Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

  • Download PDF

11 Hoofdwatersystemen

Omschrijving van de samenhang in het beleid

Op dit artikel worden de producten op het gebied van hoofdwatersystemen verantwoord. Dit betreft de onderdelen watermanagement, beheer en onderhoud, aanleg en verkenning en planstudie. Het watersysteem omvat het geheel van oppervlaktewater, waterbodems, oevers, etc.

Het artikel hoofdwatersystemen op het infrastructuurfonds is gerelateerd aan het beleidsartikel 31 (integraal waterbeleid) op de VenW begroting (Hoofdstuk XII). De doelstelling van dit beleidsartikel is het op orde krijgen en houden van een duurzaam watersysteem tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten.

Tabel budgettaire gevolgen van beleid

Overzicht van budgettaire gevolgen van uitvoering (x € 1 000)
11. Hoofdwatersystemen2005200620072008200920102011
Verplichtingen 451 261386 118652 199743 192825 483719 375
Uitgaven568 571672 650530 791675 107743 838800 733719 375
11.01 Watermanagement90 08061 45669 28181 03584 39884 26897 5 15
11.01.01 Basispakket watermanagement90 08061 45669 28181 03584 39884 26897 515
11.02 Beheer en onderhoud308 897231 176173 981188 133180 750193 907211  424
11.02.01 Basispakket B&O waterkeren123 323148 19195 888101 61793 507103 26188 576
11.02.05 Basispakket B&O integraal waterbeheren152 24174 90454 49353 48855 42667 394122 845
11.02.08 Groot variabel onderhoud waterbeheer33 3328 08123 60033 02831 81723 2523
11.03 Aanleg155 995368 379225 887303 359297 750345 872250 796
11.03.01 Realisatieprogramma waterkeren83 654200 68196 962177 743211 153277 554192 675
11.03.02 Realisatieprogramma waterbeheren72 341167 698128 925125 61686 59768 31858 121
11.05 Verkenning en planstudie13 59911 63961 642102 580180 940176 686159 64 0
11.05.01 Verkenningenprogramma hoofdwatersystemen 2 1271 000950   
11.05.02 Planstudieprogramma waterkeren5 2186 09455 13595 508175 502171 248156 762
11.05.03 Planstudieprogramma waterbeheer8 3813 4185 5076 1225 4385 4382 878
Van totale uitgaven:       
– Agentschapsbijdrage0331 193254 882284 740274 3683 13 394350 162
– Restant0341 458275 909390 367469 470487 339369 213
11.09 Ontvangsten 6 1561 2939666666 



kst99346_2_01.gif

11.01 Watermanagement

Motivering

Het reguleren van de hoeveelheden water in het hoofdwatersysteem en de kwaliteit van het water.

Producten

Basispakket Watermanagement

De volgende activiteiten worden uitgevoerd:

• peilbeheer en bediening van objecten;

• monitoring en informatieverstrekking;

• crisisbeheersing en -preventie.

Meetbare gegevens


Basispakket AreaaleenheidOmvang
WatermanagementKm2 water65 250

AreaaleenheidOmvangTarief (x € 1 000)Totaalbudget 2007(x € 1 000)
Km2 water65 2501,06269 281

BasispakketPrestatie-indicatorEenheidWaarde 2007
WatermanagementIn 2008 hebben en uitvoeren van plannen en houden van oefeningen voor calamiteiten op het gebied van scheepvaart, waterkwaliteit, -overlast en -tekort.%100
 De beschikbaarheid en kwaliteit van de in- en externe informatievoorziening vindt plaats conform de afspraken in het basisinfoplan%100
 Het hebben en nakomen van actuele afspraken over waterverdeling en waterkwaliteit. Peilbesluiten worden uitgevoerd en waterakkoorden zijn actueel en worden nageleefd.%100

11.02 Beheer en onderhoud

Motivering

Het in een dusdanige conditie houden van het hoofdwatersysteem dat noodzakelijk is voor het vervullen van de primaire functie waterkeren en waterbeheren.

Meetbare gegevens

Suppleren voor kustlijnzorg in 1000m3200520062007*
Strand4 3803 4003 020
Onderwater7 6007 35010 100

* Dit betreft eerste schatting en is nog in voorbereiding. Besluitvorming vindt plaats door de bewindslieden in het najaar voorafgaand aan het uitvoeringsjaar

Suppletie overzicht 1991–2005



kst99346_2_02.gif
BasispakkettenAreaaleenheidOmvangTarief (x € 1 000)Totaalbudget 2007 (x € 1 000)
Beheer en Onderhoud WaterkerenDijken primaire waterkeringen in km48045,721 926
Stormvloedkeringen47 08428 335
 Niet primaire waterkeringen in km26818,885 062
 Suppleren voor kustlijnzorg in m313 120 0000,00 30940 565

BasispakketPrestatie-indicatorEenheidWaarde 2007
Beheer en Onderhoud WaterkerenSuppleren van zand per jaar volgens jaarlijks vastgesteld landelijk suppletieprogramma. Aantal m3 per jaar13 120 000
 De primaire rijkswaterkeringen (dijken, duinen, stormvloedkeringen, etc) en andere werken die direct buitenwater keren, blijven in de kerende staat zoals blijkt uit de toetsing 2006.%100
 De primaire waterkeringen die niet direct water keren en de niet primaire waterkeringen blijven in de kerende staat zoals als die was bij aanvang 2006%100

Producten

Basispakket Beheer en Onderhoud waterkeren

Het basispakket Beheer en Onderhoud waterkeren bevat:

1. Kustlijnhandhaving (conform de basiskustlijn zandige kust niveau 1990);

2. beheer en onderhoud stormvloedkeringen en rijkswaterkeringen (conform de Wet op de waterkering).

ad 1. Handhaven kustlijn

Het handhaven van de kustlijn wordt gerealiseerd door het suppleren van zand op het strand of in de vooroever (onder water). Het Nederlandse kustsysteem kent een continu verlies aan zand dat jaarlijks gecompenseerd moet worden. Vanaf 2001 wordt ook zand gesuppleerd om de zandverliezen op dieper water te compenseren. Daarmee wordt de zandhoeveelheid in het kustfundament op peil gehouden en wordt het effect van de zeespiegelstijging te niet gedaan.

Ook zijn er activiteiten zoals bestortingen, onderhoud van dammen en strandhoofden, eveneens met het doel om structurele kusterosie te bestrijden.

ad 2. Stormvloedkering en rijkswaterkeringen

• Stormvloedkeringen

Ter beveiliging van ons land tegen de zee is een aantal stormvloedkeringen aangelegd, die bij hoogwater gesloten kunnen worden. Het Rijk heeft vier stormvloedkeringen in beheer: de Stormvloedkering Oosterschelde, de Stormvloedkering Nieuwe Waterweg (de Maeslantkering), de Hartelkering en de Stormvloedkering Hollandsche IJssel. Het onderhoud aan de keringen betreft voornamelijk het conserveren van de schuiven, het onderhoud aan werktuigbouwkundige en elektronische onderdelen, het onderhoud aan het besturingssysteem en periodieke inspecties.


• Rijkswaterkeringen

Rijkswaterstaat beheert en onderhoudt ongeveer 325 km primaire waterkeringen. Primaire waterkeringen zijn waterkeringen die onder de Wet op de waterkering vallen omdat ze bescherming bieden tegen het buitenwater. Het gaat om enkele zeedijken op de Waddeneilanden, de Afsluitdijk, de Houtribdijk, de dijk van Marken en dammen in Zeeland. Naast deze primaire waterkeringen beheert en onderhoudt Rijkswaterstaat een aantal niet-primaire waterkeringen. Deze vallen niet onder de Wet op de waterkering omdat ze geen bescherming hoeven te bieden tegen het buitenwater, maar ook deze waterkeringen moeten wel aan een bepaald veiligheidsniveau voldoen.

Basispakket Beheer en Onderhoud integraal waterbeheer

Onder dit programma vallen alle activiteiten die noodzakelijk zijn om het hoofdwatersysteem in een dusdanige conditie te houden welke noodzakelijk is voor het vervullen van de primaire functie integraal waterbeheer. Hierbij valt te denken aan beheer en onderhoud van:

• rijkswateren t.b.v. maatgevend hoogwater (MHW);

• stuwende en spuiende kunstwerken;

• rijkswateren ten behoeve van waterkwaliteit;

• oevers en bodems;

• vergunningverlening en handhaving.

Bovendien valt onder het basispakket de voorbereiding van de implementatie van de Kader Richtlijn Water (KRW) en de activiteiten in het kader van Natura 2000. Zowel de KRW als Natura 2000 streven naar het beschermen van gezonde watersystemen die een duurzaam gebruik mogelijk maken.

Kustwacht

De besluitvorming over de Kustwacht Nederland heeft geleid tot een aantal concrete afspraken die verder uitgewerkt worden. Het bestaande samenwerkingsverband tussen zeven betrokken departementen maakt plaats voor één gezamenlijke organisatie. Verkeer en Waterstaat voert de regie over de totstandkoming van geïntegreerde beleidsplannen, activiteitenplannen en de (meerjarige) begroting. In het kader van deze rol is in hoofdstuk 7 de overzichtsconstructie Kustwacht Nederland Nieuwe stijl aan deze begroting toegevoegd. Het beheer van de middelen komt in één hand te liggen bij Defensie. Om de verantwoordelijkheid van de directeur Kustwacht (namens de Minister van Defensie) voor de uitvoering van het activiteitenplan waar te kunnen maken krijgt deze de onvoorwaardelijke zeggenschap over vier schepen die (vrijwel) full time kustwachttaken uitvoeren. Daarnaast krijgt hij trekkingsrechten voor een aantal dagen per jaar op de zeegaande betonningsvaartuigen van Rijkswaterstaat en schepen en helikopters van Defensie. De vliegtuigen van Verkeer en Waterstaat (nu nog één) gaan volledig over naar de Kustwacht. De ingestelde Raad voor de Kustwacht richt zich op de vertaling van het integrale beleid in activiteitenplan. De Ministerraad stelt deze vervolgens formeel vast.

Groot Variabel onderhoud

Het betreft beheer en onderhoudsactiviteiten die per project groter zijn dan € 30 mln. (vervangingen, mid-life onderhoud etc.). Hieronder vallen ook de projecten die voortvloeien uit het Plan van Aanpak achterstallig onderhoud 2003, welke is bijgevoegd bij de begroting 2004. De huidige stand van zaken van de uitvoering van dit plan van aanpak is beschreven in de Mid Term Review, welke bij deze begroting als bijlage is bijgevoegd.


In 2007 wordt gewerkt aan het opstellen van een programma van groot variabel onderhoudactiviteiten. Dit programma loopt vanaf 2011 en volgt op het Plan van Aanpak dat tot 2010 loopt. De uitkomsten van de uitwerking van het programma kan in de ontwerpbegroting 2008 leiden tot reallocatie van onderhoudsmiddelen.

Waterbeheren

BasispakketPrestatie-indicatorEenheidWaarde 2007
Beheer en Onderhoud WaterbeherenDe spuiende kunstwerken en stuwen kunnen te allen tijde worden geopend.J/NJ
 Het percentage van de vergunningenverlening in het kader van Wvo, Wbb, Wbr, Ow, Wwh voldoet aan de wettelijke termijnen%80

BasispakkettenAreaaleenheidOmvangTarief (x € 1 000)Totaalbudget 2007 (x € 1 000)
Beheer en onderhoud waterbeherenVergunningen2 79912,91036 136
Spuiende en stuwende kunstwerken74248,06818 357

Groot variabel onderhoud

In het kader van dit plan is een aantal projecten gedefinieerd.

ProjectenDoorlooptijdStart uitvoering
Stuwen Lek2004–20102007
Haringvliet2004–20112005

11.03 Aanleg

Motivering

Om een bijdrage te leveren aan het voldoen aan de wettelijke normen van de primaire waterkeringen en die een bijdrage leveren aan het beheer van de rijkswateren.

Producten

Realisatie Waterkeren

Op dit artikelonderdeel worden diverse projecten uitgevoerd. Deze projecten hebben betrekking op:

1. rivierverruiming;

2. dijkversterking en herstel en onderzoek steenbekleding;

3. overige onderzoeken en kleine projecten;

4. resterende werkzaamheden Deltaplan Grote Rivieren;

5. zwakke schakels kust;

6. hoogwaterbeschermingsprogramma.

De projecten worden nader toegelicht in het MIT/SNIP-projectenboek 2007.

ad. 1. Rivierverruiming

Langs de Maas, de Rijn, de Waal en de Lek worden projecten uitgevoerd met als doel rivierverruiming om een grotere waterafvoer te kunnen opvangen. Andere projecten die in het kader van de rivierverruiming worden uitgevoerd betreffen de zogeheten NURG (Nadere Uitwerking Rivieren Gebied) projecten. De realisatie van de natuurontwikkeling moet uiterlijk 2015 afgerond zijn. Voorbeelden van projecten die worden uitgevoerd om deze doelstelling te realiseren zijn de projecten Hemelrijkse Waard, Batenburg en het Lexkesveer. Naast deze projecten wordt een grootschalige rivierverruiming voorbereid in het project Ruimte voor de Rivier en voor de Maas zijn de meeste rivierverruimende maatregelen ondergebracht in het project Maaswerken (zie artikel 16 IF).

ad. 2. Dijkversterking en herstel en onderzoek steenbekleding

Verbetering van dijken bestaat uit verhoging en/of versterking van de dijk of uit vervanging van de bestaande steenbekleding. Het programma herstel en onderzoek steenbekleding Westerschelde en Oosterschelde loopt in 2007 door. Het herstel van de steenbekledingen in Zeeland wordt in 2015 opgeleverd. In totaal zal langs de Wester- en Oosterschelde dan 321 kilometer steenbekleding zijn vervangen.

ad. 3. Overige onderzoeken en kleine projecten

• Veiligheid Nederland in Kaart-2 (VNK). Met dit studieproject worden de kansen op en de gevolgen van overstromingen van de dijkringen en een aantal kades langs de Maas in Nederland in kaart gebracht volgens een nieuwe methode ( TK 2005–2006, 27 625 nr. 60).

• Sterkte en belasting waterkeringen, waarbij onder andere het inzicht in de golfvoortplanting in de Waddenzee en langs de Noordzeekust wordt verbeterd.

• Hydraulische randvoorwaarden. De Wet op de waterkering stelt (o.a.) dat VenW verantwoordelijk is voor het uitbrengen van hydraulische randvoorwaarden en andere instrumenten die door waterkeringbeheerders worden gebruikt bij de vijfjaarlijkse toetsing van de veiligheid van de primaire waterkeringen en die worden gebruikt bij het ontwerp van die waterkeringen.

ad. 4. Resterende werkzaamheden Deltaplan Grote Rivieren

De werken langs de grote rivieren met als doel om bij een afvoer bij Lobith van 15 000 m3/sec voldoende veiligheid te bieden, zijn grotendeels voltooid. In het kader van bescherming tegen hoge buitenwaterstanden zijn langs de kust en in het benedenrivierengebied nog enkele werken in uitvoering. Daarnaast wordt nog een aantal subsidies verstrekt en bijdragen verleend in het kader van de afronding van het Deltaplan Grote Rivieren.

ad. 5. Zwakke Schakels Kust

Voor toelichting van de Zwakke Schakels Kust wordt verwezen naar hoofdstuk 11.05.02.

ad. 6. Hoogwaterbeschermingsprogramma

Er worden subsidies verstrekt in het kader van het hoogwaterbeschermingsprogramma. Onder dit programma vallen de verbetermaatregelen die voortkomen uit de vijfjaarlijkse toetsingen conform de Wet op de waterkeringen (zie ook resultaat 1e toetsing Kamerstuk 2002–2003, 18 106, nr. 124). De resultaten van deze tweede toetsing worden eind september 2006 aan de Tweede Kamer gestuurd.

Deze toetsing laat opnieuw een forse investeringsbehoefte zien, onder meer om de Markermeerdijken, de Afsluitdijk en een aantal andere waterkeringen weer aan de Wet op de waterkering te laten voldoen. Dit kabinet heeft een programma opgesteld om voortvarend de meest urgente maatregelen tot en met 2011 uit te kunnen voeren. Daarvoor is in deze begroting € 420 mln. beschikbaar gesteld.


De volgende belangrijke mutaties in de realisatietabel waterkeren zijn:

Onderzoek Veiligheid Nederland in Kaart-2 (VNK-2)

Voor het vervolgonderzoek van VNK, VNK-2 is € 10 mln toegevoegd vanuit de vrijval binnen de programma’s: aanleg bagger depots (koegorspolder), depot Hollands diep en dijkversterking Flevoland.

Hoogwaterbeschermingsprogramma

Totaal is € 420 mln. aan het hoogwaterbeschermings-programma toegevoegd om de meest urgente maatregelen tot en met 2011 uit te kunnen voeren. Dit bedrag is opgebouwd uit:

– € 50 mln. overheveling uit het FES (amendement 18 van het lid Snijder-Hazelhoff);

– € 70 mln. uit de additionele verwachte aanbestedings-resultaten over de periode 2005 tot en met 2010;

– € 100 mln. uit de algemene middelen. Door het kabinet is € 100 mln. vrijgemaakt om voortvarend te kunnen starten met de noodzakelijke verbetermaatregelen voor de waterkeringen;

– € 200 mln. overheveling uit de reservering overige steenzettingen op het planstudiebudget (11.05.02). Een deel van dit bedrag (ad € 109 mln.) is via de FES-impuls 2006 in de periode 2006–2011 versneld beschikbaar voor het hoogwaterbeschermingsprogramma. Dit bedrag vloeit in de periode 2012–2014 weer terug in het FES.

Hoogwaterbeschermingsprogramma overige projecten

Betreft een correctie op de begroting 2006. In de begroting 2006 was abusievelijk € 18 mln. in de planstudietabel opgenomen. Hiervoor heeft nu een correctie plaatsgevonden, waarbij de financiële randvoorwaarden ongewijzigd zijn.

Realisatieprogramma Waterbeheren

Onder waterbeheren vallen de volgende projecten:

1. projecten Herstel en Inrichting watersystemen. Per 2006 is hier het gehele herstel en inrichting-programma opgenomen;

2. saneren van waterbodems incl. SUBBIED (Subsidieregeling Baggeren bebouwd gebied), GVB (landelijke proef grootschalige verwerking baggerspecie) en SVB (stimulering verwerking baggerspecie);

3. Tijdelijke regeling eenmalige uitkering bestrijding regionale wateroverlast verantwoord.

ad. 1. projecten Herstel en Inrichting watersystemen

Het programma Herstel & Inrichting (H&I) is gericht op het ecologisch herstel van de Rijkswateren en bestaat voornamelijk uit verbetering van de hydromorfologie van de watersystemen (ontwikkeling van door water gevormde structuren in waterlopen en de hiermee samenhangende omgevingen). De prioriteit ligt bij de realisatie van de doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW) en met name bij de doelstellingen voor beschermde gebieden. Zolang deze doelstellingen niet zijn vastgesteld wordt gewerkt aan de volgende maatregelen:

• het creëren van langsverbindingen (dit zijn verbindingen in de stroomrichting van het watersysteem);

• het beschermen en creëren van natuurlijke land-waterovergangen en dwarsverbindingen;

• het creëren van natuurlijke stromingspatronen;

• het herstellen van natuurlijke peildynamiek (meren, zoetwatergetijde).

In 2005 is het programma van Herstel en Inrichtingsprojecten verder ingevuld voor de jaren 2006–2010, dat moet bijdragen aan de doelen uit de Vierde nota Waterhuishouding en anticipeert op de doelen van de Kaderrichtlijn Water.

ad. 2. Saneren van waterbodems

Hiervoor worden projecten uitgevoerd die te maken hebben met waterbodemsaneringen en met het bergen en verwerken van vervuilde baggerspecie (o.a. depot Hollandsch Diep, projecten uit het saneringsprogramma rijkswateren en diverse subsidieregelingen (SUBBIED en SVB).

De landelijke proef grootschalige «verwerking baggerspecie» (GVB) is in 2004 gestart.

ad. 3. Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW)

Op 2 juli 2003 is het Nationaal Bestuursakkoord Water ondertekend door het Rijk, Provincies, Gemeenten en Waterschappen met als doel samen de waterproblematiek in Nederland aan te pakken. In dit kader heeft het kabinet heeft een eenmalige impuls van € 100 mln. beschikbaar gesteld om een snelle start van de uitvoering van maatregelen tegen wateroverlast te bevorderen.


Deze «Tijdelijke regeling eenmalige uitkering bestrijding regionale wateroverlast» die hiertoe met de NBW-partijen is opgesteld is met ingang van 1 april 2004 opengesteld (Staatscourant 27 februari 2004 nr. 40/pag. 21). Op 1 juli 2004 is het volledige budget vastgelegd in beschikkingen aan 67 gemeenten en waterschappen. In de gehonoreerde aanvragen zijn 307 projecten opgenomen. De 307 projecten zullen allemaal uiterlijk in 2007 gestart zijn en naar verwachting in 2010 zijn gerealiseerd. De nadruk in de projecten ligt op het vasthouden en bergen van overtollig water.


De volgende belangrijke mutaties in de realisatietabel waterbeheren zijn:

Sanering waterbodems

Budgetbijstelling voor overheveling van de reservering uitvoeringskosten € 35 mln. baggerdepot Maasdal en de correctie (toevoeging) van € 5 mln. op grond van het kabinetsstandpunt waterbodems vanuit SVB en de verlaging € 8,4 mln voor de uitvoering van de wettelijke regeling Kwalibo door de inspectie V&W.

Stimuleringsregeling hergebruik baggerspecie (SVB)

Betreft een correctie op de begroting 2006. Het budget voor deze regeling is met € 5 mln verder verlaagd ten guste van het saneringsprogramma waterbodems rijkswateren op grond van het kabinetsstandpunt waterbodems.

Aanleg baggerdepots

Project is nagenoeg afgewikkeld. Het resterende budget van ca € 4 mln. is ingezet bij VNK-2.

Projectoverzicht bij 11.03.01 Realisatieprogramma Waterkeren

Waterkeren (Hoofdwatersystemen) Realisatie IF 11.03.01
Budget in € mln Totaal MIT/SNIP        oplevering MIT/SNIP
Projectomschrijvinghuidigvorigt/m 2005200620072008200920102011laterhuidigvorig
CATEGORIE 0            
(Deltaplan grote rivieren)64864861533      20062006
 
Maatregelen i.r.t. rivierverruiming Projecten (inter)nationaal            
NURG1181183918677772620152015
Participatie171742111115  
Projecten landsdeel Oost            
Doorlatend maken spoorbrug Oosterbeek5051473        
Projecten landsdeel Zuid            
Keent171712752   20102010
Dijkversterking            
Projecten landsdeel West            
Flevoland en Noordoostpolder899289       20052005
Herstel steenbekleding            
Projecten (inter)nationaal            
Onderzoek Hydraulische randvoorwaarden (HR 2006)8862      20062006
Onderzoek Veiligheid Nederland in Kaart (VNK)121212       20052005
Onderzoek Veiligheid Nederland in Kaart 2 (VNK-2)1000523      
Projecten landsdeel West            
Noordoostpolder en Flevoland5659497      20062006
Projecten landsdeel Zuid            
Oosterschelde en westerschelde92191223740354559959331620152015
Hoogwaterbescherming            
Projecten (inter)nationaal            
 
Hoogwaterbeschermingsprogramma8303941074351021271668223420202020
Hoogwaterbeschermingsprogramma overige projecten15413428101415888820202020
 
Zwakke Schakels Nederlandse Kust            
Zeewering Den Helder111       20052005
Overig            
Kleine projecten212114600010   
Totaal categorie 02 952 1 12620197178211278193669  
Begroting (IF 11.03.01)   20197178211278193   

Projectoverzicht bij 11.03.02 Realisatieprogramma Waterbeheren

Waterbeheren (Hoofdwatersystemen) Realisatie IF 11.03.02
Budget in € mln Totaal MIT/SNIP        oplevering MIT/SNIP
Projectomschrijvinghuidigvorigt/m 2005200620072008200920102011laterhuidigvorig
CATEGORIE 0            
Projecten (inter)nationaal            
Proef Grootschalige Verwerking Baggerspecie (GVB)22223667    20082008
Sanering waterbodems43240176342425192923202diversdivers
Stimuleringsregeling hergebruik baggerspecie (SVB)611211121  20092009
Subsidie baggeren bebouwd gebied (SUBBIED)12312317402225190  20102010
Projecten landsdeel Oost            
Inrichting Ijsselmonding131394      20062006
Projecten landsdeel West            
Natte natuurprojecten Ijsselmeergebied30301983     20072007
Depot Hollandsch Diep7578141727107   20082008
Haringvliet De Kier3635814841   20082006
Integrale inrichting Veluwe randmeer (IIVR)42397755557 20112011
Klein Profijt222       20052005
Uitbreiding gemaalcapaciteit IJmuiden494949       20052005
Projecten landsdeel Zuid            
Aanleg baggerdepots (voorheen Depot Koerogspolder)1822171      20072007
Doorlaatmiddel Veerse Meer2020191      20042004
Vispassages Grave en Borgharen7734      20062006
Overig            
Nieuwe projecten Herstel en Inrichting (H&I, incl. verdrogingsgelden)3964038142419112328270n.v.t. 
Tijdelijke regeling bestrijding regionale wateroverlast10010091710302311  20102010
Totaal categorie 01 370 262168129126876858472  
BEGROTING (IF 11.03.02)   168129126876858   

11.05 Verkenningen en planstudies

Motivering

Om een probleem of een initiatief met een maatschappelijke meerwaarde op het gebied van Waterbeheer te verkennen en om daarna, indien nodig, uit alternatieven de beste oplossing voor het probleem te zoeken en voor te bereiden voor de uitvoering.

Producten

Programma Hoofdwatersystemen

Op dit artikelonderdeel worden diverse projecten uitgevoerd. Deze projecten hebben betrekking op:

1. Herinrichting Waals Nederlandse Grensmaas;

2. Gefaseerde kustuitbreiding Delflandse kust;

3. Integrale verkenning Maas (IVM);

4. Rampenbeheersingsstrategie Overstromingen Rijn en Maas;

5. Natuurontwikkelingsschets Eems;

6. Sluitregime Oosterscheldekering;

7. Zwakke Schakels Kust;

8. Natuurlijk Peilbeheer Veerse Meer;

9. Ontwikkelingsschets 2010 Schelde-estuarium (ProSes);

10. Extra spuicapaciteit Afsluitdijk;

11. Volkerak-Zoommeer.


De verkenningen en planstudies zijn ook opgenomen in het MIT/SNIP-projectenboek.

Verkenningenprogramma Hoofdwatersystemen

ad. 1. Herinrichting Waals Nederlandse Grensmaas:

In het watersysteem Bovenmaas, dat gezamenlijk met België (Wallonië) wordt beheerd, spelen problemen met betrekking tot inrichting, welke betrekking hebben op waterbeheersing en ecologie. In de verkenning zal een aantal oplossingsrichtingen worden bezien, gericht op ecologisch herstel, waarbij de doelstellingen van de KRW (m.n. de hydromorfologische kant van de aquatische natuurdoelen) leidend zijn.

ad. 2. Gefaseerde kustuitbreiding Delflandse kust:

Uitwerking van de motie Geluk (TK 29 200 XII, nr. 53 t/m 55) naar de mogelijkheden voor een kustuitbreiding tussen Hoek van Holland en Scheveningen. In samenwerking met de provincie Zuid Holland richt de verkenning zich op het benoemen van voorwaarden waaraan voldaan moet worden om kustuitbreiding haalbaar te maken en nadrukkelijk niet op de realisatie van een kustuitbreiding. De afronding van de verkenning wordt eind 2006 verwacht.

ad. 3. Integrale verkenning Maas (IVM)

In de loop van de 21e eeuw (nadat de Maaswerken (2015) zijn uitgevoerd) worden als gevolg van de klimaatverandering hogere afvoeren door de Maas verwacht. De Integrale Verkenning Maas (IVM) is uitgevoerd met als doel de mogelijkheden in beeld te brengen voor het accommoderen van die hogere rivierafvoeren. Daarbij is geïnventariseerd welk ruimtebeslag er met deze maatregelen is gemoeid. In het najaar van 2006 formuleert het kabinet zijn reactie op deze verkenning.

ad. 4. Rampenbeheersingsstrategie Overstromingen Rijn en Maas (Noodoverloopgebieden)

Het systeem van de Nederlandse bedijkte grote rivieren is in 2015 uitgelegd op het veilig kunnen afvoeren van een afvoer die één maal per 1250 jaar voorkomt. De natuur is echter onvoorspelbaar en een extreme gebeurtenis blijft mogelijk. In een eerste kabinetsstandpunt over rampenbeheersing voor overstromingen (2003) zijn reserveringen gemaakt voor drie noodoverloopgebieden. Voor nadere besluitvorming bleek meer inzicht nodig in het technische en economisch rendement van noodoverloopgebieden, in vergelijking met andere opties voor rampenbeheersing zoals internationale afstemming, structurele normverhoging, organisatorische maatregelen en compartimentering. Het hierop ingezette onderzoek is in 2006 afgerond en zal de grondslag vormen voor een overkoepelende strategie voor de rampenbeheersing bij overstromingen in een tweede kabinetsstandpunt (najaar 2006). Tussentijds is gebleken dat noodoverloopgebieden voor de Rijn een gering rendement hebben en daarmee als reservering konden vervallen (tussenbesluit 2005). Bovendien komt de aanleg van compartimenteringsdijken heel kansrijk uit het onderzoek, mede in relatie tot bescherming en benutting van vitale infrastructuur; het kabinet heeft daarom in februari 2006 uit het FES€ 2 mln beschikbaar gesteld voor nadere uitwerking van deze optie (oplevering voorzien in 2008)

ad. 5. Natuurontwikkelingsschets Eems

De verwachting is dat de druk van economisch gerichte activiteiten op de morfologie van het Eems-estuarium, zoals scheepvaart, verdiepingen en schelpenwinning, in de toekomst verder zal toenemen. Dit zal waarschijnlijk met negatieve effecten op de natuur gepaard gaan. In het natuurontwikkelingsplan wordt een pakket van concrete, locatiespecifieke herstel en inrichtingsmaatregelen beschreven die bijdragen aan de doelen voor de Kaderrichtlijn Water.

ad. 6. Sluitregime Oosterscheldekering

Een verkenning naar het effect van het sluitregime van de Oosterscheldekering wordt in 2006 opgestart. Directe aanleiding is de het mogelijk tekort aan hoogte van de dijken achter de kering. Aanpassing van het sluitregime zou een alternatief kunnen zijn van dijkverbetering.

Planstudieprogramma waterkeren

ad. 7. Zwakke Schakels Kust

De bescherming tegen overstromingen vanuit de zee is geregeld in de Wet op de waterkering, waarin normen zijn opgenomen waaraan de zeeweringen moeten voldoen. Echter, naar aanleiding van signalen over een sterkere golfbelasting op de kust, is in 2003 door de waterschappen nogmaals gekeken naar de sterkte van de zeeweringen. De inzichten hebben geleid tot tijdelijke maatregelen zoals diverse zandsuppleties. Daarnaast is er gesignaleerd dat er op 10 locaties langs de kust zogenoemde zwakke schakels zijn, waarvoor binnen een periode van 20 jaar versterking van de zeewering nodig is. Op 8 van deze 10 locaties ligt tevens een opgave tot verbetering van de ruimtelijke kwaliteit, de zogenaamde prioritaire zwakke schakels.

Uitvoering zal plaatsvinden van 2007 t/m 2020. In totaal is voor het programma Zwakke Schakels kust een bedrag van € 742 mln. gereserveerd.

Bij de begrotingsbehandeling in december 2005 is toegezegd om de financiering voor de kosten voor de versterking van de zwakke schakels beschikbaar te stellen op het moment dat de provincie een uitvoeringsgereed plan heeft én de provincie kan aangeven dat zij de financiering voor de ruimtelijke kwaliteit heeft geregeld. Om hieraan tegemoet te komen zijn in deze begroting middelen (€ 177 mln.) vanuit latere jaren naar de periode 2008–2011 verschoven.

Planstudieprogramma waterbeheren

ad. 8. Natuurlijk Peilbeheer Veerse Meer

Het huidige tegennatuurlijke peilbeheer in het Veerse Meer brengt delen van het watersysteem uit evenwicht. Het peilbeheer is vrijwel volledig afgestemd op de afwateringsfunctie voor de landbouw in de winter en de recreatieve functie in het voorjaar en de zomer. Hierdoor komt de ecologische kwaliteit nauwelijks tot ontwikkeling en worden ook de recreatieve potenties nauwelijks benut. Een natuurlijker peilbeheer geeft de natuur de kans om een situatie te ontwikkelen die meer past bij een watersysteem met (beperkt) getij. Rijkswaterstaat en de provincie Zeeland voeren een planstudie/MER uit naar een meer natuurlijk peilbeheer. De planstudie is in 2006 gereed.

ad. 9. Ontwikkelingsschets 2010 Schelde-estuarium (ProSes)

In het Memorandum van Overeenstemming van 11 maart 2005 tussen de Nederlandse en Belgische regeringen is afgesproken dat V&W zich krachtig zal inspannen om de noodzakelijke wettelijke procedures voor de verdieping in 2007 af te ronden, zodat de gewenste vaardiepte in 2009 kan worden verwezenlijkt ( TK 2004–2005, 26 980, nr. 21). De Startnotitie MER «Verruiming vaargeul Westerschelde» is in april voor inspraak ter visie gelegd. Mede op basis van de inspraakreacties zijn de richtlijnen MER opgesteld. De uitvoering van het MER kan thans ter hand worden genomen en de oplevering wordt begin 2007 verwacht. Intussen wordt gewerkt aan de ratificatie van de verdragen van Middelburg die op 21 december 2005 met het Vlaams Gewest zijn ondertekend. Doel hiervan was om de uitvoering van deze projecten veilig te stellen, en om de hechte samenwerking van de laatste jaren met het Vlaamse Gewest rond beleid en beheer ten aanzien van het estuarium te bestendigen. Het is de bedoeling deze verdragen in het najaar van 2006 ter ratificatie aan de Staten-Generaal aan te bieden.

ad. 10. Extra spuicapaciteit Afsluitdijk

In verband met de uitbreiding van de spuicapaciteit wordt een planstudie uitgevoerd. Met deze planstudie wordt de MER gemaakt op basis waarvan het dijkversterkingsplan conform de Wet op de waterkering wordt opgesteld. Nader onderzoek is vereist voor zowel de MER als ook ter voorbereiding van de realisatie. Verwacht wordt dat de planstudie naar de uitbreiding van de spuicapaciteit in de Afsluitdijk eind 2006 gereed is. De start van de realisatie is voorzien in 2008.

ad. 11. Volkerak-Zoommeer

Begin jaren ’90 werd in toenemende mate in de zomer blauwalgenbloei aangetroffen. Dit wordt veroorzaakt door een combinatie van hoge nutriëntenconcentraties en de lange verblijftijd van het water. De blauwalgenbloei leidt tot veel overlast voor verschillende gebruiksfuncties (oever- en verblijfsrecreatie, wonen, natuur, landbouwwater). Er zullen twee alternatieven onderzocht worden: zoet doorspoelen en zout doorspoelen (Motie Van Lith, TK 2004–2005, 29 800 XII, nr. 21). De planstudie is medio 2006 gereed.

Projectoverzicht bij 11.05.01 Verkenningenprogramma hoofdwatersystemen

Hoofdwatersystemen Verkenningen IF 11.05.01 Lopende verkenningen
LocatieProbleemIndicatie modaliteitReferentiekaderGereed
Landsdeel (inter)nationaal    
Rampenbeheersingsstrategie Overstromingen Rijn en Maas (Noodoverloopgebieden)/compartimenteringsonderzoekVeiligheidWaterbeherenKabinetsstandpunt Noodoverloopgebieden december 20032006/2008
Landsdeel Noord    
Natuurontwikkelingsplan EemsNatuurWaterbeherenKaderrichtlijn Water2007
Landsdeel West    
Gefaseerde kustuitbreiding Delflandse kustKustuitbreidingWaterkerenMotie Geluk (TK 29 200 XII nr. 53)2006
Landsdeel Zuid    
Herinrichting Waals Nederlandse GrensmaasWaterbeheersing en Kaderrichtlijn WaterWaterbeherenAfspraak tussen Nederland en België/Wallonië2007
Integrale Verkenning Maas (IVM)Duurzame hoogwaterbeschermingWaterkerenKabinetsstandpunt Ruimte voor de Rivier december 20002005
Aanpassing Sluitregime Stormvloedkering in de OosterscheldeVeiligheidWaterkerenWoW2007

Projectoverzicht bij 11.05.02 Planstudieprogramma waterkeren

Waterkeren (Hoofdwatersystemen) Planstudie IF 11.05.02
Bedragen in mlnraming kostenbudget       Uitvoering
Projectomschrijvingmin.maxtaakstellend200620072008200920102011laterperiode
CATEGORIE 1           
 
Projecten (inter)nationaal           
Extra spuicapaciteit Afsluitdijk  244pb uo    2008–2013
Overige steenzetting  177       2009–2016
Zwakke Schakels Nederlandse Kust  742 uo     2007–2020
Totaal categorie 1  1 163        

Legenda

pb projectbesluit

uo uitvoeringsopdracht (beschikking)

Projectoverzicht bij 11.05.03 Planstudieprogramma waterbeheer

Waterbeheren (Hoofdwatersystemen) Planstudie IF 11.05.03
Bedragen in mlnraming kostenbudget       Uitvoering
Projectomschrijvingmin.maxtaakstellend200620072008200920102011laterperiode
CATEGORIE 1           
 
Projecten (inter)nationaal           
Volkerak Zoommeer4055 pbuo     2007–2010
 
Projecten landsdeel Zuid           
Ontwikkelingsschets 2010 Schelde-estuarium (ProSes); Nederlands aandeel  30 pb/uo     2007–2015
Peilbesluit Veerse Meer1015 pbuo     2007–2010
Totaal categorie 1  30        

Legenda

pb projectbesluit

uo uitvoeringsopdracht (beschikking)