Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

  • Download PDF

6. BEGROTING BATEN-LASTENDIENSTEN

6.1 Defensie Telematica Organisatie

Algemeen

De Defensie Telematica Organisatie (DTO) draagt zorg voor een optimale informatie- en communicatievoorziening voor klanten binnen het ministerie van Defensie. Daarnaast worden steeds meer diensten op de zogenaamde tweeden markt geleverd, voornamelijk de ministeries die belast zijn met Openbare Orde en Veiligheid (OOV). DTO vervult een ondersteunende rol bij de primaire taakuitvoering van Defensie door het aanbieden van en uitvoering geven aan werkende integrale ICT-oplossingen binnen de bestuurlijke informatievoorziening (BIV) en in toenemende mate binnen de operationele informatievoorziening (OIV) en de OOV-sector.

Begroting van baten en lasten
(bedragen x € 1 000)200512006220072008200920102011
BATEN       
Opbrengst moederdepartement255 777275 118264 139256 362250 908248 181248 181
Opbrengst overige departementen28 94833 17133 17150 49167 23191 429108 614
Opbrengst derden15282828282828
Rentebaten1 443      
Buitengewone baten       
Vrijval voorzieningen4 673      
Exploitatiebijdrage       
Totaal baten290 856308 317297 338306 881318 167339 638356 823
        
LASTEN       
Apparaatskosten       
* personeelskosten176 059182 693163 192153 514147 530153 883158 947
* materiële kosten83 93096 235102 735115 213116 672129 262137 453
Rentelasten6 4368 0998 8819 2379 76710 47210 277
Afschrijvingskosten       
* materieel36 37144 69846 20746 21545 47646 74150 596
* immaterieel2 0022 4362 9473 5484 3684 8795 000
Dotaties voorzieningen1 733      
Buitengewone lasten       
Totaal lasten306 531334 161323 962327 727323 813345 237362 273
Saldo van baten en lasten– 15 675– 25 844– 26 624– 20 846– 5 646– 5 599– 5 450

1 Realisatie.

2 Vermoedelijk beloop.

Toelichting begroting baten en lasten

Baten

Opbrengst moederdepartement

Sinds 2005 levert de DTO bij Defensie de integrale werkplek. In de begroting van de omzet voor de integrale ICT-werkplek is uitgegaan van de raming van prijzen en hoeveelheden zoals opgenomen in de defensiebegroting. In de defensiebegroting heeft DTO projectgelden gekregen voor de ontwikkeling van een aantal diensten zoals MULAN Confidentieel. De structurele kosten van deze uitbreiding zullen gedekt moeten worden door additionele omzet. Deze scope-uitbreidingen zijn niet begrepen in het ICT-werkplekkentarief.

De invoering van ERP zal geen gevolgen hebben voor de omzet. Een daling van de omzet in de legacysystemen zal deels gecompenseerd worden door een toename van de omzet bij de ERP-systemen.

Opbrengst overige departementen

De komende jaren is een stijging in de opbrengsten uit activiteiten voor de overige departementen waar te nemen die gepaard gaat met aanzienlijke inspanningen voor het verkrijgen van opdrachten. Beleidslijn voor deze activiteiten buiten Defensie is dat deze vanaf begin 2006 slechts minimaal resultaatneutraal geoffreerd en gecontracteerd mogen worden. Derhalve zijn deze activiteiten door de DTO in de meerjarenbegroting nadrukkelijk minimaal resultaatneutraal opgenomen.

Opbrengst derden

Een gering deel van de dienstverlening wordt verleend aan de NAVO en haar partners. Voor deze dienstverlening wordt geen groei voorzien.

Lasten

Personele lasten

In 2007 zal MULAN zijn uitgerold. Dit betekent dat de beheersinspanningen, die tot dat moment uitgevoerd worden op de oude LAN2000-systemen, zullen gaan afnemen. Hiernaast zullen ook schaalvoordelen tot een reductie van personeel leiden. Een deel van de personeelsbehoefte van de DTO betreft specifieke expertise en opvang van tijdelijke tekorten. De DTO voorziet in tijdelijke tekorten met zowel inhuur als met goedkopere jaarcontractanten. De DTO bouwt hiermee aan een evenwichtigere personeelsopbouw.

Materiële lasten

In 2007 nemen de kosten voor hardware en software toe als gevolg van de scope-uitbreidingen voor de ICT-werkplek die in 2006 worden voorbereid. Vanaf 2008 worden werkplekken en netlijnen van andere overheidsorganisaties in beheer genomen. De kosten zullen als gevolg van dit beheer toenemen. Er is rekening gehouden met aanloopkosten voor het in beheer nemen van deze werkplekken.

Afschrijvingen activa

Op de vaste activa worden op jaarbasis de volgende afschrijvingstermijnen toegepast:

Immateriële vaste activa

• Licentie 5 jaar

Materiële vaste activa

• Grond –

• Gebouwen en glasvezel 30 jaar

• Terreinen (bestrating) 10 jaar

• Machines en installaties 8 jaar

• Computerapparatuur 3–10 jaar

• Overige bedrijfsmiddelen 4–5 jaar


In specifieke gevallen, waar een koppeling bestaat met de doorlooptijd en verkoopcontracten, kunnen de afschrijvingstermijnen afwijken.


Het negatief bedrijfsresultaat wordt veroorzaakt door twee aspecten.

Ten eerste zijn er de dubbele beheerlasten van de ICT-werkplek. Defensie migreert immers naar één gestandaardiseerde werkplek en tijdens deze migratie moet voor een deel ook nog de oude werkplekomgeving ondersteund worden. De noodzaak van deze tijdelijke dubbeling van beheerlasten wordt onderkend, maar de momenteel geschatte omvang is onderwerp van studie. Een benchmark, waarvan de resultaten in de tweede helft van 2006 bekend zijn, moet uitwijzen welke kosten hiervoor als reëel mogen worden verondersteld. Aan de hand van de uitkomst van deze benchmark zullen de te nemen maatregelen worden bepaald.

Ten tweede bestaat bij de DTO het voornemen om een aantal applicaties die van oudsher bij individuele defensieonderdelen aan de werkplekdienst werd toegerekend, separaat in rekening te brengen bij de afnemende defensieonderdelen. In de tweede helft van 2006 wordt duidelijkheid verkregen over het totaaloverzicht van applicaties die wel en niet tot de werkplekdienst zullen worden toegerekend. Consequenties voor de facturering van de DTO aan de defensieonderdelen zullen daarna worden verwerkt.

Kasstroomoverzicht

Kasstroomoverzicht van Defensie Telematica Organisatie (bedragen x € 1 000; afrondingsverschillen zijn mogelijk)
 200512006220072008200920102011
1. Rekening courant RIC 1 januari99 51784 25066 78859 78655 65558 27353 002
        
2. Totaal operationele kasstroom14 89020 05721 05827 36642 91046 02150 145
        
3a. -/- totaal investeringen– 53 264– 70 000– 60 000– 60 000– 60 00060 000– 60 000
3b. +/+ totaal boekwaarde desinvesteringen595      
3. Totaal investeringskasstroom– 52 669– 70 000– 60 000– 60 000– 60 00060 000– 60 000
        
4a. -/- uitkering aan moederdepartement– 28 288      
4b. +/+ storting door moederdepartement 2 87425 84426 62420 8465 6455 599
4c. -/- aflossingen op leningen– 4 200– 40 393– 53 904– 58 121– 61 138– 56 937– 60 381
4d. +/+ beroep op leenfaciliteit55 00070 00060 00060 00060 00060 00060 000
4. Totaal financieringskasstroom22 51232 48131 94028 50319 7088 7085 218
        
5. Rekening courant RIC 31 december84 25066 78859 78655 65558 27353 00248 365

1 Realisatie.

2 Vermoedelijk beloop.

Toelichting op het kasstroomoverzicht

Operationele kasstroom

In de operationele kasstroom zijn het resultaat en de balansmutaties verantwoord, die het gevolg zijn van de reguliere bedrijfsvoering. De toename van de operationele kasstroom komt voort uit de toename van de omzet.

Investeringskasstroom

In de investeringen is rekening gehouden met de overname en planmatige vervanging van de hardware in het kader van de «Integrale werkplek Defensie». Bij de raming van de investeringen is voor 2006 de aanvullende investering in de Avionicabunker opgenomen, die voortvloeit uit de SAMSON-maatregelen.

Financieringskasstroom

Uitkeringen aan moederdepartement

Het saldo van baten en lasten is in 2005 verrekend met het eigen vermogen. Hierdoor resulteert een negatief eigen vermogen. Door de taakstelling om de tarieven Defensiebreed bijna € 70 miljoen te laten dalen, zijn de opbrengsten nog niet toereikend voor een dekking van de integrale kostprijs. Dit resulteert ook de komende jaren in een negatief saldo van baten en lasten. Het negatieve eigen vermogen zal, binnen de regelgeving, door het moederdepartement in het volgend boekjaar gesuppleerd worden.

Aflossingen op leningen

Deze bedragen betreffen de aflossingen van de aangegane vermogensconversie en leningen om de investeringen te financieren.

Beroep op leenfaciliteit

Hieronder zijn de door de DTO bij het ministerie van Financiën geleende bedragen verantwoord.

6.2 Dienst Vastgoed Defensie

Algemeen

Dit is de eerste begroting van de baten-lastendienst Dienst Vastgoed Defensie (DVD), die in 2006 is opgericht. De baten-lastendienst Dienst Gebouwen, Werken en Terreinen is per 2006 opgegaan in de DVD. De DVD is de vastgoedbeheerder van het ministerie van Defensie. De dienst heeft als oogmerk het vastgoed doelmatig en op maatschappelijk verantwoorde wijze in te richten en te beheren. De DVD geeft adviezen en treedt op als intermediair voor de waarborging van de ruimtelijke belangen van de klanten bij Defensie. De DVD staat de klanten bij in hun zorg voor de beschikbaarheid en bruikbaarheid van het vastgoed.

De begroting van baten en lasten
(bedragen x € 1 000)200512006220072008200920102011
BATEN       
Opbrengst moederdepartement93 502102 910101 767102 00095 00095 00095 000
* programmagelden instandhouding25 198125 000125 000125 000125 000125 000125 000
* opbrengsten moederdepartement huisvestingsactiviteiten   9 59211 06716 54716 277
Opbrengst overige departementen27711119100100100100
Opbrengst derden568539529500500500500
Mutatie onderhanden werk1 361      
Rentebaten315100100100100100100
* rentebaten huisvestingsactiviteiten1 2522 1006 1602 8233 625  
Vrijval voorzieningen       
Bijzondere baten1 8992525    
Buitengewone baten       
Totaal baten124 372230 785233 600240 115235 392237 247236 977
        
LASTEN       
Apparaatskosten       
* personeelskosten67 59572 34573 61775 00075 00075 00075 000
* uitbesteding3 1888 1179 2559 0002 0002 0002 000
* materiële kosten9 96716 00012 59212 00012 00012 00012 000
Programmagelden instandhouding25 198125 000125 000125 000125 000125 000125 000
Rentelasten1 4991 4301 4791 4411 4051 3941 378
* rentelasten huisvestingsactiviteiten1 2522 1006 16010 27212 35812 66312 393
Afschrijvingskosten       
* materieel1 5822 0852 0852 0002 0002 0002 000
* materieel huisvestingsactiviteiten   2 1432 3343 8843 884
* immaterieel       
Dotatie reorganisatievoorziening10 290      
Dotaties voorzieningen (overige) 1 1011 101500500500500
Bijzondere lasten804400400500500500500
Buitengewone lasten       
Totaal lasten121 375228 578231 689237 856233 097234 941234 655
Saldo van baten en lasten2 9972 2071 9112 2592 2952 3062 322

1 Realisatie.

2 Vermoedelijk beloop.

Toelichting begroting baten en lasten

Baten

Opbrengsten moederdepartement

Herordening in het gebruik van het Defensievastgoed in de komende jaren leidt tijdelijk tot aanzienlijk meer investeringen dan voorheen. Van 2006 tot en met 2008 ligt het bouwvolume nog relatief hoog, wat impliceert dat adequaat moet worden ingespeeld op de benodigde capaciteit voor deze piekjaren.

Sinds 2006 is de DVD verantwoordelijk voor de instandhouding van het vastgoed. De defensieonderdelen betalen hiervoor een bedrag per m2 per gebouwcategorie dan wel per categorie «werken en terreinen». Voor deze defensiebrede instandhouding is een bedrag van €125 miljoen aan programmagelden beschikbaar.


Het Commando Koninklijke marechaussee zal in de toekomst huur betalen voor de huisvesting op Schiphol (vanaf 20082 ) en voor het opleidingscentrum (vanaf 2010). De DVD wordt economisch eigenaar van deze complexen. De huur omvat hoofdzakelijk de door de DVD aan het ministerie van Financiën te betalen rente en aflossing.

Lasten

Personele lasten

Gezien de toename in nieuwbouwwerkzaamheden is een capaciteitsstijging voorzien in de jaren 2006 tot en met 2008. Deze pieklast wordt opgevangen met tijdelijk personeel (inhuur- en uitzendkrachten) en uitbesteding. De efficiencytaakstelling en de op termijn dalende behoefte aan infrastructuur leiden tot een dalende capaciteitsbehoefte vanaf 2009.

Uitbesteding

De uitbesteding betreft werkzaamheden voor projecten die omwille van kwalitatieve of kwantitatieve redenen worden uitbesteed aan derden. Als gevolg van de verwachte stijging van de vraag naar vastgoeddiensten door de defensieonderdelen zal ook de uitbesteding de komende jaren relatief hoog zijn.

Rentelasten

De rentelasten van de leningen voor huisvestingsactiviteiten betreffen de leningen voor de in aanbouw zijnde huisvesting te Schiphol en het opleidingscentrum. Beide complexen zullen langdurig verhuurd worden aan het Commando Koninklijke marechaussee. Overeengekomen is dat de bouwrente jaarlijks door het Commando Koninklijke marechaussee wordt vergoed en dat deze bouwrente geen deel uitmaakt van de vergoeding voor het gebruik van deze huisvesting.

Afschrijvingen

De afschrijvingskosten stijgen onder andere als gevolg van investeringen door de DVD. De DVD past de lineaire afschrijvingsmethode toe. De afschrijvingstermijnen zijn: gebouwen tot 50 jaar; verhardingen: 25 jaar; automatiseringsmiddelen: 5 jaar; transportmiddelen 4 tot 6 jaar en overige activa 5 of 10 jaar. Op terreinen wordt niet afgeschreven.

Dotaties voorzieningen

De dotaties hebben betrekking op de voorzieningen groot onderhoud, garantieverplichtingen, wachtgelduitkeringen, contractrisico’s en reorganisatie.

Resultaatbestemming

Het resultaat ligt boven de maximumgrens voor het eigen vermogen. Derhalve wordt, conform de vermogensregeling voor diensten die een baten-lastenstelsel voeren, het meerdere eigen vermogen boven de 5% van de gemiddelde omzet over de afgelopen drie jaar in het daarop volgende jaar afgedragen aan het moederdepartement.

Kasstroomoverzicht

Kasstroomoverzicht Dienst Vastgoed Defensie (bedragen x € 1 000; afrondingsverschillen zijn mogelijk)
 200512006220072008200920102011
1. Rekening courant RIC 1 januari28 11738 62638 93141 06243 70445 66245 779
        
2. Totaal operationele kasstroom13 9634 2923 9966 4026 6298 1908 206
        
3a. -/- totaal investeringen– 3 872– 135 400– 140 400– 80 500– 11 500– 1 500– 1 500
3b. +/+ totaal boekwaarde desinvesteringen1 390150150150150150150
3. Totaal investeringskasstroom– 2 482– 135 250– 140 250– 80 350– 11 3501 350– 1 350
        
4a. -/- uitkering aan moederdepartement– 2 294– 2 417136396– 298– 2 127– 2 142
4b. +/+ storting door moederdepartement       
4c. -/- aflossingen op leningen– 2 398– 1 720– 2 151– 4 305– 4 523– 6 097– 6 059
4d. +/+ beroep op leenfaciliteit3 720135 400140 40080 50011 5001 5001 500
4. Totaal financieringskasstroom– 972131 263138 38576 5916 679– 6 724– 6 701
        
5. Rekening courant RIC 31 december38 62638 93141 06243 70445 66245 77945 933

1 Realisatie.

2 Vermoedelijk beloop.

Toelichting op het kasstroomoverzicht

Operationele kasstroom

De operationele kasstroom is het jaarlijkse totaal van het bedrijfsresultaat, de afschrijvingen, de mutaties in de voorzieningen en het netto werkkapitaal.

Investeringskasstroom

De investeringskasstroom betreft voor het grootste deel leningen voor de in aanbouw zijnde huisvestingen.

Financieringskasstroom

In de financieringskasstroom zit het beroep op de leenfaciliteit voor de geplande investeringen, inclusief de huisvestingen die in aanbouw zijn.

6.3 Paresto

Algemeen

De baten en lastendienst Paresto is een professionele cateringorganisatie die een hoogwaardig pakket aan cateringdiensten (exclusief hotelfaciliteiten) levert aan de gehele defensieorganisatie en aan (NAVO-) bondgenoten op Nederlands grondgebied. Dit gebeurt op een zo doelmatig, doeltreffend en klantgericht mogelijke wijze. Op basis van deze missie is een visie geformuleerd: continuïteit in dienstverlening en marktconform presteren door resultaatgerichte bedrijfsvoering.

Begroting van baten en lasten
(bedragen x € 1 000)200512006220072008200920102011
BATEN       
* Omzet bedrijfsvoering50 86754 32060 32061 52762 75764 01265 293
* Omzet werkgeversbijdragen66 37672 37465 68065 21664 84064 03163 260
Opbrengst moederdepartement117 243126 694126 000126 743127 597128  043128 553
Opbrengst overige departementen       
Opbrengst derden557657657670683697711
Overige opbrengsten1 9532 4003 0003 6003 6003 6003 600
Rentebaten344300400400400400400
Bijzondere baten511      
Totaal baten120 608130 051130 057131 413132 280132 740133 264
        
LASTEN       
Apparaatskosten       
* personeelskosten75 60273 60072 90572 44172 06671 25770 486
* materiële kosten51 87353 97553 97555 05456 15557 27958 424
Rentelasten1031791251001007575
Afschrijvingskosten       
* materieel9921 0691 3691 3691 3691 0691 069
* immaterieel       
Bijzondere lasten313      
Totaal lasten128 883128 823128 374128 964129 690129 680130 054
Saldo van baten en lasten– 8 2751 2281 6832 4482 5903 0603 210

1 Realisatie.

2 Vermoedelijk beloop.

Toelichting begroting baten en lasten

Baten

Opbrengst moederdepartement

De opbrengst moederdepartement bestaat uit werkgeversbijdragen en de omzet zoals die gerealiseerd wordt uit de lopende bedrijfsvoering.

Omzet bedrijfsvoering

Deze is onder te verdelen in regulier, niet-regulier en logistieke ondersteuning. De reguliere omzet betreft verkopen in de bedrijfsrestaurants, de bediende restaurants en de messes en toko’s op locaties. De niet-reguliere omzet is omzet van onder andere vergaderingen en recepties die op de locaties gehouden worden. De omzet logistieke ondersteuning betreft onder andere de leveringen van gevechtsrantsoenen door de logistieke centra in Bathmen en Den Helder.

Omzet werkgeverbijdrage

De omzet werkgeversbijdrage bestaat uit de aan de defensieonderdelen in rekening gebrachte bedragen ter dekking van de personele en overige kosten die gemaakt worden om de service op locaties te bieden. Op deze kosten wordt in mindering gebracht de marge die Paresto behaalt op de reguliere verlopen.

Opbrengsten derden

De opbrengsten derden betreffen de omzet die als ziektekosten worden doorberekend aan zorgverzekeraars. Deze vergoeden de cateringkosten van het Militair Revalidatie Centrum aan Paresto. Hier wordt voorlopig uitgegaan van een gelijkblijvende omzet de komende jaren waarop alleen een correctie is toegepast voor prijsindexatie.

Overige opbrengsten

De overige opbrengsten betreffen de bonuskortingen van leveranciers. Bestelling en facturering zal over de gehele linie van Defensie openbaar geschieden vanwege de administratieve en logistieke kostenbesparing die dat met zich meebrengt. Daarbij blijft de mogelijkheid bestaan bij specifieke leveranciers kortingen te bedingen. Die kortingen komen ten goede aan Paresto en worden deels in mindering gebracht op de omzet werkgeverbijdrage. Door extra inspanningen te leveren op dit gebied wordt verwacht dat grotere kortingen kunnen worden bedongen in de komende jaren.

Rentebaten

De rentebaten worden gevormd door het positieve saldo op de rekeningcourant en deposito’s, gebaseerd op de renteaanschrijving van het ministerie van Financiën.

Lasten

Personele kosten

Vanaf 2006 bestaat de formatieve sterkte van Paresto uit 1 705 vaste vte’n (eigen dienst en inhuur). De komende jaren zal gestreefd worden naar een optimalisatie van het personeelsbestand waarbij ondermeer minder gewerkt zal gaan worden met inhuur en meer met deeltijdcontracten. Het aantal vte’n zal dan ook niet meer drastisch gaan dalen, wel zullen de personeelskosten nog afnemen. Tevens kunnen door de afname van de kosten voor de militaire claim de personeelskosten nog enigszins dalen hoewel de grootste besparing hier in 2006 is bereikt. Ook hiervoor geldt dat overeenstemming met de defensieonderdelen bereikt moet worden.

Materiële kosten

De materiële kosten worden voor 85% gevormd door de ingrediënten voor maaltijden en consumpties. De overige materiële kosten bestaan voornamelijk uit exploitatiekosten van de locaties en het servicekantoor, het onderhoud van ICT (waaronder kassa’s), infrastructuur en voertuigen.

Rentelasten

Rentelasten vloeien voort uit rentedragend, langlopend, vreemd vermogen tegen het door het ministerie van Financiën bepaalde tarief.

Afschrijving materieel

De vaste activa zijn gewaardeerd tegen historische kostprijzen, verminderd met de afschrijving.

De afschrijvingskosten betreffen ICT-middelen, infrastructuur van het servicekantoor, kassa’s en overige materiële middelen (zoals bijvoorbeeld voertuigen).

Saldo baten en lasten

Paresto streeft naar een licht positief resultaat dat als buffer kan dienen voor de risico’s die de bedrijfsuitoefening met zich meebrengt. In het eerste jaar van haar exploitatie is Paresto er niet in geslaagd dit te realiseren. Uiteraard blijft deze doelstelling voor de komende jaren gelden.

Kasstroomoverzicht

Kasstroomoverzicht van Paresto (bedragen x € 1 000 afrondingsverschillen zijn mogelijk)
 200512006220072008200920102011
1. Rekening courant RIC 1 januari 8 0858 3569 67711 50312 27712 457
        
2. Totaal operationele kasstroom10 163– 6 9892 6363 2713 5094 1134 279
        
3a. -/- totaal investeringen– 1 487– 900– 600    
3b. +/+ totaal boekwaarde desinvesteringen36      
3. Totaal investeringskasstroom– 1 451– 900– 600    
        
4a. -/- uitkering aan moederdepartement– 3 189   – 1 386– 3 016– 3 179
4b. +/+ storting door moederdepartement 8 275     
4c. -/- aflossingen op leningen – 1 015– 1 315– 1 445– 1 350– 917– 900
4d. +/+ beroep op leenfaciliteit3 189900600    
4e. -/- kasgeld op locaties– 627      
4. Totaal financieringskasstroom– 6278 160– 715– 1 445– 2 736– 3 933– 4 079
        
5. Rekening courant RIC 31 december8 0858 3569 67711 50312 27712 45712 657

1 Realisatie.

2 Vermoedelijk beloop.

Toelichting op het kasstroomoverzicht

In het overzicht van de kasstromen staan de meerjarige verwachting van de omvang en de besteding van de beschikbare investeringsruimte, alsmede de liquiditeitsverwachting in het algemeen centraal.

Operationele kasstroom

De operationele kasstroom is het jaarlijkse totaal van het bedrijfsresultaat, de afschrijvingen, de mutaties in de voorzieningen en mutaties in het netto werkkapitaal.

Investeringskasstroom

In de investeringskasstroom worden de investeringen en de desinvesteringen opgenomen. De investeringen van Paresto zijn voornamelijk ICT-gerelateerd en betreffen kassa’s en de daaraan gerelateerde zaken zoals onder andere chipknipreaders.

Financieringskasstroom

In de financieringskasstroom wordt het beroep op de leenfaciliteit uit hoofde van de geplande investeringen in vaste activa opgenomen. De lening is rentedragend en heeft een looptijd die aansluit op de economische levensduur van de betreffende investering. Voorts is de aflossing op de reeds afgesloten en nog af te sluiten leningen begroot.

2  Vermoedelijke opleverjaar.