Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

  • Download PDF

15. MEDIA

Algemene doelstelling

Het waarborgen van een onafhankelijk, gevarieerd en kwalitatief hoogstaand media-aanbod, dat toegankelijk is voor alle lagen van de bevolking

Rol en verantwoordelijkheid

Media hebben een prominente rol in onze democratie en cultuur. Wat we zien, horen en lezen, beïnvloedt ons beeld van de wereld en onze opvattingen. Daarom borgt de Minister vier publieke belangen in het mediabeleid, waar zij verantwoordelijk voor is: onafhankelijkheid, verscheidenheid, kwaliteit en toegankelijkheid. De Minister heeft specifieke zorg voor het stelsel van landelijke, regionale en lokale publieke omroepen en de daarvoor relevante wet- en regelgeving. De Minister heeft naast een financierende rol, vooral ook een regisserende rol.

Financieren: De Minister financiert de landelijke en regionale publieke omroep, en enkele andere aan de omroep verbonden instellingen. De taakopdracht is wettelijk bepaald en het budget van de publieke omroep is vastgesteld met behoud van afstand tot de uitvoering en inhoud. Op basis van het concessiebeleidsplan sluit de Minister elke vijf jaar een prestatieovereenkomst met de publieke omroep. Verder is de Minister verantwoordelijk voor instrumenten ter bevordering van culturele producties, documentaires, drama, kunst- en kinderprogramma’s, het steunen en stimuleren van een onafhankelijke en kwalitatief goede journalistieke infrastructuur (Stichting Stimuleringsfonds voor de Journalistiek) en voor het bevorderen van mediawijsheid (NICAM en Mediawijzer.net).

Regisseren: Als regisseur is de Minister verantwoordelijk voor de wetgeving ten aanzien van de taak en organisatie van de publieke omroep en voor wetgeving voor commerciële media. De regels voor commerciële omroepen vloeien voornamelijk voort uit Europese richtlijnen over audiovisuele mediadiensten. Verder is de Minister als regisseur verantwoordelijk voor wetgeving met betrekking tot omroepdistributie. Het doel daarvan is de toegang tot een gevarieerd media-aanbod te bevorderen en te verzekeren.

De OCW-begroting wordt in het najaar nader uitgewerkt in de mediabegrotingsbrief, die als basis dient voor de begrotingsbehandeling van dit artikel 15 door de Tweede Kamer. Deze brief geeft een gedetailleerde vooruitblik op het nieuwe jaar, een uitwerking van de maatregelen op het gebied van media alsmede een terugblik op de realisatie van voorgaand jaar.

Op basis van het vijfjaarlijkse concessiebeleidsplan zal de Minister voor de erkenningperiode die loopt van 2016 tot en met 2020, een prestatieovereenkomst afsluiten met de landelijke publieke omroep. Over de uitvoering van deze prestatieovereenkomst rapporteert de landelijke publieke omroep jaarlijks aan de Minister. Deze verantwoording wordt gevalideerd door het Commissariaat voor de Media. Het Commissariaat voor de Media kan ook een boete opleggen als de publieke omroep de prestatieovereenkomst niet naleeft. Zowel de verantwoording als de validatie wordt als bijlage bij de mediabegrotingsbrief aan de Tweede Kamer verzonden.

Indicatoren/kengetallen

Tabel 15.1 Kengetallen

1.

Waarborgen dat alle lagen van de bevolking toegang hebben tot een kwalitatief hoogstaand media-aanbod

 

de NPO wordt gewaardeerd door de Nederlandse bevolking

             
   

– waardering Nederlandse Publieke Omroep

7,1

           
   

– waardering commerciële omroepen

6,8

           
 

Bron: Ipsos

             
 

de NPO bereikt met zijn programmering een groot deel van de Nederlandse bevolking

             
   

– gemiddeld weekbereik, 15 minuten aaneengesloten voor de Nederlandse bevolking van 6 jaar en ouder

82,4%

           

Bron: Terugblik NPO

2.

Het waarborgen van een kwalitatief hoogstaande journalistieke informatievoorziening met voldoende onafhankelijk media-aanbod

 

Nederland handhaaft een hoge positie op de World Press Freedom Index

#2/180

           

Bron: Reporters without borders

Toelichting:

  • •  In het najaar zal voor de periode 2016–2020 een nieuwe prestatieovereenkomst met de NPO worden afgesloten. Omdat de gesprekken over de prestatieafspraken (waaronder de specifieke formuleringen en de streefwaarden) nog in volle gang zijn, worden in de rijksbegroting 2016 geen indicatoren media opgenomen.
  • •  Wel worden in deze begroting nieuwe kengetallen geïntroduceerd. Deze kengetallen hebben betrekking op belangrijke onderwerpen uit de huidige prestatieafspraken en zullen – mogelijkerwijs in een andere vorm – terugkomen in de nieuwe prestatieovereenkomst en in de rijksbegroting van 2017. Een uitgebreidere duiding van de kengetallen is te vinden op de website OCW in Cijfers.
  • •  Het gemiddelde streefcijfer voor het bereik van de NPO bedraagt voor de jaren 2010–2015 85 procent. Bij de nieuw af te sluiten prestatieovereenkomst zullen opnieuw worden afspraken gemaakt over het beoogde bereik.

Beleidswijzigingen

In 2016 start de nieuwe concessie- en erkenningsperiode van de landelijke publieke omroep. Het streven is om de voorgestelde wijziging van de Mediawet gelijktijdig in werking te laten treden (per 1 januari 2016). In het Concessiebeleidsplan 2016–2020 (hierna: CBP) omschrijft de NPO hoe hij zijn opdracht in de komende concessieperiode uitvoert, rekening houdend met deze voorgenomen wetswijzigingen. Mede op basis van het CBP wordt een nieuwe prestatieovereenkomst afgesloten met de NPO voor de periode 2016–2020. Het Commissariaat voor de Media ziet toe op de naleving ervan.

Een ander onderdeel van het genoemde wetsvoorstel is een versterking van de regionale publieke omroepen door invoering van een eenduidige en sterke bestuursstructuur. Er komt een wettelijke bestuurlijke organisatie voor de regionale omroepen: de Stichting Regionale Publieke Omroep (RPO).

Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de beleidsagenda.

Binnen de bekostiging van de landelijke publieke omroep eindigt per 1 januari 2016 de bekostiging van de 2.42-omroepen (kerkgenootschappen en genootschappen op geestelijke grondslag).

In het najaar van 2015 vindt een evaluatieonderzoek plaats om een oplossing te vinden voor de structurele kosten van de digitale opslag bij het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

De Boston Consulting Group doet in 2015 een onderzoek naar de omvang van de wettelijke taken en de daarbij passende bekostiging van het Commissariaat voor de Media.

Budgettaire gevolgen van beleid en budgetflexibiliteit

Tabel 15.2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 15 (Bedragen x € 1.000)
     

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Verplichtingen

1.180.980

1.007.133

1.005.154

963.230

966.953

964.113

977.030

Totale uitgaven

1.149.484

864.627

1.005.485

956.230

966.953

964.113

977.030

Waarvan juridisch verplicht (%)

   

99,9%

       
                   

Bekostiging

1.143.398

859.926

1.000.856

951.902

962.764

959.924

972.841

 

Publieke Omroep (omroepinstellingen)

1.012.687

776.519

912.191

876.862

876.761

876.761

876.761

   

Landelijke publieke omroep

836.974

648.768

756.397

738.625

738.524

738.524

738.524

   

Regionale omroep

174.413

127.751

155.794

138.237

138.237

138.237

138.237

   

Minderhedenprogrammering

1.300

           
 

Beheertaken landelijke publieke omroep

72.858

49.924

61.383

61.383

61.383

61.383

61.383

   

Stichting Omroep Muziek

18.097

12.358

15.571

15.571

15.571

15.571

15.571

   

Uitzenden en uitzendgereedmaken

29.713

20.725

25.274

25.274

25.274

25.274

25.274

   

Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (NIBG)

25.048

16.841

20.538

20.538

20.538

20.538

20.538

 

Dotaties, bijdragen publieke omroep

32.542

28.666

30.345

13.106

13.092

13.092

13.092

   

Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Mediaproducties (Mediafonds)

18.646

17.202

17.202

0

0

0

0

   

Stimuleringsfonds voor de Journalistiek

2.101

2.185

2.156

2.119

2.105

2.105

2.105

   

Filmfonds van de omroep en Telefilm (CoBO)

9.156

6.535

7.969

7.969

7.969

7.969

7.969

   

Mediawijsheid Expertisecentrum (Bewust mediagebruik)

1.859

1.498

1.498

1.498

1.498

1.498

1.498

   

Organisatie van Lokale Omroepen in Nederland (OLON)

780

1.246

1.520

1.520

1.520

1.520

1.520

 

Dotatie/onttrekking Algemene Mediareserve

24.736

3.991

– 3.889

– 275

10.702

7.862

20.779

 

Overige bekostiging media (uit rente AMR)

250

500

500

500

500

500

500

 

Basisinfrastructuur Cultuur 2013–2016

325

326

326

326

326

326

326

   

Vierjaarlijkse instellingen

325

326

326

326

326

326

326

                   

Subsidies

498

920

919

919

919

919

919

 

Subsidies

498

920

919

919

919

919

919

                   

Opdrachten

7

0

0

0

0

0

0

 

Opdrachten

7

0

0

0

0

0

0

                   

Bijdragen aan ZBO's/RWT's

5.519

3.746

3.675

3.374

3.235

3.235

3.235

 

Commissariaat voor de Media

5.519

3.746

3.675

3.374

3.235

3.235

3.235

                   

Bijdragen aan (inter-)nationale organisaties

62

35

35

35

35

35

35

 

Uitvoering internationale verdragen en contributies

62

35

35

35

35

35

35

Ontvangsten

196.571

191.500

197.500

190.500

197.500

190.500

197.500

Budgetflexibiliteit

Van het totale budget voor artikel 15 is in 2016 99,9 procent juridisch verplicht.

Bekostiging. Het beschikbare budget voor 2016 is volledig juridisch verplicht. De verplichtingen hebben voornamelijk betrekking op de landelijke en de regionale publieke omroep. Hieraan ten grondslag ligt de Mediawet 2008.

Subsidies. Subsidies worden in de regel juridisch verplicht in het jaar waarop de subsidie betrekking heeft. Op dit moment is er voor 2016 nog geen juridische verplichting vastgelegd.

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s. Het beschikbare budget voor 2016 is volledig juridisch verplicht. De verplichtingen hebben betrekking op het CvdM. Hieraan ten grondslag ligt de Mediawet 2008.

Bijdragen aan internationale organisaties. Het beschikbare budget voor 2016 is volledig juridisch verplicht. Het betreft een jaarlijkse contributie.

Toelichting op de financiële instrumenten

Bekostiging

Landelijke en regionale publieke omroep

De publieke omroep waarborgt een hoogstaand en pluriform media-aanbod, dat toegankelijk en betaalbaar is voor alle lagen van de bevolking. Daarom bekostigt de Minister van OCW de landelijke en regionale publieke omroep. Mede vanwege Europese regels op het gebied van staatssteun, houdt de overheid greep op de aard en omvang van het takenpakket van de landelijke en regionale publieke omroep en bepaalt de overheid het budget van de publieke omroep.

Stichting Omroep Muziek (SOM)

Deze bekostiging is bestemd voor de door de Minister aangewezen instelling voor het in stand houden en exploiteren van omroeporkesten en omroepkoren.

Uitzenden en uitzendgereedmaken

Deze beheertaken bestaan uit het gereedmaken van programma’s voor uitzending en het uitzenden van programma’s van de landelijke publieke omroep.

Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (NIBG)

Deze bekostiging is bestemd voor de door de Minister aangewezen instelling voor het in stand houden en exploiteren van een media-archief.

Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Mediaproducties (Mediafonds)

Het Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Mediaproducties (Mediafonds) is het instrument binnen het mediabeleid om de vervaardiging van hoogwaardige culturele producties binnen het media-aanbod te stimuleren. De bijdrage is bestemd voor het verstrekken van financiële bijdragen voor de ontwikkeling en productie van media-aanbod van bijzondere Nederlandse culturele aard ten behoeve van de landelijke en regionale publieke media-instellingen. Per 1 januari 2017 eindigt de bekostiging van het Mediafonds.

Stimuleringsfonds voor de Journalistiek

Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek is binnen het mediabeleid het instrument om de pluriformiteit van het journalistieke media-aanbod te stimuleren, zowel binnen pers en omroep als via het internet. De activiteiten van het fonds dragen bij aan innovatie van de journalistiek en aan stimulering van de journalistieke functie van de media in onze samenleving.

Filmfonds van de Omroep en Telefilm (CoBO)

Het CoBO-fonds ondersteunt de documentairesector en participeert in audiovisuele coproductieprojecten waarin wordt deelgenomen door een of meer van de publieke instellingen die zendtijd hebben verkregen voor landelijke omroep en de Vlaamse publieke omroep (VRT) en/of Duitse publieke omroepen en/of onafhankelijke filmproducenten en/of instellingen werkzaam op het gebied van de podiumkunsten.

Mediawijsheid Expertisecentrum (Bewust mediagebruik)

Het Mediawijsheid Expertisecentrum (Mediawijzer.net) bevordert een bewuste, kritische en actieve houding van burgers en instellingen in de samenleving waar media alom zijn. Bij het huidige programma zijn het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken, ECP-EPN, de publieke omroep (NTR), Kennisnet en het NIBG betrokken.

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s

De kerntaak van het Commissariaat voor de Media (hierna: CvdM) bestaat uit het uitoefenen van onafhankelijk toezicht op het handelen van de media-instellingen in Nederland en uit handhavend optreden ingeval de toepasselijke regelgeving niet in acht wordt genomen. De bevoegdheid om toezicht en handhaving uit te oefenen heeft betrekking op alle media-instellingen: publieke media-instellingen op landelijk, regionaal en lokaal niveau en commerciële media-instellingen op landelijk en niet-landelijk niveau. Het CvdM is tevens verantwoordelijk voor het metatoezicht op het Nederlands Instituut voor Classificatie van Audiovisuele Media (NICAM). Daarnaast heeft het CvdM tot taak erop toe te zien dat kabelexploitanten hun wettelijke verplichtingen nakomen tot doorgifte van de must carry-zenders.

Ontvangsten

Dit betreffen de ramingen van de reclameopbrengsten van de STER en van de renteontvangsten op de Algemene Mediareserve.

Artikel