiekrechtelijke beroepsorganisaties de kwaliteit, integriteit en continuïteit van de juridische beroepsgroepen zeker worden gesteld.

Met het behalen van deze doelstelling wordt daarnaast bevorderd dat geschillen die zich beter lenen voor andere vormen van conflictoplossing dan een beslissing door de rechter, op een andere wijze opgelost kunnen worden, zonodig na een verwijzing door de rechter.

Ook worden burgers in staat gesteld problematische schulden te saneren. Het toewijzen van een bewindvoerder door de rechter is het laatste redmiddel na een mislukt minnelijk traject. Hierbij proberen schuldenaar en schuldeiser(s) een oplossing te vinden voor de problematische schuldpositie.

Actoren

• Raden voor rechtsbijstand;

• Overig, zoals: Nederlandse Orde van Advocaten, Stichting Geschillencommissies voor Consumentenzaken en Bureau Financieel Toezicht.

Instrumenten

Gesubsidieerde rechtsbijstand

Door het inrichten en onderhouden van een stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand blijft kwalitatief goede rechtsbijstand voldoende beschikbaar. Om dit stelsel in stand te houden moet het steeds worden aangepast aan de veranderende maatschappelijke context en zijn investeringen nodig op het gebied van structuur en kwaliteit.


Om dit te bereiken zijn de volgende instrumenten ontwikkeld: Wet op de rechtsbijstand (Wrb) en daarop gebaseerde besluiten en subsidies aan de Raden voor rechtsbijstand. In 2007 wordt specifiek ingezet op:

• Onderzoek inrichting rechtsbijstand asielzoekers. In 2006 is de stelselwijziging gesubsidieerde rechtsbijstand afgerond. De gesubsidieerde rechtsbijstand aan asielzoekers maakt geen deel uit van deze stelselwijziging. Mede gelet op het huidige niveau van de asielinstroom onderzoeken de Raden voor rechtsbijstand de toekomstige inrichting van de rechtsbijstand aan asielzoekers. Daarbij is de vraag of rechtsbijstand aan asielzoekers doelmatiger wordt door de juristen in loondienst bij de Stichting Rechtsbijstand Asiel Nederland onder te brengen bij de vrij gevestigde advocatuur. De resultaten van dit onderzoek vormen de basis voor nadere besluitvorming, die in 2007 wordt geëffectueerd;

• Evaluatie functie en besturing Raden voor rechtsbijstand. De Raden voor rechtsbijstand zijn momenteel vijf zelfstandige bestuursorganen. In het licht van de stelselwijziging, waarbij de eerste- en tweedelijnsrechtshulp zijn gescheiden en de eerstelijnsrechtshulp is ondergebracht bij de stichting Het Juridisch Loket worden de functie en besturing van de Raden voor rechtsbijstand geëvalueerd. In 2007 zijn de resultaten van deze evaluatie bekend;

• Interactieve website «Delta G». Naar aanleiding van het rapport «Toegang tot het Recht» van de Raad voor de Maatschappelijke Ontwikkeling is door het kabinet Balkende II besloten een studie te doen naar de wijze waarop bestaande intermediaire rechtshulpvoorzieningen, vanuit het perspectief van de burger, een rol vervullen in een efficiënte en effectieve toegang tot het rechtsbestel. Vooruitlopend op de uitkomsten van deze studie ontwikkelen de raden een interactieve website (het Project Delta Geschilbeslechting -«Delta G»-).

Het doel van deze nieuwe website is de burger die een juridisch geschil heeft, helderheid te geven in dat geschil en hem te helpen bij het maken van een bewuste en zelfstandige keuze tussen de verschillende wijzen van geschiloplossing. Het ontwerp van de website is naar verwachting in het voorjaar van 2007 afgerond.

Juridische beroepsgroepen en tolken/vertalers

Via publiekrechtelijke beroepsorganisaties worden de kwaliteit en de integriteit van de juridische beroepsuitoefening gewaarborgd. Door het uitoefenen van financieel toezicht wordt de continuïteit van de beroepsuitoefening zeker gesteld.

De juridische beroepsuitoefening betreft: belangenbehartiging van rechtzoekenden zoals advisering en procesvertegenwoordiging, het vastleggen van rechtsverhoudingen in authentieke aktes en advisering daarover, het inleiden van een gerechtelijke procedure, de betekening en executie van rechterlijke vonnissen en het verrichten van tolk- en vertaalwerkzaamheden in gerechtelijke procedures.


Om dit te bereiken worden de volgende instrumenten ingezet: Wet op het notarisambt, Advocatenwet, Gerechtsdeurwaarderswet, subsidie Bureau Financieel Toezicht, Wetsvoorstel gerechtstolken en beëdigde vertalers, Kwaliteitsinstituut tolken en vertalers en Register tolken en vertalers. In 2007 wordt specifiek ingezet op:

• Beleidsinitiatieven en -ontwikkeling. De evaluatie van de Gerechtsdeurwaarderswet wordt in 2007 afgerond. Deze evaluatie draagt, samen met de in 2006 afgeronde evaluatie van de Wet op het notarisambt en het advies van de commissie Van Wijmen ten aanzien van de Advocatenwet, bouwstenen aan voor nieuwe beleidsontwikkeling. De focus van deze nieuwe beleidsontwikkeling zal liggen op het verbeteren en bevorderen van de kwaliteit van de beroepsuitoefening van deurwaarders, notarissen en advocaten. Verder worden in 2007 nieuwe beleidsinitiatieven ontwikkeld voor het bevorderen en handhaven van de integriteit van de juridische beroepsuitoefening;

• Inwerkingtreding Wet gerechtstolken en beëdigde vertalers. In 2007 treedt naar verwachting de Wet gerechtstolken en beëdigde vertalers in werking. Hierbij wordt ook de lagere regelgeving vastgesteld die nodig is voor de uitvoering van deze wet.

Buitengerechtelijke geschilbeslechting

Hoe wezenlijk de toegang tot de rechter voor de beslechting van conflicten ook is, overheidsrechtspraak is voor burgers met een conflict niet in alle situaties de meest geëigende of meest doelmatige voorziening. De eigen verantwoordelijkheid van burgers en instellingen staat hierbij centraal. Wanneer conflicten ontstaan, zijn betrokkenen primair zelf verantwoordelijk voor de oplossing daarvan.


Om te bevorderen dat geschillen die zich beter lenen voor andere vormen van conflictoplossing dan een beslissing door de rechter, op een andere manier kunnen worden opgelost, zijn de volgende instrumenten ontwikkeld: Wet op de rechtsbijstand (Wrb), AMvB Besluit subsidiëring conflictbemiddelaars, beleidsregel Tijdelijke stimuleringsbijdrage mediation op verwijzing door de rechter, Subsidie landelijk projectbureau mediation rechterlijke macht en subsidiëring Stichting Geschillencommissies. In 2007 wordt specifiek ingezet op:

• Tussenrapportage stimulerings- en doorverwijzingsmaatregelen mediation. Begin 2007 wordt een tussenrapportage aan de Tweede Kamer aangeboden met daarin de voorlopige resultaten van de stimulerings- en doorverwijzingsmaatregelen met betrekking tot mediation. In de tussentijd continueert justitie de dialoog met de markt en blijft zij de burger en de potentiële doorverwijzende instanties voorlichten;

• Onderzoek implementatie gedragscode behandeling letselschade. De letselschadebranche heeft in samenwerking met de Universiteit van Tilburg een gedragscode (procedurele normen) voor de behandeling van letselschade ontwikkeld. Slachtofferorganisaties en verzekeraars buigen zich onder de paraplu van het Nationaal Platform Personenschade over de implementatie van de procedurele normen in de vorm van de oprichting van een permanente organisatie en een voorziening voor tussentijdse geschiloplossing. Een belangrijke succesfactor is de neutraliteit van de permanente organisatie van de geschilbeslechting. Om de neutraliteit te waarborgen zijn een evenwichtige financiering door de marktpartijen en een stevige slachtoffervertegenwoordiging noodzakelijk. In 2007 wordt dit proces nauwlettend gevolgd.

Schuldsanering

Door het onderhouden van een stelsel van schuldsanering en het zorgen voor beschikbaarheid, kwaliteit en integriteit van bewindvoerders, worden burgers in staat gesteld problematische schulden te saneren. Kenmerkend voor de uitvoering van de Wsnp (Wet schuldsanering natuurlijke personen) is de ketenverantwoordelijkheid van uitvoerende organisaties als gemeenten, kredietbanken, sociale diensten, schuldhulpverleners, maatschappelijk werk, rechterlijke macht, advocatuur, bewindvoeringsorganisaties en de Raad voor rechtsbijstand te Den Bosch. Wettelijke schuldsanering draagt bij aan het armoede- en integrale schuldhulpbeleid van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Een goed minnelijk traject zorgt er echter voor dat het wettelijke traject het uiterste redmiddel blijft.

Uitgangspunt moet blijven dat schuldeiser en schuldenaar het probleem via het minnelijke traject zelf proberen op te lossen voordat zij de schuldsanering aanvragen.


Om dit te bereiken worden de volgende instrumenten ingezet: Faillissementswet, derde titel (artikel 284 e.v.), Wet op de Justitie-subsidies (artikel 48 c en d), Salaris-AMvB, Subsidie-AMvB, Register-AMvB, Aanwijzings-AMvB Raad Den Bosch en diverse uitvoeringsregelgeving van de Raad voor rechtsbijstand Den Bosch. In 2007 wordt specifiek ingezet op:

• Aanpassing van de Wsnp begin 2007. Via het wetsvoorstel ter herziening van de Wsnp (TK 29 942, nr. 2) wordt begin 2007 de Wsnp aangepast. Dit wetsvoorstel bevat een scherpere toets van de goede trouw en het «saneringsgereed» zijn van de verzoeker. Dit om het risico van tussentijdse uitval te beperken. De introductie van het buitengerechtelijke dwangakkoord maakt het mogelijk dwarsliggende schuldeisers – die een beperkt deel van de schuldenlast vertegenwoordigen – te overrulen, waardoor een drie jaar durend wettelijk traject wordt voorkomen;

• De uitwerking van het rapport «Het rijk rond schulden». De uitwerking van dit rapport moet de komende jaren zorgen voor een samenhangende aanpak van problematische schuldsituaties en de schuldenproblematiek beter beheersbaar maken. Een van de actiepunten voor justitie is een betere aansluiting van het minnelijke op het wettelijke traject. Dit moet leiden tot een betere informatieoverdracht en bijdragen aan een betere selectie van personen die klaar zijn om in te stromen in een schuldsaneringstraject.

Prestatiegegevens bij 12.2

De vraag naar en het aanbod van juridische dienstverleners zijn continu aan (maatschappelijke) ontwikkelingen onderhevig. Deze ontwikkelingen doen zich zowel in de samenleving als binnen het stelsel voor. De effecten hiervan zijn vooraf moeilijk in te schatten. Om vast te stellen wat de gevolgen van die ontwikkelingen zijn, worden jaarlijks monitors opgesteld en aangeboden aan de Tweede Kamer (meest recente Monitor Gesubsidieerde Rechtsbijstand: TK 30 300, nr. 29 en meest recente Monitor Wsnp: TK 30 300, nr. 12).

Deze monitors leveren relevante beleidsindicatoren op (zoals tarieven, aanbod beroepsgroepen, vraag naar de dienstverlening en wachttijden), die in zijn totaliteit inzicht geven in de meerjarige trends en kwantitatieve ontwikkelingen in de onderscheiden beroepsgroepen. Deze monitors vormen mede de basis voor beleidsaanpassingen. In onderstaande tabellen worden een aantal prestatiegegevens uit de monitors gepresenteerd.

Gesubsidieerde rechtsbijstand

Volume- en prijsgegevens
 2005200620072008200920102011
Uitvoeringslasten Raden voor rechtsbijstand       
Prijs (x € 1,–)41,048,450,450,450,450,450,4
Volume (aantal afgegeven toevoegingen)381 269361 923373 060373 935374 101374 101374 101
Vaste kosten (incl. automatisering, projecten) (x € 1 000,–)7 5042 1902 2172 2172 2172 2172 217
        
Programmauitgaven Raden voor rechtsbijstand       
Strafzaken (ambtshalve)       
Prijs (x € 1,–)1 0661 0651 0661 0661 0661 0661 066
Volume (aantal afgegeven toevoegingen)98 743102 885109 559110 760110 926110 926110 926
        
Strafzaken (regulier)       
Gemiddeld opgelegde eigen bijdrage (x € 1,–)73737373737373
Prijs (x € 1,–)671656680680680680680
Volume (aantal afgegeven toevoegingen)40 40543 70546 50546 60546 60546 60546 605
        
Civiele zaken       
Gemiddeld opgelegde eigen bijdrage (x € 1,–)161161161161161161161
Prijs (x € 1,–)704701701701701701701
Volume (aantal afgegeven toevoegingen)196 823198 323199 986201 849201 849201 849201 849
        
Inverzekeringstellingen       
Prijs (x € 1,–)247249249249249249249
Volume (aantallen)90 95893 45898 38898 21898 21898 21898 218
        
Juridisch Loket *       
Vaste kosten (x € 1 000,–) 22 27221 07221 07219 67219 67219 672
Volume (aantallen) 639 000639 000639 000639 000639 000639 000
Lichte adviestoevoeging *       
Prijs (x € 1,–) 239207207207207207
Volume (aantal afgegeven toevoegingen) 12 00012 00012 00012 00012 00012 000
        
Asiel       
Prijs (x € 1,–)3 0182 7392 1992 1992 1992 1992 199
Volume (instroom asielzoekers, aantallen)8 52010 50010 50010 50010 50010 50010 500

* In verband met de stelselwijziging zijn de kengetallen voor Het Juridisch Loket en de lichte adviestoevoeging pas vanaf 2006 relevant. De lichte adviestoevoeging is bedoeld voor kortlopende adviezen en is ter vervanging van het verlengde spreekuur zoals dat voorheen bij de Bureaus Rechtshulp werd verzorgd.

Juridische beroepsgroepen

 20052006200720082009
Aantal notariskantoren768768768768768
Aantal notarissen1 4401 4401 4401 4401 440
Aantal deurwaarderskantoren241241241241241
Aantal deurwaarders377377377377377
Aantal advocatenkantoren3 4283 4283 4283 4283 428
Aantal advocaten13 76513 76513 76513 76513 765
Tolken en vertalersp.m.p.m.p.m.p.m.p.m.

Buitengerechtelijke geschilbeslechting

Mediation
 20052006200720082009
Slagingspercentage mediations binnen het justitiële domein50%60%60%60%60%
Verwijzing door de rechter7201 5005 00010 00010 000
Verwijzing door Het Juridisch Loket1661 2001 8002 5002 500
Afgegeven mediation toevoegingen4001 0003 0005 0005 000

* Vanaf 1 april 2005 is een start gemaakt met de implementatie van doorverwijzingvoorzieningen naar mediation bij alle gerechten en de Juridische Loketten. De opgenomen geraamde aantallen zijn gebaseerd op de realisatie over 2005 en de ontwikkelingen over de eerste zes maanden in 2006. Begin 2007 wordt een tussenrapportage aan de Tweede Kamer aangeboden die aanleiding kan geven tot aanpassing van de hier gepresenteerde aantallen.

Schuldsanering

Volume- en prijsgegevens
 2005200620072008200920102011
Uitvoeringslasten Raad voor rechtsbijstand       
Prijs (x € 1,–)27273737373737
Volume (aantallen Wsnp-zaken)12 21212 2129 0109 0109 0109 0109 010
        
Programmauitgaven Raad voor rechtsbijstand       
Prijs (x € 1,–)1 2911 2971 3171 3171 3171 3171 317
Volume (aantallen Wsnp-zaken)12 21212 2129 0109 0109 0109 0109 010
        
Bewindvoerders       
Aantal bewindvoerders1 3241 3701 3701 3701 3701 3701 370

Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van beleid

Beleidsdoorlichting
OmschrijvingStatusVindplaats
Adequate toegang tot het rechtsbestelAf te ronden in 2010 www.wodc.nl
   
Effectenonderzoek ex post  
Evaluatie marktwerking tolk- en vertaaldienstenAf te ronden in 2006idem
Trendrapportage gerechtsdeurwaardersAf te ronden in 2006 Handelingen 2000–2001, nr. 17, EK, p. 776–780.TK 2003–2004, 29 200 VI, nr. 2
Commissie Evaluatie Wet op het notarisambtAfgerond in 2005TK 23 706, nr. 62
Monitor mediationTussenrapportage in 2007 www.wodc.nl
 Af te ronden in 2009 
AdvocatenwetAf te ronden in 2006N.n.t.b.
Wet op de rechtsbijstandStart 2009Idem
Werking WsnpStart 2007Idem
Stichting GeschillencommissiesStart 2008Idem