Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

  • Download PDF

Artikel 37. Vreemdelingen

Algemene doelstelling

Een op maatschappelijk verantwoorde wijze en in overeenstemming met internationale verplichtingen gereglementeerde en beheerste toelating tot, verblijf in en vertrek uit Nederland van vreemdelingen, grenscontroles aan de buitengrenzen alsmede verkrijging van het Nederlanderschap of de intrekking daarvan.

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister van Veiligheid en Justitie ontwikkelt en geeft uitvoering aan het vreemdelingenbeleid en het beleid op grond van de Rijkswet op het Nederlanderschap. Hij heeft daarbij:

  • •  een uitvoerende rol ten aanzien van de opvang van asielzoekers, de afwikkeling van toelatingsprocedures in Nederland en de terugkeer van vreemdelingen uit Nederland;
  • •  verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Vreemdelingenwet en de Rijkswet op het Nederlanderschap door het geheel aan overheidsorganisaties dat zich (primair) met het vreemdelingen- en nationaliteitsbeleid bezighoudt;
  • •  verantwoordelijkheid voor de uitvoeringsorganisaties Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V), het zelfstandig bestuursorgaan Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en voor de centra van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) waar de vreemdelingenbewaring en de grensdetentie ten uitvoer wordt gelegd;
  • •  een gezagsrelatie met de Koninklijke Marechaussee en de nationale politie voor wat betreft het vreemdelingentoezicht en grenscontroles aan de buitengrenzen.

Beleidswijzigingen

Implementatie Gemeenschappelijk Europees Asiel Systeem

Voor het Gemeenschappelijk Europese Asiel systeem (GEAS) worden omvangrijke wijzigingen verwacht. De wijzigingen zijn momenteel onderwerp van onderhandeling. Nederland zet in op een pakketbenadering. Indien de onderhandelingen leiden tot een concreet systeem heeft dit financiële gevolgen voor bijvoorbeeld aanpassing van ICT-systemen en verblijfsduur in opvangcentra.

Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 37.1 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 37 (x € 1.000)
   

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Verplichtingen

1.664.931

1.548.175

1.101.094

884.276

816.134

805.399

792.051

                 

Programma-uitgaven

1.686.919

1.548.175

1.101.094

884.276

816.134

805.399

792.051

Waarvan juridisch verplicht

   

98%

       

37.2 Toegang, toelating en opvang vreemdelingen

             
 

Bijdrage Agentschappen

             
 

Immigratie- en Naturalisatiedienst

371.020

365.289

330.035

286.888

286.910

287.176

287.177

 

Bijdrage ZBO/RWT’s

             
 

Centraal Orgaan opvang Asielzoekers

1.124.049

984.866

595.698

438.284

379.279

368.278

354.929

 

Nidos-opvang

134.561

135.827

118.790

108.942

99.673

99.673

99.673

 

Bijdrage medeoverheden

             
 

Overig toegang, toelating en opvang vreemdelingen

7

0

0

0

0

0

0

 

Subsidies

             
 

Vluchtelingenwerk Nederland

11.577

10.455

9.428

9.428

9.428

9.428

9.428

 

Overig toegang, toelating en opvang vreemdelingen

1.595

1.666

1.666

1.666

1.666

1.666

1.666

 

Opdrachten

             
 

Keteninformatisering

13.814

6.263

5.198

5.198

5.198

5.198

5.198

 

Versterking vreemdelingenketen

4.052

6.094

2.803

3.019

3.129

3.129

3.129

                 

37.3 Terugkeer

             
 

Bijdrage Agentschappen

             
 

Dienst Justitiële Inrichtingen

7.880

8.424

8.424

8.424

8.424

8.424

8.424

 

Subsidies

             
 

REAN-regeling

10.346

6.697

6.547

6.547

6.547

6.547

6.547

 

Overig terugkeer

0

3.700

2.500

2.500

2.500

2.500

2.500

 

Opdrachten

             
 

Vreemdelingen vertrek

8.018

18.894

20.005

13.380

13.380

13.380

13.380

                 

Ontvangsten

485.135

309.900

156.600

0

0

0

0

Begrotingsreserve Asiel en ODA-toerekening

De begrotingsreserve Asiel is in 2010 gecreëerd toen het asieldossier in plaats van generaal specifiek werd en is aan de Tweede Kamer gemeld via de Begroting 2011 (Kamerstukken II, 2010/11, 32 500-VI, nr 2.). De asielreserve is bedoeld om fluctuaties in de lastig voorspelbare uitgaven voor (de instroom van) asielzoekers op te vangen.

Tabel 37.2 Overzicht geraamd verloop begrotingsreserve Asiel (x € 1 mln.)

Stand per 1/1/2017

Verwachte toevoegingen jaar 2017

Verwachte onttrekkingen 2017

Verwachte stand per 1/1/2018

Verwachte toevoegingen 2018

Verwachte onttrekkingen 2018

Verwachte stand per 31/12/2018

335,9

85

334,4

86,5

83

165,7

3,8

De verwachte stand van de asielreserve op 1 januari 2018 is € 86,5 mln., naast een storting van € 83 mln. in 2018 wordt € 165,7 mln. ingezet voor de dekking van de meerkosten van de asielinstroom in 2018. De inzet van het deel van de asielreserve dat per 31 december 2018 resteert (€ 3,8 mln.) is nog niet voorzien. De onttrekkingen uit de asielreserve in 2018 zijn juridisch verplicht.

Tabel 37.3 ODA-aandeel opvangkosten voor asielzoekers (x 1 mln.)1Deze tabel is opgenomen naar aanleiding van een toezegging van de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (Kamerstukken II, 2015/2016, 34 300, nr. 58)
 

2018

Bijdrage ZBO/RWT’s: COA

596

Deel ODA-toerekening

490

   

Bijdrage ZBO/RWT’s: Nidos-opvang

119

Deel ODA-toerekening

45

Budgetflexibiliteit

De bijdrage aan de IND, het COA, Nidos en Vluchtelingenwerk Nederland zijn juridisch verplicht evenals een groot gedeelte van de opdrachten die voortvloeien uit het programma van de keteninformatisering en de uitgaven voor de vervoersbewegingen van de vreemdelingen. Dit laatste als gevolg van een meerjarig convenant met het agentschap DJI.

Toelichting op instrumenten

Kengetallen vreemdelingenketen

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de belangrijkste kengetallen voor de vreemdelingenketen. De hoogte van de instroom (asiel, regulier en naturalisatie) is een belangrijke bepalende factor voor de werkhoeveelheid en daarmee voor de bijdragen aan de organisaties in de vreemdelingenketen.

Tabel 37.4 Kengetallen vreemdelingenketen

Aantallen

Realisatie

Prognose

 

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Asiel

               

Asielinstroom

58.800

33.670

41.000

37.000

22.500

22.500

22.500

22.500

Overige instroom

23.200

20.180

2.300

1.900

1.900

1.900

1.900

1.900

Opvang COA

               

Instroom in de opvang

60.430

35.920

41.500

37.000

23.000

23.000

23.000

23.000

Uitstroom uit de opvang

36.930

55.580

53.000

36.370

28.600

23.000

23.000

23.000

Gemiddelde bezetting in de opvang

30.280

37.160

22.500

19.985

14.500

11.700

11.700

11.700

Toegang en toelating IND

               

Machtiging tot voorlopig verblijf nareis (MVV nareis)

24.100

31.680

6.400

6.400

6.400

6.400

6.400

6.400

Verblijfsvergunning regulier (VVR)

31.340

35.700

35.700

35.700

35.700

35.700

35.700

35.700

Toelating en Verblijf (TEV)

41.870

49.740

48.000

48.000

48.000

48.000

48.000

48.000

Visa

1.010

3.830

3.200

3.200

3.200

3.200

3.200

3.200

Aantal naturalisatie verzoeken

25.450

23.190

27.500

27.500

19.500

23.400

26.000

26.000

Streefwaarden Terugkeer (%)

               

Zelfstandig vertrek

28%

26%

20%

20%

20%

20%

20%

20%

Gedwongen vertrek

27%

27%

30%

30%

30%

30%

30%

30%

Zelfstandig vertrek zonder toezicht

45%

47%

50%

50%

50%

50%

50%

50%

Bronnen: INDIS/INDIGO, Maandrapportage COA, KMI en Meerjaren Productie Prognoses (MPP) Vreemdelingenketen

37.2 Toegang, toelating en opvang vreemdelingen

Bijdragen aan agentschappen

Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)

De IND is verantwoordelijk voor de uitvoering van het vreemdelingenbeleid en het beleid ten aanzien van de Rijkswet op het Nederlanderschap. Dat houdt in dat de IND alle aanvragen beoordeelt van vreemdelingen die in Nederland willen verblijven of die Nederlander willen worden.

De bekostiging van de IND vindt plaats door de bijdrage van het moederdepartement en opbrengsten derden. De opbrengsten derden bestaan uit leges die vreemdelingen betalen voor het behandelen van aanvragen voor reguliere verblijfsvergunning of verzoeken tot naturalisatie en voor een kleiner gedeelte uit opbrengsten uit onderverhuur en bijdragen uit Europese subsidies.

In tabel 37.5 wordt zichtbaar hoe het budget is verdeeld over de verschillende productgroepen.

Tabel 37.5 Bekostiging IND (x € 1.000)

Productgroep

Budgettair kader 2018

%

Asiel

€ 102.552

31%

Regulier

€ 111.954

34%

Naturalisatie

€ 10.793

3%

Ketenondersteuning

€ 3.092

1%

Lumpsum

€ 151.948

46%

     

Totale bekostiging

€ 380.339

115%

     

Bijdragen derden (vooral Leges)

€ 332.011

100%

Tabel 37.6 Kengetallen IND doorlooptijden: vreemdelingenzaken waarop binnen de wettelijke termijn is besloten
 

Realisatie

Streefwaarde

 

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Asiel

96%

91%

90%

90%

90%

90%

90%

90%

Regulier

91%

89%

95%

95%

95%

95%

95%

95%

Naturalisatie

96%

95%

95%

95%

95%

95%

95%

95%

Bijdragen aan ZBO’s en RWT’s

Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA)

COA draagt zorg voor de opvang van vreemdelingen in Nederland. Het COA biedt vreemdelingen huisvesting, verstrekt middelen van bestaan en geeft begeleiding. Het opvangbeleid is gericht op de opvang van asielzoekers gedurende de asielprocedure.

Het budget voor COA daalt de komende jaren omdat er een daling in de bezetting is voorzien ten opzichte van 2016.

Tabel 37.7 Bekostiging COA

Productgroep

Aandeel

Personeel

30%

Materieel

34%

Rente en afschrijving

4%

Gezondheidszorg

23%

Regelingen

9%

Totaal

100%

Overheadkosten maken onderdeel uit van bovengenoemde kosten.

Tabel 37.8 Prestatie-indicator COA (gemiddelde verblijfsduur in maanden)
 

Realisatie

Prognose

 

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Gemiddelde opvangduur vergunninghouders na vergunningverlening

4,6

4,7

3,5

3,5

3,5

3,5

3,5

3,5

Gemiddelde verblijfsduur opvang op basis van uitstroom

8,1

8,1

8

7,9

7,8

7,6

7,5

7,5

Bron: Maandrapportage COA.

Nidos-opvang

Nidos is conform het Burgerlijk Wetboek aangewezen als instantie die belast is met de voogdij over alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Daarnaast is Nidos aangewezen voor het uitvoeren van de kinderbeschermingsmaatregel ondertoezichtstelling (OTS) bij kinderen van gezinnen met een vreemdelingenstatus.

Nidos is verantwoordelijk voor de opvang in pleeggezinnen van alle alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’s) die op het moment van aankomst in Nederland 14 jaar of jonger zijn.

Sinds 2016 verzorgt NIDOS de opvang voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’s) na vergunningverlening in kleinschalige opvangvoorzieningen tot zij 18 jaar oud zijn.

De subsidie aan Nidos bestaat uit begeleidingskosten (voogdij, jeugdbescherming en begeleiding) en verzorgingskosten (met name opvang).Deze subsidie wordt op basis van jaarplannen verstrekt en is voor voogdij gerelateerd aan het aantal AMV’s onder begeleiding van Nidos en voor verzorging aan het aantal opgevangen AMV’s.

Het aantal AMV’s onder begeleiding en in de opvang is afhankelijk van de in- en uitstroom van AMV’s (als gevolg van gezinshereniging) en het bereiken van de leeftijd van 18 jaar van de AMV’s.

Het hieronder gehanteerde normbedrag voor verzorgingskosten is afhankelijk van de verdeling over de verschillende opvang vormen (pleeggezin, woongroep of wooneenheid). Deze is geraamd op basis van de verwachte opbouw van de AMV populatie. Afrekening vindt plaats op basis van de werkelijk gemaakte kosten voor opvang.

Tabel 37.9 Productiegegevens Nidos
 

Realisatie

Prognose

 

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Instroom amv’s

1.950

2.000

1.750

1.750

1.750

1.750

1.750

1.750

Aantal pupillen onder Nidos begeleiding

6.100

6.100

4.925

4.375

3.975

3.975

3.975

3.975

Tabel 37.10 Normbedragen begeleiding- en verzorgingskosten.
 

Normbedrag 2017

Normbedrag 2018

Begeleidingskosten per AMV

€ 6.200

€ 6.200

Verzorgingskosten per AMV

€ 23.091,–

€ 23.091,–

Team Schiphol (organiseren initiële begeleiding en opvang)

€ 1.398.938,–

€ 1.398.938,–

Subsidies

Vluchtelingenwerk Nederland (VWN)

VWN zet zich op basis van de Universele verklaring voor de Rechten van de Mens in voor de bescherming en het behartigen van de belangen van en geven van voorlichting aan vluchtelingen en asielzoekers. De subsidie aan VWN wordt op basis van (kalender)jaarplannen verstrekt en is gerelateerd aan de instroom van asielzoekers.

Het grootste deel van de kosten is toe te rekenen aan het proces toelating (circa 84%). Een deel van de werkzaamheden draagt bij aan het welbevinden van de mensen die in opvang verblijven en bewaren van de rust in de centra en kan dientengevolge worden toegerekend aan het proces opvang (circa 8%). Een laatste deel kan worden toegerekend aan het proces terugkeer (circa 8%) vanwege gesprekken na afwijzing door IND of negatieve uitspraken door de rechtbank.

Opdrachten

Keteninformatisering

Het budget voor Keteninformatisering is bestemd voor het structurele beheer van de ketenvoorzieningen, zoals de Basisvoorziening Vreemdelingen, de Biometrievoorziening, de koppelingen naar de Europese mingratiesystemen (Eurodac en VIS), het systeem voor Ketenmanagementinformatie en (beperkte) doorontwikkeling hiervan.

Versterking vreemdelingenketen

In 2018 worden vanuit dit budget diverse kleinere opdrachten gefinancierd met als doel verbeteringen in de vreemdelingenketen te bewerkstellingen. Het budget neemt toe vanaf 2018 omdat de structurele bijdrage voor versterking van de Koninklijke Marechaussee op dit artikel is geboekt.

37.3 Terugkeer

Bijdragen aan agentschappen

DJI/Dienst Vervoer en Ondersteuning (DV&O)

De Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) schakelt de Dienst Vervoer en Ondersteuning (DV&O) in voor het vervoer van vreemdelingen.

DJI draagt zorg voor de vreemdeling vanaf het moment dat een vreemdeling vanuit de politie, de DT&V of de Koninklijke Marechaussee is overgebracht naar een inrichting voor vreemdelingenbewaring dan wel in grensdetentie van DJI.

DJI – onderdeel Vreemdelingenbewaring – maakt deel uit van de vreemdelingenketen. Samen met de partners in de vreemdelingenketen werkt DJI aan het gewenste ketendoel: gedwongen vertrek van vreemdelingen zonder rechtmatig verblijf in Nederland.

Daarnaast werkt DJI steeds vaker samen met het COA, bijvoorbeeld als het gaat om de opvang van asielzoekers. Voor deze vorm van opvang worden ook medewerkers van DJI ingezet.

Subsidies

REAN-regeling

De DT&V, BZ, en de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) werken met elkaar samen op het gebied van vrijwillige terugkeer.

De subsidierelatie met IOM wordt momenteel herzien. Op basis van een af te sluiten General Arrangement tussen Nederland en IOM zullen V&J en BZ gezamenlijk IOM-activiteiten ter ondersteuning van vreemdelingen die zelfstandig uit Nederland willen vertrekken financieren. De ondersteuning door IOM bestaat onder meer uit het geven van voorlichting en advies, extra ondersteuning aan kwetsbare en prioritaire groepen en het procesmatig voorbereiden en begeleiden van de terugkeer en herintegratie.

Daarnaast worden vanuit de Subsidieregeling ondersteuning zelfstandig vertrek (OZV) van V&J projecten van NGO’s op het gebied van herintegratieondersteuning gefinancierd.

Opdrachten

Vreemdelingen vertrek

Het terugkeerbeleid is erop gericht om illegaal verblijf van vreemdelingen te voorkomen en tegen te gaan. Vreemdelingen die niet (langer) in Nederland mogen blijven, dienen Nederland te verlaten. Het uitgangspunt is dat vreemdelingen zelf verantwoordelijk zijn voor het realiseren van hun vertrek uit Nederland, zelfstandige terugkeer geniet daarbij de voorkeur. De DT&V ondersteunt en faciliteert vreemdelingen hierbij. Dit doet de DT&V door vertrekgesprekken te voeren om mogelijke belemmeringen voor terugkeer in kaart te brengen, vreemdelingen te ondersteunen bij het aanvragen van een (vervangend) reisdocument bij de diplomatieke vertegenwoordiging van het land van herkomst en het faciliteren van het zelfstandig vertrek in samenwerking met het IOM en NGO’s die projecten hebben in het kader van duurzame terugkeer. Deze organisaties ontvangen subsidie van de DT&V om dergelijke projecten te kunnen aanbieden.

Wanneer vreemdelingen ervoor kiezen om niet zelfstandig te vertrekken, zet de DT&V in op het gedwongen vertrek. Indien lichtere toezichtsmiddelen niet tot dit resultaat leiden, kan vreemdelingenbewaring aan de orde zijn. Ook in het kader van gedwongen vertrek voert de DT&V vertrekgesprekken en biedt ondersteuning bij het aanvragen van een (vervangend) reisdocument. De DT&V onderhoudt intensieve contacten met de diplomatieke vertegenwoordigingen, maar ook met de autoriteiten van landen van herkomst om de bereidheid tot meewerken aan het gedwongen vertrek van onderdanen te vergroten. Bij het gedwongen vertrek zorgt de DT&V dat dit gerealiseerd kan worden door het boeken van de vlucht en in samenwerking met de Koninklijke Marechaussee zorgen voor de inzet van escorts indien dit nodig is.