Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

  • Download PDF

7. BATEN-LASTENDIENSTEN

Rijkswaterstaat

Introductie

Per 1 januari 2006 is het Directoraat Generaal van Rijkswaterstaat baten-lastendienst geworden. Ook als baten-lastendienst blijft Rijkswaterstaat integraal onderdeel uitmaken van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat.


De missie van Rijkswaterstaat is het zorgen voor:

• droge voeten

• voldoende en schoon water

• vlot en veilig verkeer over water en weg

• bruikbare en betrouwbare informatie


Het ministerie kent een scheiding tussen beleid, toezicht en uitvoering. Rijkswaterstaat fungeert hierbij als uitvoeringsorganisatie van het ministerie. Het formuleren van beleid is belegd bij de andere Directoraten-generaal. Dit betekent dat de doelstellingen van de baten-lastendienst afhankelijk zijn van de (lange termijn) beleidsdoelstellingen en kaders welke binnen VenW worden aangegeven. Deze beleidsdoelstellingen zijn geformuleerd in de beleidsartikelen van de begroting van Hoofdstuk XII.

Producten en diensten

Rijkswaterstaat treedt op als manager van het gebruik van een aantal hoofdinfrastructuur-netwerken (hoofdwegennet, hoofdvaarwegennet, hoofdwatersystemen), als beheerder van deze netwerken, als realiseerder van uitbreidingen van deze netwerken en als adviseur voor het ten aanzien hiervan te voeren beleid. Rijkswaterstaat voert deze taken uit vanuit een netwerkbenadering. Belangrijkste producten zijn:

Verkeersmanagement

Het inzetten van instrumenten en hulpmiddelen om vraag en aanbod op elk moment zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen en om het verkeersaanbod zo goed mogelijk te af te wikkelen. Het betreft vooral de bediening van instrumenten, het verstrekken van route-informatie en incident-management.

Watermanagement

Het reguleren van de hoeveelheden water in het hoofdwatersysteem en van de kwaliteit daarvan, door het hanteren van de te onderscheiden categorieën «vasthouden/bergen/afvoeren» en «schoonhouden/scheiden/zuiveren».

Beheer, onderhoud & ontwikkeling

Instandhouding van objecten en areaal op een vooruitstrevende, toekomstgerichte manier, gericht op het ook in technische zin steeds verder ontwikkelen van het netwerk of systeem. Dit product voegt dus kwaliteit toe aan het netwerk. Dit product omvat ook investeringen (verbeteringswerken, vervanging van objecten of kunstwerken).

Aanleg

Dit betreft investeringen om de functionaliteit van het netwerk te vergroten. Nieuwe verbindingen of verbreding van bestaande. Het sleutelwoord is hier veelal capaciteitsvergroting.

Beleidsondersteuning en -advisering

Het uitvoeren van of het leveren van bijdragen aan studies, het adviseren over beleidsnota’s en de uitvoerbaarheid van beleid.

Leveren van kennis en expertise

Ten behoeve van beleidsondersteuning en -advisering, grote (aanleg)projecten en aansturing projecten en uitvoeringsorganisaties, het verstrekken van subsidies en basisinformatie.

Begroting van baten en lasten voor het jaar 2007 Rijkswaterstaat
Staat van baten & lasten (x € 1 000)200620072008200920102011
Baten      
1. Opbrengsten2 085 3681 921 3471 963 0431 912 0332 023 8671 981 782
1a. Opbrengst moederdepartement2 005 1431 841 0321 882 8021 830 5291 942 3631 900 278
1b. Opbrengst overige departementen000000
1c. Opbrengst derden80 22580 31580 24181 50481 50481 504
       
2. Rentebaten800800800800800800
3. Buitengewone baten5 0005 0005 0005 0005 0005 000
       
4. Exploitatiebijdrage000000
Totaal baten2 091 1681 927 1471 968 8431 917 8332 029 6671 987 582
Lasten      
6. Apparaatskosten974 796981 351926 374921 440917 029917 029
6a. Personele kosten732 000729 000705 500705 500705 500705 500
6b. Materiële kosten242 796252 351220 874215 940211 529211 529
       
7. Onderhoud1 036 891830 079940 685899 5801 012 625975 994
       
8. Rentelasten9 62710 82111 37611 17910 78710 422
       
9. Afschrijvingskosten67 304102 34687 85883 08486 67681 587
9a. Materiële vaste activa65 768100 81087 85883 08486 67681 587
9b. Immateriële vaste activa1 5361 5360000
       
10. Dotaties aan voorzieningen2 5502 5502 5502 5502 5502 550
10a. Personele voorziening000000
10b. Materiële voorziening2 5502 5502 5502 5502 5502 550
       
11. Buitengewone lasten000000
12. Totaal lasten2 091 1681 927 1471 968 8431 917 8332 029 6671 987 582
Saldo van baten en lasten000000

Specificatie baten (x € 1 000)
 200620072008200920102011
1. Opbrengsten2 085 3681 921 3471 963 0431 912 0332 023 8671 981 782
Hoofdwatersystemen343 587265 281296 089285 804325 706364 222
Hoofdwegennet1 258 4861 232 3491 239 1281 128 4791 180 0551 041 282
Regionaal, lokale infrastructuur756777839853856848
Hoofdvaarwegennet353 432339 223350 138402 917433 031487 932
Megaprojecten niet-Verkeer en Vervoer20 65522 97434 44352 63246 09850 144
Megaprojecten Verkeer en Vervoer60 71917 7822000
Kennis & expertise47 74142 96142 40341 34838 12137 354

Baten

Opbrengst moederdepartement

De opbrengst moederdepartement is een vergoeding voor:

• het beheer en onderhoud dat in opdracht van de beleidsdirecties van VenW wordt uitgevoerd in het kader van Hoofdwatersystemen, Hoofdwegennet en Hoofdvaarwegennet (Infrafondsartikelen 11, 12 en 15). Afspraken met de opdrachtgever over de te leveren producten en diensten, tarieven en kwaliteitsniveaus worden jaarlijks vastgelegd in Service Level Agreements;

• de apparaatskosten van Rijkswaterstaat die verband houden met infrastructurele projecten (MIT/SNIP) en beheer en onderhoud van de Netwerken;

• het beschikbaar stellen van capaciteit in het kader van de kennis- en adviesfunctie.


Met name als gevolg van schommelingen in de beschikbaarheid van middelen voor beheer en onderhoud door de jaren heen, fluctueert de post opbrengsten van het moederdepartement.

Opbrengst derden

Opbrengsten derden hebben betrekking op vergoedingen van onder meer provincies, gemeenten en de Europese Unie in het kader van het beheer en onderhoud van de infrastructuur en de kennis- en adviesfunctie.

Rentebaten

Rentebaten hebben betrekking op rentevergoedingen over korte termijn deposito’s die worden aangehouden door Rijkswaterstaat.

Buitengewone baten

De begrote buitengewone baten hebben betrekking op verwachte boekwinsten naar aanleiding van de verkoop van buiten gebruik gestelde materiële vaste activa.

Lasten

Personele kosten

De specificatie van de personele kosten is als volgt.

Specificatie personele kosten
 200620072008200920102011
Aantal fte’s10 95010 9009 7009 7009 7009 700
Kosten per fte606065656565
6a1. Eigen personeelskosten657 000654 000630 500630 500630 500630 500
6a2. Inhuur75 00075 00075 00075 00075 00075 000
6a. Personele kosten732 000729 000705 500705 500705 500705 500

Personele kosten

De personele kosten hebben betrekking op:

• de salariskosten en overige kosten van personeel in dienst van Rijkswaterstaat, inclusief vervangende inhuur;

• inhuur van externe deskundigheid door Rijkswaterstaat (anders dan uitbesteding) waarvan het niet doelmatig is deze kennis of vaardigheden zelf structureel in huis te hebben.

Materiële kosten

De materiële kosten bestaan onder andere vanwege:

• bureau-, voorlichtings- en huisvestingskosten;

• kosten voor onderhoud en exploitatie van bedrijfsmiddelen (niet zijnde infrastructuur);

• kosten voor huren en leasen van bedrijfsmiddelen (niet zijnde infrastructuur).

Onderhoud

De post onderhoud heeft betrekking op de kosten die in rekening worden gebracht door aannemers die werkzaamheden uitvoeren voor de instandhouding van de hoofdinfrastructuur (aanbesteding). Daarnaast vallen onder deze categorie ook kosten voor bijdragen van Rijkswaterstaat aan derden inzake het beheer en onderhoud van de hoofdnetwerken.

De inzet van derden voor het uitvoeren van onderhoud fluctueert als gevolg van schommelingen in de beschikbaarheid van middelen voor het uitvoeren van beheer en onderhoud.

De stijging van de lasten in met name 2006 ten opzichte van de ontwerpbegroting 2006 wordt verklaard door de overloop vanuit 2005 en de toevoeging van een aantal meerjarige middelen zoals veiligheidsgelden servicepakket droog.

Rentelasten

De rentelasten vloeien voort uit de financiering van de investeringen van Rijkswaterstaat via de leen- en depositofaciliteit van het Ministerie van Financiën. Het rentepercentage waar mee gerekend wordt, bedraagt 3,6%. Dit betreft het gewogen gemiddelde rentepercentage dat gebaseerd is op de looptijd van de te onderscheiden leningcomponenten.

Afschrijvingskosten

De afschrijvingskosten hebben betrekking op de materiële en immateriële vaste activa die door Rijkswaterstaat worden aangehouden voor het in stand houden van het eigen apparaat. De afschrijvingen sluiten aan bij de goedgekeurde openingsbalans en het meerjarige investeringsplan. De afschrijvingen vinden lineair plaats. De afschrijvingstermijn van de activa varieert afhankelijk van het type activa.


De volgende afschrijvingstermijnen worden gehanteerd:

Gehanteerde afschrijvingstermijnen
Categorie activaAfschrijvingstermijn in jaren
Immateriële vaste activa3
Materiële vaste activa0–40
Gronden0
Gebouwen40
Inventaris en installaties5–15
Voer-, vlieg- en vaartuigen5–25
Hardware3–5
Overige materiële vaste activa5–10

Kasstroomoverzicht Rijkswaterstaat

Kasstroomoverzicht Rijkswaterstaat (x € 1 000)
 200620072008200920102011
1. Saldo per 1 januari      
2. Operationele kasstroom      
2c. Totaal operationele kasstroom88 27284 02392 42780 90895 00469 486
3. Investeringskasstroom      
3a. Investeringen– 101 000– 135 000– 86 000– 74 000– 74 000– 74 000
3b. Desinvesteringen000000
3c. Totaal investeringskasstroom– 101 000– 135 000– 86 000– 74 000– 74 000– 74 000
4. Financieringskasstroom      
4a. Storting door moederdepartement001000
4b. Uitkering aan moederdepartement000000
4c. Beroep op leenfaciliteit101 000135 00086 00074 00074 00074 000
4d. Aflossingen op leningen– 67 304– 102 346– 87 858– 83 084– 86 676– 81 587
4e. Totaal financieringskasstroom33 69632 654– 1 857– 9 084– 12 676– 7 587
5. Saldo per 31 december20 9802 6577 2275 05113 3801 278

Toelichting op het kasstroomoverzicht

Operationele kasstroom

Meerjarig wordt gestreefd naar een stabiel saldo van baten en lasten. De fluctuaties in de operationele kasstroom worden met name veroorzaakt door schommelingen in de productie van Rijkswaterstaat.

Investeringskasstroom

De investeringen hebben betrekking op het in stand houden van de activa van Rijkswaterstaat. Deels betreft het investeringen in activasoorten waarbij de omvang van de jaarlijkse investeringen op een constant niveau ligt. Deels hebben de investeringen ook betrekking op specifieke activa die sterk verschillen in aard en omvang. Door de jaren heen veroorzaakt dit schommelingen in de omvang van de jaarlijkse investeringen.

Financieringskasstroom

Rijkswaterstaat doet een beroep op de leenfaciliteit bij het Ministerie van Financiën ter financiering van haar investeringen als baten-lastendienst. Daarnaast is in de begroting van de baten-lastendienst rekening gehouden met aflossing op deze leenfaciliteit. Rijkswaterstaat leent en lost dus af bij het Ministerie van Financiën.

Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI)

De bijdrage van het moederdepartement aan de baten-lastendienst KNMI wordt verantwoord op beleidsartikel 37 «Weer, klimaat, seismologie en ruimtevaart» van de begroting van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat.

Taken en grondslag

Sinds de privatisering van de commerciële taken in 1999 richt het KNMI zich volledig op de publieke taken. Deze taken zijn vastgelegd in de wet op het KNMI, die op 1 maart 2002 in werking is getreden. De daarbij behorende Ministeriële regeling is op 5 juli 2002 in werking getreden.


De taken van het KNMI zijn (Wet op het KNMI, artikel 3, eerste lid):

a) het beschikbaar maken, houden en stellen van een algemeen weerbericht voor de Nederlandse samenleving;

b) het beschikbaar maken, houden en stellen van KNMI-gegevens;

c) het beschikbaar maken, houden en stellen van luchtvaartmeteorologische inlichtingen;

d) het verrichten van onderzoek;

e) het adviseren van Onze Minister2 op het terrein van de meteorologie en andere geofysische terreinen;

f) deel te nemen in internationale organisaties op het terrein van de meteorologie en andere geofysische terreinen;

g) het onderhouden van de nationale infrastructuur voor de meteorologie en andere geofysische terreinen.

Doelstelling

De taken van het KNMI zijn gericht op de algemene doelstelling van het KNMI: bijdragen aan veiligheid, economie en duurzaam milieu met informatie, kennis en data op het gebied van weer, klimaat en seismologie.

Producten

Om de bovengenoemde algemene doelstelling te bereiken levert het KNMI voortdurend «Informatie, kennis en data op het gebied van weer, klimaat en seismologie». Deze informatie, kennis en data worden permanent «up to date» gehouden volgens de modernste inzichten van wetenschap en techniek.

Informatie, kennis en data moeten ook effectief op de plaatsen terecht komen waar ze daadwerkelijk nodig zijn: burgers, brandweer, politie, water- en wegbeheerders, luchtvaartautoriteiten, bedrijven, beleidsmakers en rampenbestrijders. Daarbij spelen ook de particuliere weerbureaus en de media een belangrijke rol.


Het KNMI heeft zijn producten en diensten ingedeeld in de productgroepen Weer, Klimaat en Seismologie.


De meetbare gegevens voor deze drie productgroepen zijn opgenomen in het beleidsartikel 37.


Als doelmatigheidsindicator voor de baten-lastendienst als geheel wordt gehanteerd:

• het percentage gerealiseerde kostprijsdaling bij tenminste gelijkblijvend kwaliteitsniveau ten opzichte van jaar t-1.

De begroting van baten en lasten

Begroting van baten en lasten voor het jaar 2007 KNMI
Staat van baten & lasten (x € 1 000)Realisatie 2005200620072008200920102011
Baten       
1. Opbrengsten       
1a. Opbrengst moederdepartement28 26628 62827 48028 22828 67228 66928 669
1b. Opbrengst overige departementen       
1c. Opbrengst derden15 78716 03615 73115 43115 43115 43115 131
        
2. Rentebaten86705540251515
        
3. Buitengewone baten83691919189  
        
4. Exploitatiebijdrage       
        
Totaal baten44 97544 82543 35743 79044 21744 11543 815
        
Lasten       
6. Apparaatskosten       
6a. Personele kosten28 42928 58228 30027 60427 48827 48827 188
6b. Materiële kosten13 84015 33013 97414 08114 08914 08914 089
        
7. Rentelasten198123136141228238238
        
8. Afschrijvingskosten1 7501 8531 8951 8951 8951 8061 806
        
9. Dotaties aan voorzieningen625200     
10a. Personele voorziening       
10b. Materiële voorziening       
        
10. Buitengewone lasten41      
11. Totaal lasten44 88346 08844 30543 72143 70043 62142 321
Saldo van baten en lasten92– 1 263– 94869517494494

Toelichting op de begroting van baten en lasten

Opbrengst derden baten-lastendienst (x € 1 000)
 realisatie 2005begroot 2006begroot 2007
Opbrengsten luchtvaart9 3129 8779 877
Projecten extern gefinancierd5 3444 6584 622
Dataverstrekkingen en licenties910830830
Overige opbrengsten221671402
Totaal opbrengsten derden15 78716 03615 731

Opbrengst luchtvaart

In 2005 is een aantal eenmalige zaken en het in overleg met de sector niet besteden van projectengeld de oorzaak van een lagere opbrengst.

Buitengewone baten

Dit betreft de vrijval van de egalisatierekening huisvesting.

Lasten

Personeel

In de onderstaande tabel is het aantal fte’s (vaste en projectmedewerkers) weergegeven en de gemiddelde prijs per fte. De fte’s zijn gemiddelde streefcijfers per jaar.

Personeel
 realisatie 2005begroot 2006begroot 2007begroot 2008begroot 2009
Ambtelijk personeel     
Kosten (x € 1 000)28 42928 58228 30027 60427 488
Fte462,6466,0454,7448,7444,7
Kosten per fte (x € 1 000)61,561,362,261,561,8
Post-actief personeel     
Kosten (x € 1 000)  200200200
Fte  121212
Kosten per fte (x € 1 000)  171717

Materiële kosten

De geraamde huisvestingskosten bedragen € 5,2 mln waarvan € 4 mln huur.

Het resterende deel van de materiële kosten is als volgt verdeeld:

• Contributies en bijdragen € 2,2 mln;

• Onderhoudskosten waarneeminstrumenten en computerapparatuur en systemen € 1,8 mln;

• Public relations en communicatiekosten € 0,9 mln;

• Reiskosten, diensten door derden en algemene kosten € 4,1 mln.

Rentelasten

De rente vloeit voort uit rente- en aflossingsdragend vermogen. Het rentepercentage varieert van 3,72% tot 5,27%.

Afschrijvingskosten materieel

Op grond en terreinen wordt niet afgeschreven. De volgende afschrijvingstermijnen zijn per groep van activa gehanteerd:

• gebouwen 40 jaar;

• installaties en inventaris 3–10 jaar.


De investeringen van het KNMI in voornamelijk computer- en waarneemapparatuur bedragen jaarlijks ca. € 2 mln. Door jaarlijks het investeringsniveau constant te houden zijn ook de afschrijvingskosten per jaar € 2 mln. Het KNMI hanteert een grens van € 2 500 bij het activeren van investeringen.

Dotaties voorzieningen

Er zijn geen dotaties voorzien.

Kasstroomoverzicht

Kasstroomoverzicht (x € 1 000) van het agentschap KNMI
 realisatie 2005200620072008200920102011
1. Rekening courant RIC 1 januari8 7697 7764 2022 8133 4704 2594 536
        
2. Totaal operationele kasstroom320– 273301 3471 7951 6831 683
        
3a. -/- totaal investeringen– 1 359– 2 000– 2 000– 2 000– 2 000– 2 000– 2 000
3b. +/+ totaal desinvesteringen46000000
3. Totaal investeringskasstroom– 1 313– 2 000– 2 000– 2 000– 2 000– 2 000– 2 000
        
4a. -/- eenmalige uitkeringen aan moederdepart.0000000
4b. +/+ eenmalige storting door het moederdepart.0000000
4c. -/- aflossingen op leningen0– 1 547– 1 719– 690– 1 006– 1 406– 1 806
4d. +/+ beroep op leenfaciliteit002 0002 0002 0002 0002 000
4. totaal financieringskasstroom0– 1 5472811 310994594195
        
5. Rekening courant RIC 31 december (=1+2+3+4)7 7764 2022 8133 4704 2594 5364 414

Toelichting op het kasstroomoverzicht

Operationele kasstroom

De operationele kasstroom bestaat uit het geraamde saldo van baten en lasten gecorrigeerd voor afschrijvingen en mutaties in de voorziening.

Investeringskasstroom

Investeringen vinden vooral plaats in waarneemapparatuur en computersystemen. De ruimte om te investeren is in het verleden gesteld op een niveau van € 2 mln per jaar.

Financieringskasstroom

De investeringen zijn in 2002 t/m 2006 betaald uit eigen middelen van het KNMI. Er behoefde in die jaren geen beroep op de leenfaciliteit te worden gedaan. Voor 2007 wordt een beroep gedaan van € 2 mln op de leenfaciliteit.

2  Onze Minister: de Minister van Verkeer en Waterstaat.