Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

  • Download PDF

1. Inleiding

Het Financieel Beeld Zorg (FBZ) geeft een integraal beeld van de ontwikkeling van de uitgaven en ontvangsten onder het Uitgavenplafond Zorg. Dit hoofdstuk geeft op hoofdlijnen een toelichting op de financiële cijfers en de voorlopige realisatie over het jaar 2018.

Het FBZ bestaat uit de volgende onderdelen:

  • 1. 

    Inleiding

    1.1. Wijzigingen in het FBZ

    1.2. Factsheet

  • 2. 

    Zorguitgaven in vogelvlucht

    2.1. Financieel beeld op hoofdlijnen

    2.2. Zorguitgaven onder het Uitgavenplafond Zorg

    2.3. Actualisering van de intensiveringen en maatregelen uit de begroting 2018 en de Startnota

    2.4. Ontwikkeling van het Uitgavenplafond Zorg en de plafondtoets

    2.5. Verticale ontwikkeling van de netto zorguitgaven

  • 3. 

    Zorguitgaven

    3.1. Zorgverzekeringwet (Zvw)

    3.1.1. Verticale ontwikkeling van de Zvw-uitgaven en -ontvangsten

    3.1.2. Zorgakkoorden curatieve zorg

    3.2. Wet langdurige zorg (Wlz)

    3.2.1. Verticale ontwikkeling van de Wlz-uitgaven en -ontvangsten

    3.3. Begrotingsgefinancierde zorguitgaven (Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) en Jeugdwet en overig begrotingsgefinancierd)

  • 4. 

    Financiering van de zorguitgaven

    4.1. De financiering van de zorguitgaven in 2018

    4.2. Ontvangsten, uitgaven en vermogens van de zorgfondsen (Zvw, Wlz en AWBZ)

    4.3. Ontwikkeling premies voor Zvw en Wlz

    4.4. Wat heeft de gemiddelde burger in 2018 aan zorg betaald?

  • 5. 

    Meerjarige ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten

    5.1. Ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten 2008–2018

    5.2. Horizontale ontwikkeling van de zorguitgaven 2015–2018

    5.2.1. Horizontale ontwikkeling van de Zvw-uitgaven

    5.2.2. Horizontale ontwikkeling van de Wlz-uitgaven

  • 6. 

    Verdieping Financieel Beeld Zorg

    6.1. Verdieping zorguitgaven in deelsectoren

    6.1.1. Zorgverzekeringswet (Zvw)

    6.1.2. Wet langdurige zorg (Wlz)

1.1. Wijzigingen in het Financieel Beeld Zorg

Het FBZ in het jaarverslag 2018 heeft ten opzichte van het jaarverslag 2017 de onderstaande veranderingen ondergaan:

  • • 

    Uitgavenplafond Zorg en zorguitgaven

    De term Budgettair Kader Zorg (BKZ) is vervangen door Uitgavenplafond Zorg.

    De termen BKZ-uitgaven en -ontvangsten zijn vervangen door zorguitgaven en -ontvangsten.

  • •  In paragraaf 1.2. is een factsheet opgenomen waarin de opbouw van de zorguitgaven en -ontvangsten op deelsectorniveau (uitgesplitst naar Zvw, Wlz en begrotingsgefinancierde zorguitgaven) is weergegeven voor de jaren 2015 tot en met 2018.
  • • 

    Financieel beeld op hoofdlijnen

    In paragraaf 2.1 werd voorheen een grafiek opgenomen met de (voorziene) realisatie 2006–2017, afgezet tegen de trendlijn op basis van de realisatie 2006–2012. Deze is komen te vervallen. Voor de nieuwe kabinetsperiode wordt in deze paragraaf in figuur 1 de opbouw van de groei van de netto zorguitgaven 2018 ten opzichte van 2017 gepresenteerd, uitgesplitst in diverse onderdelen (loon- en prijsontwikkeling, volumegroei, enkele beleidsmaatregelen en realisaties). Om tot een adequate vergelijking te komen is gecorrigeerd voor de overhevelingen. Dit wordt gedaan door de situatie 2019 als uitgangspunt te nemen en de jaren 2017 en 2018 te corrigeren door het deel van de Wmo (exclusief beschermd wonen) en jeugdbudget, dat per 2019 naar de algemene uitkering van het gemeentefonds is overgeheveld, uit het budget te halen.

    Verder is in paragraaf 2.1 een nieuwe figuur (figuur 2) opgenomen over de groei van de zorguitgaven vergeleken met de groei van de economie over de afgelopen 10 jaar (2009 tot en met 2018).

  • • 

    Actualisering van de intensiveringen en maatregelen uit de begroting 2018 en de Startnota

    In paragraaf 2.3 zijn in tabel 2 naast de intensiveringen en maatregelen (exclusief overhevelingen) uit de begroting 2018, ook de intensiveringen en maatregelen uit de Startnota opgenomen en toegelicht.

  • • 

    Ontwikkeling van het Uitgavenplafond Zorg en de plafondtoets 2018

    In paragraaf 2.4 is in tabel 3 de nieuwe opzet van de plafondtoets opgenomen voor het jaar 2018 (nieuwe kabinetsperiode).

  • • 

    Zorgakkoorden

    Aangezien voor 2018 bestuurlijke afspraken zijn gemaakt voor verschillende Zvw-sectoren (MSZ, ggz, huisartsen- en multidisciplinaire zorg (MDZ) en wijkverpleging) is hierover in het FBZ-jaarverslag 2018 een aparte paragraaf (paragraaf 3.1.2) opgenomen.

  • • 

    Kwaliteitskader verpleeghuiszorg

    De paragraaf over het Kwaliteitskader verpleeghuiszorg is komen te vervallen. Deze was in de begroting 2018 opgenomen om een totaaloverzicht te geven van de extra middelen voor het kwaliteitskader.

  • • 

    Horizontale ontwikkeling van de zorguitgaven 2015–2018

    In paragraaf 5.2 zijn in de figuren 6 t/m 8 de horizontale ontwikkeling van de netto zorguitgaven, gecorrigeerd voor overhevelingen, grafisch weergegeven voor de jaren 2015–2018.

  • •  De eerste drie kolommen (2015–2017) bevatten de gecorrigeerde uitgaven zoals dat tot en met de vorige kabinetsperiode gebruikelijk was. Hierin zijn onder andere de uitgaven die bij de hervorming van de langdurige zorg per 2015 zijn overgeheveld naar de Zvw en de Wmo, teruggerekend naar de situatie voor 2015.
  • •  In de laatste twee kolommen zijn de jaren 2017 en 2018 weergegeven volgens de definitie van de zorguitgaven die voor deze kabinetsperiode wordt gebruikt. Hierin zijn de zorguitgaven gecorrigeerd voor overhevelingen van de Wmo en Jeugdwet naar de algemene uitkering van het gemeentefonds per 2019.

1.2. Factsheet

In onderstaande factsheet wordt de opbouw van de zorguitgaven en -ontvangsten op deelsectorniveau (uitgesplitst naar Zvw, Wlz en begrotingsgefinancierde zorguitgaven) weergegeven voor de jaren 2015 tot en met 2018.

Factsheet zorguitgaven en -ontvangsten per deelsector 2015 t/m 2018 (bedragen x € 1 miljoen)
 

2015

2016

2017

2018

Zvw-uitgaven per sector

       

Eerstelijnszorg

5.096,9

5.291,9

5.417,8

5.711,4

Huisartsenzorg

2.558,2

2.634,4

2.702,3

2.873,5

Multidisciplinaire zorgverlening

463,2

530,2

574,1

599,9

Tandheelkundige zorg

742,1

752,4

739,6

760,0

Paramedische zorg

675,6

712,0

736,2

768,2

Verloskunde

214,3

217,8

213,8

241,7

Kraamzorg

293,7

293,1

300,3

310,9

Zintuiglijk gehandicapten

149,8

152,0

151,4

157,2

Tweedelijnszorg

21.861,8

23.475,6

24.174,3

24.935,0

Medisch-specialistische zorg

19.946,7

21.519,8

21.964,9

22.609,6

Geriatrische revalidatiezorg en eerstelijnsverblijf

690,4

714,9

969,0

1.024,5

Beschikbaarheidbijdrage academische zorg

639,4

655,2

676,3

701,1

Beschikbaarheidbijdrage kapitaallasten academische zorg

38,0

38,3

39,3

39,7

Beschikbaarheidbijdragen overig medisch-specialistische zorg

75,1

79,6

87,4

93,1

Garantieregeling kapitaallasten

47,8

31,6

0,0

0,0

Overig curatieve zorg

424,3

436,3

437,5

467,0

Geneeskundige geestelijke gezondheidszorg

3.257,1

3.392,9

3.557,3

3.674,0

Genees- en hulpmiddelen

5.997,8

5.963,4

6.020,2

6.153,8

Geneesmiddelen

4.463,3

4.536,9

4.571,5

4.657,8

Hulpmiddelen

1.534,5

1.426,4

1.448,7

1.496,0

Wijkverpleging

3.112,1

3.228,2

3.412,8

3.642,1

Ziekenvervoer

620,8

648,1

658,7

743,4

Ambulancevervoer

507,5

536,3

552,7

631,8

Overig ziekenvervoer

113,2

111,8

105,9

111,6

Beschikbaarheidbijdrage opleidingen Zvw

1.185,8

1.195,1

1.210,1

1.179,4

Grensoverschrijdende zorg

695,8

621,8

685,7

662,0

Bruto Zvw-uitgaven jaarverslag 2018

41.828,0

43.817,0

45.137,0

46.701,2

Eigen betalingen Zvw

3.217,7

3.194,8

3.187,1

3.207,7

Netto Zvw-uitgaven jaarverslag 2018

38.610,3

40.622,1

41.949,8

43.493,5

         

Wlz-uitgaven per sector

       
Zorg in natura binnen contracteerruimte1

16.210,4

16.751,4

17.467,1

18.822,0

Ouderenzorg

8.482,9

8.835,4

9.234,0

10.064,1

Gehandicaptenzorg

5.954,1

6.224,4

6.474,1

6.818,7

Langdurige ggz

616,9

532,1

511,7

447,4

Volledig pakket thuis

352,3

422,9

492,1

661,1

Extramurale zorg

605,4

546,4

510,5

565,0

Overige binnen contracteerruimte

198,8

190,2

244,7

265,7

Persoonsgebonden budgetten

1.273,9

1.566,2

1.752,7

1.895,4

Buiten contracteerruimte

2.060,9

1.612,4

1.180,7

668,5

Kapitaallasten (nacalculatie)

1.399,4

850,7

466,3

0,0

Beheerskosten

149,4

140,7

171,9

196,6

Overig buiten contracteerruimte2

664,7

721,7

593,1

471,9

Nominaal en onverdeeld

– 152,6

– 100,8

– 50,6

0,0

Bruto Wlz-uitgaven jaarverslag 2018

19.545,2

19.929,9

20.400,6

21.385,9

Eigen bijdrage Wlz

1.892,0

1.891,8

1.851,9

1.812,8

Netto Wlz-uitgaven jaarverslag 2018

17.653,2

18.038,1

18.548,7

19.573,1

         

Begrotingsgefinancierde zorguitgaven

       

Wmo 2015 en Jeugdwet (gemeentefonds)

6.977,2

6.865,0

6.776,9

7.082,4

Integratie-uitkering Wmo/huishoudelijke verzorging

1.258,7

1.161,4

1.336,5

1.385,4

Integratie-uitkering Sociaal domein deel Wmo 2015

3.556,1

3.642,6

3.562,0

3.726,1

HHT en restant RA middelen arbeidsmarkt

128,6

141,0

0,0

0,0

Jeugdwet

2.033,8

1.920,0

1.878,4

1.971,0

         

Overig begrotingsgefinancierd (VWS-begroting)

490,6

434,0

499,7

513,0

Subsidieregeling abortusklinieken (Art. 1)

15,7

15,9

16,5

15,7

Subsidie NIPT (Art. 1)

0,0

0,0

17,9

18,6

Subsidieregeling overgang integrale tarieven medisch-specialistische zorg (Art. 2)

35,9

1,1

0,1

0,1

Schadevergoeding Erasmus MC (Art. 2)

85,0

85,0

81,0

4,7

Subsidie kwaliteit, transparantie en patientveiligheid (Art. 2)

0,0

0,0

25,9

46,0

Zorgopleidingen (Art. 4)

208,1

223,6

235,3

300,2

Caribisch Nederland (Art. 4)

104,1

108,2

122,0

127,6

Wtcg (Art. 8)

41,8

0,2

1,0

0,0

Bruto begrotingsgefinancierde zorguitgaven jaarverslag 2018

7.467,8

7.299,0

7.276,6

7.595,4

Overige ontvangsten

0,0

0,0

0,0

0,0

Netto Begrotingsgefinancierde zorguitgaven jaarverslag 2018

7.467,8

7.299,0

7.276,6

7.595,4

Bruto zorguitgaven jaarverslag 2018

68.841,1

71.045,9

72.814,1

75.682,5

Ontvangsten jaarverslag 2018

5.109,7

5.086,6

5.039,0

5.020,5

Netto zorguitgaven jaarverslag 2018

63.731,3

65.959,3

67.775,1

70.662,0

Noot 1: In verband met de vereenvoudiging van het budget- en nacalculatieproces voor de Wet langdurige zorg (Wlz) ontvangt VWS vanaf 2018 alleen nog het totale omzetplafond in de eerste en tweede contracteerronde en de totale omzet bij de nacalculatie van de NZa en niet de verschillende deelsectoren (ouderenzorg, gehandicaptenzorg, langdurige ggz, volledig pakket thuis, extramurale zorg en overig binnen contracteerruimte). De informatie over de deelsectoren zoals gepresenteerd in tabel 20 betreft om die reden beleidsinformatie op basis van declaratiegegevens (zie ook de toelichting in de VWS-begroting 2018, pagina 249).

Noot 2: Bij de Wlz zijn onder de post overige buiten contracteerruimte opgenomen de deelsectoren: bovenbudgettaire vergoedingen, tandheelkunde Wlz, instellingen voor medisch-specialistische zorg Wlz, overig curatieve zorg Wlz, ADL, extramurale behandeling, zorginfrastructuur, eerstelijns verblijf, orthocommunicatieve behandeling, innovatie en beschikbaarheidbijdrage opleidingen Wlz.

Bron: VWS, gegevens Zorginstituut over (voorlopige) financieringslasten Zvw en Wlz en NZa-gegevens over de productieafspraken en (voorlopige) realisatiegegevens.