Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

  • Download PDF

5. Meerjarige ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten

5.1. Ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten 2008–2018

Realisatiecijfers worden in latere jaren nog aangepast naar de laatste inzichten. Daardoor kunnen er ook na het verschijnen van VWS-jaarverslagen nog aanpassingen in de cijfers van het betreffende jaar plaatsvinden. In tabel 17 wordt de ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten voor de jaren 2008–2018 weergegeven conform de actuele VWS-stand (stand jaarverslag 2018). De jaren 2015 en daarvoor zijn definitief. Voor de Wlz betreft het voor de jaren 2008–2014 de AWBZ-standen en vanaf het jaar 2015 de Wlz-standen.

Tabel 17 Ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten 2008–2018 (bedragen x € 1 miljoen)
 

2008

2009

20101

2011

2012

2013

2014

20152

2016

2017

2018

Zorguitgaven en -ontvangsten actuele VWS-stand

                     

Zorgverzekeringswet (Zvw)

                     

Bruto uitgaven

31.465

33.756

35.474

35.983

36.672

39.210

39.220

41.828

43.817

45.137

46.701

Ontvangsten

1.311

1.364

1.481

1.499

1.932

2.666

3.125

3.218

3.195

3.187

3.208

Netto uitgaven

30.155

32.392

33.993

34.484

34.739

36.544

36.095

38.610

40.622

41.950

43.493

Wet langdurige zorg (Wlz)

                     

Bruto uitgaven

21.806

23.221

24.135

25.222

27.865

27.452

27.800

19.545

19.930

20.401

21.386

Ontvangsten

1.618

1.594

1.478

1.620

1.697

1.915

1.971

1.892

1.892

1.852

1.813

Netto uitgaven

20.188

21.627

22.657

23.603

26.169

25.537

25.829

17.653

18.038

18.549

19.573

Begrotingsgefinancierde zorguitgaven

                     

Bruto Wmo 2015 (gemeentefonds)

1.475

1.533

1.541

1.456

1.511

1.561

1.714

4.943

4.945

4.899

5.111

Bruto Jeugdwet (gemeentefonds)

0

0

0

0

0

0

0

2.034

1.920

1.878

1.971

Bruto overig begrotingsgefinancierd (VWS-begroting)

783

824

1.327

1.820

1.893

594

577

491

434

500

513

Bruto begrotingsgefinancierde zorguitgaven

2.258

2.357

2.868

3.276

3.405

2.155

2.291

7.468

7.299

7.277

7.595

Ontvangsten

39

63

73

51

21

0

0

0

0

0

0

Netto begrotingsgefinancierde zorguitgaven

2.219

2.294

2.794

3.226

3.384

2.155

2.291

7.468

7.299

7.277

7.595

Bruto zorguitgaven

55.530

59.335

62.476

64.481

67.942

68.818

69.311

68.841

71.046

72.814

75.683

Ontvangsten

2.968

3.022

3.032

3.170

3.650

4.581

5.096

5.110

5.087

5.039

5.021

Netto zorguitgaven

52.562

56.313

59.444

61.312

64.292

64.237

64.215

63.731

65.959

67.775

70.662

Noot 1: Exclusief de eenmalige stimuleringsimpuls voor de bouw uit het aanvullend coalitieakkoord Balkenende IV (€ 320 miljoen) die niet aan het Uitgavenplafond Zorg is toegerekend.

Noot 2: In 2015 is de Wet langdurige zorg in werking getreden.

Bron: Actuele VWS stand.

Figuur 5: Bijstellingen van de netto zorguitgaven Zvw en AWBZ/Wlz na het verschijnen van de VWS-jaarverslagen 2008–2017

Bron: Financieel Beeld Zorg uit de jaarverslagen VWS, diverse jaren en de actuele VWS stand

In figuur 5 zijn de bijstellingen van de netto zorguitgaven van de Zvw en de AWBZ/Wlz na het verschijnen van de VWS-jaarverslagen grafisch weergegeven voor de jaren 2008–2017. Uit de grafiek blijkt dat de bijstellingen na publicatie van het jaarverslag een grillig patroon kennen. Er zijn zowel jaren waarin de zorguitgaven hoger zijn uitgekomen dan vermeld in het jaarverslag als jaren waarin de zorguitgaven neerwaarts zijn bijgesteld. De omvang van de bijstelling blijft in de meeste jaren binnen een bandbreedte van 1%, met een maximale uitschieter van -2,4% in 2015. De forse bijstellingen voor eerdere jaren (vóór 2016) hangen voor een belangrijk deel samen met de latere verwerking van de realisatiecijfers van de MSZ en ggz. Vanaf 2016 zijn de voorlopige realisatiecijfers van de MSZ en ggz in het jaarverslag van het betreffende jaar verwerkt. De bijstellingen voor 2016 en 2017 zijn daardoor kleiner.

5.2. Horizontale ontwikkeling van de zorguitgaven 2015–2018

In deze paragraaf wordt de horizontale ontwikkeling van de zorguitgaven grafisch weergegeven en toegelicht over de afgelopen vier jaren. De horizontale ontwikkeling geeft de jaar op jaar ontwikkeling van de netto zorguitgaven weer.

Hierbij worden een tweetal groeiontwikkelingen onderscheiden:

  • •  Nominale ontwikkeling: de groei van de zorguitgaven inclusief de loon- en prijsontwikkeling.
  • •  Reële groeiontwikkeling: de ontwikkeling van de zorguitgaven gecorrigeerd voor de prijsontwikkeling van het bbp.

In figuur 6 is de horizontale ontwikkeling van de netto zorguitgaven, gecorrigeerd voor overhevelingen, grafisch weergegeven voor de jaren 2015–2018. Het jaar 2017 komt twee keer terug in deze figuur.

  • •  De eerste drie kolommen (2015–2017) bevatten de gecorrigeerde uitgaven zoals dat tot en met de vorige kabinetsperiode gebruikelijk was. Hierin zijn onder andere de uitgaven die bij de hervorming van de langdurige zorg per 2015 zijn overgeheveld naar de Zvw en de Wmo teruggerekend naar de situatie voor 2015. Dat verklaart ook de grote verschillen bij zowel de Zvw als de Wlz tussen de twee kolommen voor het jaar 2017.
  • •  In de laatste twee kolommen zijn de jaren 2017 en 2018 weergegeven in de definitie die voor deze kabinetsperiode wordt gebruikt. Hierin zijn de zorguitgaven gecorrigeerd voor overhevelingen van de Wmo en Jeugdwet naar de algemene uitkering van het gemeentefonds per 2019, zoals opgenomen in de Startnota (zie nota van wijziging begroting 2018). Hierdoor liggen de totale zorguitgaven in deze twee jaren ruim € 5 miljard lager.
Figuur 6: Horizontale ontwikkeling van de totale zorguitgaven 2015–2018

1 Dit betreft de netto zorguitgaven gecorrigeerd voor overhevelingen en technische bijstellingen.

Bron: VWS-cijfers, CPB CEP 2019.

Onderstaand wordt de gemiddelde reële groei van de totale netto zorguitgaven over de periode 1996–2018 weergegeven, onderverdeeld in een aantal tijdvakken:

  • •  1996–2005: De gemiddelde reële groei in de negen jaar vóór de introductie van de Zvw was 3,7%.
  • •  2006–2012: De gemiddelde reële groei vanaf de introductie van de Zvw en vóór de kabinetsperiode Rutte II was 5,1%.
  • •  2013–2017: De geraamde reële groei gedurende de kabinetsperiode-Rutte II was 0,3%.
  • •  2018: De geraamde reële groei voor het jaar 2018 t.o.v. 2017 is 2,1%.

5.2.1. Horizontale ontwikkeling van de Zvw-uitgaven

In figuur 7 is de horizontale ontwikkeling van de netto Zvw-uitgaven, gecorrigeerd voor technische bijstellingen en overhevelingen grafisch weergegeven voor de jaren 2015–2018.

  • •  In de eerste drie kolommen (2015–2017) zijn de zorguitgaven gecorrigeerd voor de technische correctie in verband met verkorting dbc-duur en overhevelingen (zoals overhevelingen als gevolg van de hervorming AWBZ).
  • •  In de vierde en vijfde kolom (2017–2018) zijn er geen correcties en overhevelingen geweest bij de Zvw.
Figuur 7: Horizontale ontwikkeling netto Zvw-uitgaven 2015–2018

1 Dit betreft de netto Zvw-uitgaven gecorrigeerd voor overhevelingen en technische bijstellingen.

Bron: VWS-cijfers, CPB CEP 2019.

Onderstaand wordt de gemiddelde reële groei van de netto Zvw-uitgaven over de periode 1996–2018 weergegeven, onderverdeeld in een aantal tijdvakken:

  • •  1996–2005: De gemiddelde reële groei in de negen jaar vóór de introductie van de Zvw was 3,2%.
  • •  2006–2012: De gemiddelde reële groei vanaf de introductie van de Zvw en vóór de kabinetsperiode Rutte II was 4,1%.
  • •  2013–2017: De geraamde reële groei gedurende de kabinetsperiode Rutte II was 0,6%.
  • •  2018: De geraamde reële groei voor het jaar 2018 t.o.v. 2017 is 1,5%.

5.2.2. Horizontale ontwikkeling van de Wlz-uitgaven

In figuur 8 is de horizontale ontwikkeling van netto Wlz-uitgaven, gecorrigeerd voor overhevelingen grafisch weergegeven voor de jaren 2015–2018.

  • •  In de eerste drie kolommen (2015–2017) zijn de zorguitgaven gecorrigeerd voor overhevelingen (zoals overhevelingen als gevolg van de hervorming AWBZ).
  • •  In de vierde en vijfde kolom (2017–2018) zijn de zorguitgaven gecorrigeerd voor overhevelingen van de Wmo en Jeugdwet naar de algemene uitkering van het gemeentefonds zoals opgenomen in de Startnota (zie nota van Wijziging begroting 2018).
Figuur 8: Horizontale ontwikkeling netto Wlz-uitgaven 2015–2018

1 Dit betreft de netto Wlz-uitgaven gecorrigeerd voor overhevelingen.

Bron: VWS-cijfers, CPB CEP 2019.

Onderstaand wordt de gemiddelde reële groei van de netto Wlz-uitgaven over de periode 1996–2018 weergegeven, onderverdeeld in een aantal tijdvakken:

  • •  1996–2005: De gemiddelde reële groei in de negen jaar vóór de introductie van de Zvw was 6,4%.
  • •  2006–2012: De gemiddelde reële groei vanaf de introductie van de Zvw en vóór de kabinetsperiode Rutte II was 5,2%.
  • •  2013–2017: De geraamde reële groei gedurende de kabinetsperiode Rutte II was 0,3%
  • •  2018: De geraamde reële groei voor het jaar 2018 t.o.v. 2017 is 2,1%.