Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

  • Download PDF

33 Tegemoetkoming specifieke kosten

Zorgdragen voor tegemoetkoming in specifieke kosten alsmede maatschappelijke erkenning van het leed van de asbestslachtoffers.

Omschrijving van de samenhang in het beleid

Om bepaalde personen een financiële tegemoetkoming te verstrekken voor specifieke kosten of als maatschappelijke erkenning creëert SZW voorwaarden voor het toekennen van deze tegemoetkomingen en zorgt SZW ervoor dat deze tegemoetkomingen door SVB en gemeenten worden uitgekeerd.

Verantwoordelijkheid

De Minister is verantwoordelijk voor:

• de vaststelling van het niveau van de tegemoetkoming op grond van de Algemene Kinderbijslagwet (AKW), Regeling Tegemoetkoming Onderhoudskosten thuiswonende gehandicapte kinderen (TOG) en de regeling Tegemoetkoming Asbestslachtoffers (TAS);

• de vormgeving van het stelsel van wet- en regelgeving;

• sturing en toezicht op een rechtmatige, doelmatige en doeltreffende uitvoering door de SVB;

• toezicht op een rechtmatige uitvoering door gemeenten.

Succesfactoren

Behalen van deze doelstelling hangt af van:

• de effectieve uitvoering van wet- en regelgeving door gemeenten en SVB.

Effectgegevens

Behalen van deze doelstelling heeft als effecten dat:

• voorzien wordt in uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende, noodzakelijke kosten van bestaan (bijzondere bijstand op grond van de WWB);

• de inkomensverschillen tussen gezinnen met en gezinnen zonder kinderen worden verminderd, hetgeen een bijdrage levert aan de ontplooiingsmogelijkheden van kinderen (AKW);

• ouders worden tegemoetgekomen in de extra kosten die voortvloeien uit het thuis verzorgen van een gehandicapt kind (TOG);

• ouders zich gewaardeerd voelen voor het thuis verzorgen van een gehandicapt kind (TOG);

• (ex) werknemers met arbeidsgerelateerde maligne mesothelioom of huisgenoten van (ex) werknemers, bij leven maatschappelijke erkenning krijgen van het leed (TAS).

Tabel budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 33.1: Begrotingsuitgaven artikel 33 (x €1 000):
Artikelonderdeel2005200620072008200920102011
Verplichtingen3 333 0043 330 8253 501 7394 211 8044 172 8064 135 6364 104 745
Uitgaven3 333 0043 330 8253 501 7394 211 8044 172 8064 135 6364 104 745
        
Programmauitgaven3 332 5693 329 5413 500 5014 211 8044 172 8064 135 6364 104 745
Waarvan juridisch verplicht  100%100%100%100%100%
Operationele doelstelling 2       
AKW uitkeringslasten3 216 6003 210 3923 309 1733 279 7333 241 1693 204 2733 173 616
AKW uitvoeringskosten78 20077 34175 63775 38274 92574 64674 405
TOG uitkeringslasten32 79036 55743 43943 44443 45643 46143 466
TOG uitvoeringskosten1 8791 8551 8551 8491 8601 8601 861
Kindertoeslag uitkeringslasten0067 000808 000808 000808 000808 000
Operationele doelstelling 3       
TAS uitkeringslasten1 9172 2352 2352 2352 2352 2352 235
TAS uitvoeringskosten1 1831 1611 1621 1611 1611 1611 162
        
Apparaatsuitgaven4351 2841 2380000
Apparaatsuitgaven4351 2841 2380000
        
Ontvangsten8 135272272272272272272

Toelichting:

Kindertoeslag

Er is een wetsvoorstel in voorbereiding, op grond waarvan per 1 januari 2008 een kindertoeslag wordt geïntroduceerd. De kindertoeslag dient ter vervanging van de fiscale kinderkorting. Achtergrond hiervan is, dat kinderkortingen niet in alle gevallen kunnen worden verzilverd. Dit is het geval als een belastingplichtige te weinig belasting betaalt om het totale bedrag aan fiscale kortingen te kunnen verzilveren. Dit probleem wordt opgelost door introductie van de kindertoeslag. De kindertoeslag zal worden uitbetaald door de Belastingdienst. De kindertoeslag wordt, volgens de AWIR-systematiek, maandelijks vooraf betaald. Voor het jaar 2007 heeft dit een budgettair effect omdat de uitkeringslasten van januari 2008 in december 2007 betaald worden.

Bijzondere verhoging AKW

Het kabinet heeft besloten tot een extra verhoging van de kinderbijslag met ingang van 1 oktober 2006 om de financiële positie van gezinnen met kinderen te verbeteren. Hiervoor heeft het kabinet € 125 mln (2007) uitgetrokken.

Volume effecten AKW

Door demografische ontwikkelingen daalt vanaf 2007 het aantal AKW-kinderen in de loop van de tijd. Deze ontwikkeling heeft een neerwaarts effect op de uitkeringslasten.

Andere wijzigingen AKW

In de brief van 22 december 2005 van de Staatssecretaris van SZW aan de Tweede Kamer ( Kamerstukken II, 2005/2006, 29 287 en 29 258, nr. 6) heeft de Staatssecretaris voorgesteld een fictieve onderhoudsbijdrage in de AKW te introduceren, het begrip «eigen kind» uit te werken, het onderwijscriterium in de AKW te vervangen en de voorwaarden ten aanzien van werkloze kinderen aan te passen. Over deze voorstellen heeft de vaste commissie voor SZW van de Tweede Kamer met de Staatssecretaris op 22 februari 2006 een algemeen overleg gevoerd ( Kamerstukken II, 2005/2006, 29 287, nr. 10). De fictieve onderhoudsbijdrage wordt geregeld in een algemene maatregel van bestuur, die per 1 januari 2007 in werking treedt. De effecten van deze maatregel zullen twee jaar na inwerkingtreding worden geëvalueerd. De andere drie voorstellen zullen in een wetsvoorstel worden verwerkt. De wet treedt naar verwachting per 1 oktober 2007 in werking.

Volume effecten TOG

Het aantal TOG-uitkeringen zal in 2007 verder stijgen. In mei 2006 is begonnen met een onderzoek naar de oorzaken van de groei. De resultaten zullen naar verwachting in september 2006 beschikbaar komen.

Doelgroep TAS

Uitgangspunt is de huidige doelgroep en regeling. Uitbreiding van de doelgroep wordt overwogen, wat zal leiden tot verhoging van de uitgaven.

Grafiek Budgetflexibiliteit per Operationele doelstelling 2007



kst99344_2_13.gif

Operationele doelstelling 1: Zorgdragen dat gemeenten een tegemoetkoming kunnen verstrekken aan burgers voor noodzakelijke kosten voortvloeiend uit bijzondere omstandigheden die niet uit eigen middelen kunnen worden voldaan.

Motivering

Om het gemeenten mogelijk te maken burgers financiële ondersteuning te bieden vanwege uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke kosten.

Instrumenten

• Uitkering op grond van de WWB;

• Algemene uitkering uit het Gemeentefonds.

Activiteiten

Activiteit SZW:

• Het bepalen van het wettelijke kader voor bijzondere bijstandsverlening.

Activiteit gemeenten:

• Uitvoeren van de bijzondere bijstand.

Doelgroepen

• Burgers met uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke kosten, zonder toereikende eigen middelen

Indicatoren

• Output/outcome zijn moeilijk objectief meetbaar. De bevoegdheden op het terrein van de bijzondere bijstand zijn namelijk integraal bij gemeenten belegd.

Kengetallen
 Realisatie 2004Realisatie 2005
Gemeentelijke uitgaven aan bijzondere bijstand op grond van art. 35 WWB (mln €)183176

Noot: Het hier weergegeven bedrag is exclusief de kosten van schuldhulpverlening, maatschappelijke participatie en overig armoedebeleid. Ook voor die kosten ontvangen gemeenten compensatie via de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Daarnaast kunnen gemeenten kwijtschelding verlenen van gemeentelijke belastingen of heffingen; dat is aan de gemeente zelf om te besluiten en valt buiten de zeggenschap van het rijk.

• Bron: Realisatie 2004/2005: dit is op basis van de voorlopige verslagen over de uitvoering WWB 2004 en 2005. Het betreft het saldo van de gemeentelijke uitgaven en ontvangsten.

Operationele doelstelling 2: Zorgdragen dat een financiële tegemoetkoming in de kosten van kinderen wordt verstrekt aan ouders of verzorgers.

Motivering

Om ouders of verzorgers meer financiële ruimte te bieden ten behoeve van de verzorging en opvoeding van kinderen.

Instrumenten

• Tegemoetkoming op grond van de AKW;

• Tegemoetkoming op grond van de TOG-regeling.

Activiteiten

Activiteiten SZW:

• Opstellen en onderhouden van beleid, wet- en regelgeving;

• Bijdrage uitvoeringskosten aan SVB.

Activiteiten SVB:

• Beoordelen recht op kinderbijslag en TOG-tegemoetkoming;

• Verstrekken kinderbijslag en TOG-tegemoetkomingen;

• Handhaven van wet- en regelgeving.

Doelgroepen

• AKW: ouders of verzorgers van kinderen tot 18 jaar;

• TOG: ouders of verzorgers van gehandicapte kinderen van 3 tot 18 jaar.

Indicatoren

Het beoogde maatschappelijke effect van handhaving is dat onnodig gebruik van uitkeringen wordt tegengegaan en misbruik wordt voorkomen. De nalevingsindicatoren maken inzichtelijk in hoeverre de belangrijkste verplichtingen worden nagekomen. De nalevingsniveaus komen uit de zogenaamde Porosz-onderzoeken. Het laatste onderzoek dateert uit 2004, voor het jaar 2005 zijn geen cijfers beschikbaar.

 Realisatie 2004
Nalevingsniveau van opgave van inkomsten kinderen 16 jaar en ouder96%–100%

Bronnen: Porosz


Kengetallen
 Realisatie 2005Raming 2006Raming 2007
Volume   
Gezinnen AKW (x 1000)1 9291 9381 926
Aantal telkinderen AKW (x 1000)3 5293 5353 500
Aantal telkinderen TOG (x 1000)333947
Handhaving   
Bekendheid met regels inkomen kind92%
Bekendheid met regels einde studie kind77%
Aantal onderzochte fraudesignalen498
Totaal schadebedrag fraude (x € 1 mln)0,4
Afdoeningspercentage strafrechtelijk (alle wetten)98%

Bronnen: SZW-administratie en SVB Jaarverslag

Operationele doelstelling 3: Het zoveel mogelijk bij leven verstrekken van een eenmalige financiële tegemoetkoming in de immateriële schade aan werknemers, of huisgenoten van werknemers, met maligne mesothelioom door asbestblootstelling, die niet via de voormalige werkgever een schadevergoeding kunnen verkrijgen.

Motivering

Om uiting te geven aan de maatschappelijke betrokkenheid bij het leed van asbestslachtoffers.

Instrumenten

De TAS-regeling (Staatscourant 2000, nr. 16, pagina 19 zoals laatstelijk gewijzigd inStaatscourant 2003, nr. 132, pagina 8).

Activiteiten

Activiteiten SZW:

• Opstellen en onderhouden van beleid en regelgeving;

• Bijdrage uitvoeringskosten SVB.

Activiteiten SVB:

• Verstrekken van (voorschotten op) tegemoetkomingen door SVB op advies van IAS.

Doelgroepen

• (ex) werknemers met maligne mesothelioom door asbestblootstelling in het werk die volgens de procedures van het convenant asbestslachtoffers geen schadevergoeding van de werkgever kunnen krijgen

• huisgenoten van bovengenoemde (ex) werknemers

Indicatoren

• Output/outcome zijn in beginsel wel meetbaar maar in verhouding tot de uitgaven en/of administratieve lasten relatief kostbaar en tijdrovend. Gezien het geringe aantal gerechtigden en het geringe uitkeringsbedrag zijn geen indicatoren geformuleerd.

Kengetallen
 Realisatie 2005Raming 2006Raming 2007
Aantal toekenningen voorschot (bij leven)*250280280
Aantal toekenningen eenmalige uitkering300
Aantal terugontvangsten TAS voorschotten131200200

Bronnen: SVB Jaarverslag

* exclusief de eenmalige uitkering

Overzicht beleidsdoorlichtingen en effectonderzoeken

Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van beleid:
Soort onderzoekOnderwerp onderzoekAD/ODA. StartB. AfgerondVindplaats
BeleidsdoorlichtingGeen   
Effecten onderzoek ex postMonitoring effect invoering fictieve onderhoudsbijdrage AKW A. 1 januari 2007B. medio 2009 
Overig evaluatieonderzoekOntwikkeling volume TOG in het licht van de doelstelling van de TOGOD 2 (TOG)A. mei 2006B. september 2006 

In het eindrapport «Evaluatie WWB» wordt in 2007 ook aandacht besteed aan de bijzondere bijstand. Deze evaluatie staat vermeld in het Overzicht beleidsdoorlichtingen en effectonderzoeken van artikel 30.