Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

  • Download PDF

29 Arbeidsomstandigheden, arbozorg en verzuim

Het realiseren van veilige en gezonde arbeidsomstandigheden en een goede ARBO-zorg.

Omschrijving van de samenhang in het beleid

Om de veiligheid en gezondheid van werknemers te bevorderen en arbeidsuitval te voorkomen is goede arbozorg noodzakelijk. Daarmee zijn goede arbeidsomstandigheden en verzuimaanpak van belang voor het beperken van het beroep op de WIA en de zorg en voor het in stand houden van de arbeidsproductiviteit. Goede arbeidsomstandigheden dragen bij aan het inperken van (bedrijfs)risico’s met ingrijpende effecten op de samenleving, denk hierbij bijvoorbeeld aan het werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen.


De daadwerkelijke uitvoering van goede arbozorg is de verantwoordelijkheid van werknemers en werkgevers.

Verantwoordelijkheid

De Minister is verantwoordelijk voor:

• Het bevorderen van veilige en gezonde arbeidsomstandigheden en een goed verzuimbeleid in ondernemingen.

Succesfactoren

Behalen van deze doelstelling hangt af van:

• De mate waarin werkgevers en werknemers in bedrijven hun verantwoordelijkheid nemen.

Effectgegevens

Behalen van deze doelstelling heeft als effecten dat:

– ongevallen en gezondheidsschade bij werkenden worden beperkt;

– verzuim wordt beperkt en arbeidsgeschiktheid bevorderd;

– incidenten en gezondheidseffecten met een maatschappelijk ontwrichtend karakter worden beperkt;

– kosten van WIA en loondoorbetaling bij ziekte worden beperkt.

indicatorRealisatie 2005Streven 2006Streven 2007Streven 2011
Percentage arbeidsongevallen onder werknemers met verzuim tot gevolg3,3%3,3%3,2%3,1%
Aantal incidenten met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen*3333
Percentage verzuim**4,6% (cijfer 2004)4,4%4,3%4,0%
Percentage werknemers dat verdere aanpassing aan de werkplek of aan de werkzaamheden noodzakelijk acht in verband met zijn of haar gezondheid23,3%22,5%22,0%21,0%

Bronnen: NEA 2005 (arbeidsongevallen; aanpassingen i.v.m. gezondheid); SZW (verplichte melding van incidenten aan de EU); CBS Nationale Verzuimstatistiek (percentage verzuim).

* Dit betreft industriële incidenten waarbij een grote hoeveelheid gevaarlijke stoffen vrijkomt. Door het treffen van beschermende maatregelen, kunnen deze incidenten zonder schadelijke effecten voor de omgeving verlopen. Indien het desondanks misgaat, kunnen de incidenten grote maatschappelijke gevolgen hebben. De vuurwerkramp in Enschede en de oliebrand eind 2005 in het Verenigd Koninkrijk zijn hier voorbeelden van.

** CBS kan cijfers van 2005 pas in september 2006 leveren, vandaar cijfer van 2004.


Opmerking: aanvullende gegevens en kengetallen over het Arbobeleid zijn terug te vinden in de Arbobalans 2005 (SZW 0600444 www.arbobalans.nl/arbobalans)

Tabel budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 29.1: Begrotingsuitgaven artikel 29 (x € 1 000):
Artikelonderdeel2005200620072008200920102011
        
Verplichtingen103 50295 44781 59225 13123 48423 48423 486
Uitgaven93 08895 75283 97226 26723 48423 48423 486
        
Programmauitgaven42 33748 87335 10226 26723 48423 48423 486
Waarvan juridisch verplicht  52%0%0%0%0%
Arboconvenanten16 89918 23511 6452 487696696696
Handhaving25195500000
Subsidies18 47522 64719 12819 80819 41619 41619 418
Overig6 7127 0364 3293 9723 3723 3723 372
        
Apparaatsuitgaven50 75146 87948 8700000
Apparaatsuitgaven50 75146 87948 8700000
        
Ontvangsten7 0935 0845 0845 0845 0845 0845 084

Toelichting:

De uitgaven onder subsidies zijn toe te schrijven aan de regelingen FARBO en SPA en de uitgaven voor verzuimbeleid, arbeidsveiligheid, sociale zekerheid en zorg en informatievoorziening. De uitgaven voor de arboconvenanten nemen af door de afronding van de convenanten in 2007. De ontvangsten houden verband met de handhaving door de Arbeidsinspectie van de regelgeving op arboterrein.

Grafiek Budgetflexibiliteit per Operationele doelstelling 2007



kst99344_2_09.gif

Operationele doelstelling 1: Bevorderen dat werkgevers en werknemers in bedrijven een effectief en efficiënt arbo- en verzuimbeleid voeren.

Motivering

Om het arbo- en verzuimbeleid in te vullen. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de sociale partners. Met de herziene Arbowet wordt het arbobeleid effectiever, omdat werkgevers en werknemers de ruimte krijgen om, binnen de wettelijke begrenzing, arbobeleid af te stemmen op de onderneming. Een dergelijk arbobeleid heeft draagvlak en is kostenefficiënt. Bovendien wordt met de herziene Arbowet de administratieve lastendruk voor ondernemingen verminderd.

Ondernemingen winnen daarnaast aan arbeidsproductiviteit door adequate arbeidsomstandigheden- en verzuimaanpak. De overheidsinzet focust op het terugdringen van langdurig ziekteverzuim, voor vermijden van WIA-instroom. SZW zet diverse instrumenten in om dit te realiseren (zie hieronder).

Instrumenten & activiteiten

• Herziene Arbo-wet en -regelgeving in dit kader ook inbreng Nederlands standpunt in EU werkgroepen en discussies ( Kamerstukken II, 2005/2006, 30 552, nr. 2);

• handhaving van wet- en regelgeving;

• monitoring en onderzoek van maatschappelijke trends, ontwikkelingen, blootstelling aan arbeidsrisico’s, effecten van arbo- en verzuimbeleid en naleving van wet- en regelgeving;

• communicatie en voorlichting;

• subsidieverlening/regelingen;

• afspraken met sectoren zoals convenanten.

Doelgroepen

• werkgevers, werknemers, arboprofessionals (bedrijfsarts, veiligheidskundige etc.).

Indicatoren
 Realisatie 2005Streven 2006Streven 2007Streven 2011
Percentage bedrijven met een RI&E (naleving regelgeving)47,5% 54,0%69,0%
Percentage bedrijven dat na inzet van handhavingsinstru- menten door de Arbeidsinspectie* bij hercontrole voldoet aan de Arbowet (volledige naleving op de geïnspecteerde punten)96%>95%>95%>95%
Aantal afgesloten actieve inspecties door de Arbeidsinspectie**20 75119 60420 00021 650

Bron: AI-monitor

* Deze indicator geeft de effectiviteit van de inzet van het handhavingsinstrumentarium door de Arbeidsinspectie bij bedrijven weer.De Arbeidsinspectie constateert bij de eerste inspectie bij gemiddeld minder dan 50% van de bedrijven volledige naleving op de geïnspecteerde punten (2005:44%, 2004: 45%, 2003: 42%). Na inzet van het instrumentarium blijkt dit bij hercontrole te stijgen tot ca. 95% (2005:96%, 2004:95%, 2003: 96%). Omdat de effectiviteit van de inzet van het handhavingsinstrumentarium zich op een hoog niveau bevindt is het streven om dit niveau in de komende jaren vast te houden.

** Inclusief monitortrajecten en inspecties waarin ATW-inspectiepunten worden meegenomen.

Overzicht beleidsdoorlichtingen en effectonderzoeken

Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van beleid:
Soort onderzoekOnderwerp onderzoekAD/ODA. StartB. AfgerondVindplaats
BeleidsdoorlichtingGeen   
Effecten onderzoek ex postGeen   
Overig evaluatieonderzoek• Eindevaluatie ArboconvenantenODA: sept 2006B: eind 200725 883, 77 (Kamerstukken II, 2005/2006)zie *25 883, 54 (Kamerstukken II, 2005/2006)Staatsblad 2004, 69
 • Evaluatie subsidieregeling SPAODA: 2008B: 2009 
 • Evaluatie VASt programmaODA: voorjaar 2007B: eind 2007 
 • Evaluatie ARIEODA+B: in 2007 
     

* www.senternovem.nl/spa