Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

  • Download PDF

26 Overlegstructuren, collectieve arbeidsvoorwaardenvorming en medezeggenschap

Het bevorderen van stabiele en evenwichtige arbeidsverhoudingen.

Omschrijving van de samenhang in het beleid

Om een bijdrage te leveren aan evenwichtige arbeidsverhoudingen via zelfregulering door sociale partners op hun domein en via afstemming en coördinatie van overheidsbeleid en het beleid van sociale partners op sociaal en sociaal-economisch terrein;

SZW biedt diverse instrumenten en structuren ter ondersteuning van zelfregulering en coördinatie.

Verantwoordelijkheid

De Minister is verantwoordelijk voor:

• de vormgeving en het onderhoud van het wettelijk instrumentarium en bevordering van het functioneren ervan;

• het voeren van overleg met de centrale organisaties van werkgevers en werknemers (verenigd in de Stichting van de Arbeid) over actuele onderwerpen van gemeenschappelijk belang.

Succesfactoren

Behalen van deze doelstelling hangt af van:

• de mate waarin de sociale partners en andere betrokkenen invulling geven aan; collectieve arbeidsvoorwaardenvorming, medezeggenschap, samenwerking en kwaliteit van overleg en waarin zij het aangeboden instrumentarium toepassen.

Effectgegevens

Behalen van deze doelstelling heeft als effecten dat:

• sociale partners door middel van zelfregulering stabiele en evenwichtige arbeidsverhoudingen tot stand brengen en onderhouden;

• er sprake is van een verantwoorde ontwikkeling van collectief tussen sociale partners afgesproken arbeidsvoorwaarden;

• de hoge mate van arbeidsrust wordt voortgezet;

• door betrokkenheid van de werknemers ondernemingen goed functioneren.

Tabel budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 26.1: Begrotingsuitgaven artikel 26 (x €1 000):
Artikelonderdeel2005200620072008200920102011
Verplichtingen3 6443 7843 874302302302303
Uitgaven3 6333 7843 874302302302303
        
Programmauitgaven288306303302302302303
Waarvan juridisch verplicht  20%0%0%0%0%
Operationele doelstelling 1       
Subsidies288306303302302302303
Overig0000000
        
Apparaatsuitgaven3 3453 4783 5710000
Apparaatsuitgaven3 3453 4783 5710000
        
Ontvangsten0000000

Toelichting bij subsidies:

Het gaat hier om de subsidieregeling Kwaliteit arbeidsverhoudingen (Staatscourant 14 december 2000, nr. 243, blz. 19).

Grafiek Budgetflexibiliteit per Operationele doelstelling 2007



kst99344_2_07.gif

Operationele doelstelling 1: Het bevorderen van zelfregulering door sociale partners.

Motivering

• Het bevorderen van stabiele arbeidsverhoudingen door een optimale invulling van het recht op collectief onderhandelen van sociale partners te waarborgen en te bevorderen teneinde arbeidsvoorwaarden door middel van collectieve arbeidsovereenkomsten te regelen;

• Om het grondwettelijk recht op medezeggenschap door werknemers te regelen, te waarborgen en te bevorderen.

Instrumenten

• Wet op de collectieve arbeidsovereenkomst (CAO);

• Wet op het Algemeen verbindend en het onverbindend verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten (AVV);

• Wet op de loonvorming;

• Wet op de bedrijfsorganisatie (WBO);

• Wet op de ondernemingsraden (WOR);

• Wet op de Europese ondernemingsraden (WEOR);

• Wet rol werknemers Europese vennootschap.

Activiteiten

• Registreren van CAO’s en bevestigen van de ontvangst van de melding van het sluiten, wijzigen of opzeggen van CAO’s;

• Verrichten van CAO-onderzoek en rapporteren van belangrijke CAO-ontwikkelingen;

• Voorbereiden van besluiten van algemeenverbindendverklaring (AVV) van (bepalingen van) CAO’s en het behandelen van tegen verzoeken tot AVV ingediende bedenkingen en dispensatieverzoeken aan de hand van het Toetsingskader AVV;

• Het kabinet heeft op 29 maart voorgesteld een aantal wijzigingen door te voeren in het Toetsingskader AVV, met name over dispensatie van AVV. De Stichting van de Arbeid heeft daarop begin september gereageerd. Beoogd wordt om het gewijzigde Toetsingskader AVV per 1 januari 2007 in werking te laten treden.

• Financieren en begeleiden van projectorganisatie die het Ambassadeursnetwerk medezeggenschap, ORakel, tot stand heeft gebracht en ondersteunt. De ambassadeurs zijn ondernemers die «collega»-ondernemers vanuit hun doorleefde ervaring overtuigen van nut en noodzaak van medezeggenschap;

• Stimuleren van de kwaliteit van de medezeggenschap met het project Kwaliteit Medezeggenschap (KMZ);

• Opstellen van een discussienotitie ten behoeve van de Tweede Kamer over de invloed van de ontwikkelingen in de omgeving op het functioneren van de medezeggenschap, trends daarin en de toekomst van de medezeggenschap. Deze discussienota verschijnt najaar 2006;

• Implementeren van maatregelen conform het kabinetsstandpunt toekomst PBO.

Doelgroepen

• Sociale partners en hun organisaties/instellingen;

• Werknemers en werkgevers;

• Ondernemingsraden en Europese ondernemingsraden;

• (Hoofd)product- en (hoofd)bedrijfschappen en de SER.

Indicatoren

• Output/outcome zijn moeilijk objectief meetbaar. Het toepassen van het voor zelfregulering aangeboden instrumentarium ligt bij de sociale partners.

Kengetallen

• De kengetallen geven informatie over de mate van het gebruik van het aangeboden instrumentarium door sociale partners;

• De – tijdelijk – afgenomen aantallen CAO’s en CAO-werknemers hangen samen met de noodzaak van verwerking van ingrijpende nieuwe wetgeving (o.a. vut/prepensioen/levensloop, nieuw zorgverzekeringsstelsel, WIA, kinderopvang, loondoorbetaling bij ziekte) in nieuwe CAO-afspraken;

• Meting van de naleving medezeggenschap vindt om de drie jaar plaats.

 200420052006
Aantal bedrijfstak-CAO’s195176140
Aantal direct gebonden werknemers4 650 0004 856 0003 867 000
Aantal door AVV gebonden werknemers686 000662 500433 000
Aantal ondernemingen-CAO’s564572398
Aantal gebonden werknemers716 000648 000514 500
Totaal aantal CAO’s759748538
Totaal aantal werknemers onder CAO’s6 0520006 166 0004 814 000

 20022005
Percentage OR-plichtige ondernemingen met OR7176

Bronnen: CAO-gegevens: UAW Voorjaarsrapportages CAO-afspraken 2006 (Kamerstukken II, 2005/2006, 30 300 XV, nr. 118) en eerdere jaren

OR-cijfers: Research voor Beleid Naleving WOR 2002 en Naleving WOR 2005 (Kamerstukken II, 2005/2006, 27 610, nr. 4)

Operationele doelstelling 2: Afstemmen en onderling coördineren van overheidsbeleid en het beleid van sociale partners.

Motivering

• Om zoveel mogelijk draagvlak te verkrijgen voor het kabinetsbeleid op sociaal en sociaal-economisch terrein;

• Om een adequate overlegstructuur tussen het kabinet en sociale partners in stand te houden ten behoeve van onderlinge beleidsafstemming en coördinatie op sociaal en sociaal-economisch terrein.

Instrumenten

• Voorjaars- en najaarsoverleg tussen het kabinet en de Stichting van de Arbeid ( de centrale werkgevers- en werknemersorganisaties).

Activiteiten

• Rapportages voor het parlement en sociale partners over ontwikkelingen in CAO’s;

• Onderhouden van een adequate overlegstructuur tussen kabinet en sociale partners;

• Voeren van overleg met sociale partners in het bijzonder op centraal niveau, maar ook op decentraal niveau.

Doelgroepen

• Sociale partners.

Indicatoren

• Output/outcome zijn moeilijk te vatten in een zinvolle en bestendige indicator. Dit is het gevolg van de telkens wisselende onderwerpen bij het overleg met sociale partners.

Overzicht beleidsdoorlichtingen en effectonderzoeken

Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van beleid:
Soort onderzoekOnderwerp onderzoekAD/ODA. StartB. AfgerondVindplaats
BeleidsdoorlichtingGeen   
Effectenonderzoek ex postGeen   
Overig evaluatieonderzoekNalevingsonderzoek WOROD1A: 2005B: 2006Kamerstukken II, 2005/2006, 27 610, nr. 4

De volgende evaluatie als bedoeld in artikel 139 van de Wet op de bedrijfsorganisatie zal betrekking hebben op de periode 2007–2010 (Kabinetsstandpunt toekomst PBO aangeboden bij brief van de minister van SZW van 23 mei 2006).