Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

  • Download PDF

Artikel 1. Openbaar bestuur en democratie

A Algemene doelstelling

Een bijdrage leveren aan een goed functionerend openbaar bestuur en democratie.

B Rol en verantwoordelijkheid

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is verantwoordelijk voor het functioneren van het stelsel van het openbaar bestuur. Die verantwoordelijkheid richt zich op de bestuurlijke verhoudingen, het medebeheer van het Gemeentefonds en het Provinciefonds, en interbestuurlijk toezicht. De Minister van BZK is verantwoordelijk voor de bestuurlijke organisatie (de Grondwet, de Gemeente- en Provinciewet, de Financiële verhoudingswet en de Wet gemeenschappelijke regelingen). In het regeerakkoord zijn op dit vlak ambitieuze beleidsvoornemens geformuleerd. Het gaat daarbij in de eerste plaats om de decentralisaties in het sociaal domein die door de Minister van BZK in hun onderlinge samenhang worden gecoördineerd en onder de verantwoordelijkheid van de bewindspersonen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), Veiligheid en Justitie (VenJ) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) worden uitgevoerd. In het verlengde hiervan voert de Minister van BZK een krachtig beleid gericht op het bewerkstelligen van voldoende uitvoeringskracht bij met name de gemeenten. Een tweede pijler van de legitimatie van het Nederlandse openbaar bestuur betreft het democratische en rechtsstatelijke gehalte van de publieke besluitvorming en beleidsvoering. In dat kader waarborgt de Minister van BZK het functioneren van het constitutionele bestel, waaronder het stelsel van de representatieve democratie dat waar nodig dient te worden aangevuld met directe en participatieve vormen van democratie. Daarbij gaat het in de eerste plaats om de verkiezingen (de Kieswet) voor vertegenwoordigende lichamen op de verschillende bestuurlijke niveaus. De Minister van BZK zorgt er tevens voor dat de Kiesraad zijn wettelijke taken adequaat kan vervullen. Daarnaast voert de Minister van BZK de op 1 mei 2013 in werking getreden Wet financiering politieke partijen (Wfpp) uit en is hij sinds 1 april 2012 verantwoordelijk voor de procesvoering met betrekking tot het Europees Burgerinitiatief. Sinds 1 juli 2015 is de Wet raadgevend referendum van kracht; voor de uitvoering van deze wet is de Minister van BZK verantwoordelijk.

De Minister van BZK is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en uitvoering van Agenda Stad. Dit interbestuurlijke programma is gericht op (het bevorderen van) groei, leefbaarheid en innovatie in Nederlandse steden door middel van zogenoemde City Deals. De Minister van BZK is verder medeverantwoordelijk voor de Nederlandse bijdrage aan de uitvoering van de Europese Agenda Stad.

C Beleidswijzigingen

Er zijn geen beleidswijzigingen.

D1 Budgettaire gevolgen van beleid

Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
   

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Art.nr.

Verplichtingen:

35.380

35.804

28.920

25.033

25.068

25.068

25.068

                 
 

Uitgaven:

34.425

35.804

28.920

25.033

25.068

25.068

25.068

Waarvan juridisch verplicht (percentage)

   

100%

       
                 

1.1

Bestuurlijke en financiële verhoudingen

11.935

12.960

9.011

7.724

7.759

7.759

7.759

Subsidies

7.928

6.737

5.288

3.968

3.968

3.968

3.968

Communicatie, kennisdeling en onderzoek

105

0

0

0

0

0

0

Diverse subsidies

4.312

3.467

2.018

698

698

698

698

Oorlogsgravenstichting (OGS)

3.511

3.270

3.270

3.270

3.270

3.270

3.270

Opdrachten

3.942

4.537

3.657

3.690

3.725

3.725

3.725

Communicatie, kennisdeling en onderzoek

3.942

4.537

3.657

3.690

3.725

3.725

3.725

Bijdrage aan ZBO's / RWT's

0

970

0

0

0

0

0

Diverse bijdragen

0

970

0

0

0

0

0

Bijdragen aan medeoverheden

0

650

0

0

0

0

0

Diverse bijdragen

0

650

0

0

0

0

0

Bijdrage aan (inter)nationale organisaties

65

66

66

66

66

66

66

Bijdragen internationaal

65

66

66

66

66

66

66

                 

1.2

Participatie

22.490

22.844

19.909

17.309

17.309

17.309

17.309

Subsidies

17.330

17.570

17.524

14.924

14.924

14.924

14.924

Politieke partijen

17.330

17.570

17.524

14.924

14.924

14.924

14.924

Opdrachten

3.167

3.776

2.385

2.385

2.385

2.385

2.385

Kiesraad

401

546

0

0

0

0

0

Raadgevend referendum

987

37

0

0

0

0

0

Verkiezingen

1.779

3.193

2.385

2.385

2.385

2.385

2.385

Bijdrage aan ZBO's / RWT's

1.639

0

0

0

0

0

0

Raadgevend referendum

1.639

0

0

0

0

0

0

Bijdragen aan medeoverheden

350

1.498

0

0

0

0

0

Experiment centrale stemopneming

304

1.498

0

0

0

0

0

Verkiezingen

46

0

0

0

0

0

0

Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken

4

0

0

0

0

0

0

Kiesraad

4

0

0

0

0

0

0

                 
 

Ontvangsten:

26.733

25.965

21.965

21.965

21.965

21.965

21.965

D2 Budgetflexibiliteit

Van het totale uitgavenbudget op artikel 1 is 100% juridisch verplicht en dit kent de volgende onderverdeling:

Subsidies

De subsidies zijn voor 100% juridisch verplicht. Het betreft financiering van de politieke partijen, de oorlogsgravenstichting en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

Opdrachten

Het budget voor opdrachten is 100% juridisch verplicht. Het betreft hier middelen voor onder andere de verkiezingen, kenniscentra en onderzoeken door derden en de Monitor sociaal domein.

Bijdrage aan (inter)nationale organisaties

De bijdrage aan (inter)nationale organisaties is voor 100% juridisch verplicht. Dit betreft financiële ondersteuning aan organisaties die actief Europees burgerschap bevorderen.

E Toelichting op de instrumenten

1.1 Bestuurlijke en financiële verhoudingen

Subsidies

Diverse subsidies

COELO

Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) ontvangt een subsidie voor informatieverstrekking over lokale lasten aan burgers.

Kenniscentrum Europa Decentraal

Het Kenniscentrum Europa Decentraal ontvangt een subsidie. Dit is een gezamenlijk initiatief van het Ministerie van BZK, het Interprovinciaal Overleg (IPO), de VNG en de Unie van Waterschappen, dat zich richt op toepassing en verspreiding van kennis en expertise over Europees recht bij de decentrale overheden.

OTAV

De VNG ontvangt een subsidie voor de activiteiten van het Ondersteuningsteam Asielzoekers Vergunninghouders (OTAV) voor het project «lokale preventieve aanpak gezondheidsbevordering statushouders».

Oorlogsgravenstichting (OGS)

Namens de Nederlandse overheid onderhoudt de Oorlogsgravenstichting wereldwijd ongeveer 50.000 graven van Nederlandse oorlogsslachtoffers. Deze graven liggen in meer dan vijftig landen, verspreid over vijf continenten. Het zwaartepunt ligt daarbij in Indonesië. Tevens verzorgt de stichting ruim 10.000 graven van militairen van de geallieerde strijdkrachten in Nederland.

De Subsidieregeling Oorlogsgravenstichting 2013 was met één jaar verlengd en vervalt per 01-01-2018. De subsidieregeling is geëvalueerd en daar waar nodig worden de resultaten van deze evaluatie verwerkt in de nieuw op te stellen subsidieregeling over de periode 2018 t/m 2021.

Opdrachten

Communicatie, kennisdeling en onderzoek

De Minister van BZK zet zich in voor kennisdeling en kennisvermeerdering. Verschillende publicaties, congressen en onderzoeken op het terrein van het functioneren van het openbaar bestuur worden gefinancierd. Ook financiert het Ministerie van BZK onderzoeken door derden.

In 2018 wordt voor het derde jaar de «overall rapportage sociaal domein» naar de Tweede Kamer gestuurd, zodat trends en ontwikkelingen in het gedecentraliseerde sociaal domein in kaart kunnen worden gebracht. De verbreding van het sociaal domein in de rapportage zoals die in 2017 is ingezet, zal in 2018 worden doorgezet. In het interdepartementale en interbestuurlijke programma sociaal domein worden randvoorwaardelijke thema’s als het monitoren van de maatschappelijke effecten en financiële verantwoording van de decentralisaties opgepakt

Bijdrage aan (inter)nationale organisaties

Bijdragen internationaal

Het programma «Europa voor de burger» biedt financiële ondersteuning aan burgers en organisaties die een actief Europees burgerschap bevorderen om zo het proces van Europese integratie te stimuleren en de kloof tussen de burger en de Europese Unie te verkleinen. Om het programma bekendheid te geven en belangstellenden bij te staan bij het indienen van subsidieaanvragen, faciliteert de Europese Commissie in samenwerking met de lidstaten Europe for Citizens Points (ECP). In Nederland is het ECP belegd bij Dutch Culture, waarvoor een jaarlijkse bijdrage wordt verstrekt.

1.2 Participatie

Subsidies

Politieke partijen

Politieke partijen ontvangen subsidie op grond van de Wet financiering politieke partijen (Wfpp). Een politieke partij komt voor subsidie in aanmerking als zij voldoet aan de in deze wet genoemde voorwaarden.

Tabel overzicht subsidie politieke partijen (bedragen in €)

Partij

Waarde 2014

Waarde 2015

Waarde 2016

Waarde 201712

VVD

3.754.370

3.702.152

3.606.842

3.336.506

PvdA

3.614.965

3.558.735

3.400.247

2.361.386

SP

1.598.631

1.579.116

1.600.936

1.576.132

CDA

1.675.014

1.648.734

1.652.742

1.852.561

D66

1.566.367

1.570.213

1.586.014

1.826.685

CU

937.648

938.383

932.776

937.595

GL

821.782

821.108

810.649

1.197.475

SGP

902.235

908.654

903.874

908.830

PvdD

620.441

621.330

623.345

742.723

50PLUS

392.531

458.533

395.916

491.292

OSF

360.575

365.634

366.050

368.440

VNL

0

0

428.421

215.238

DENK

0

0

159.695

356.293

FvD

0

0

0

590.860

 

Totaal

16.244.559

16.172.592

16.467.507

16.762.016

Noot 1: Het betreft hier voorlopige bedragen. 80% daarvan is inmiddels uitgekeerd. Uiterlijk 1 juli van het jaar volgend op het subsidiejaar moeten partijen een definitieve subsidieaanvraag indienen. Als bij de beoordeling daarvan blijkt dat de partijen voldoen aan de voorwaarden, wordt de resterende 20% uitgekeerd.

Noot 2: De loon- en prijsbijstellingen over 2016 en 2017 moeten nog in deze bedragen worden verwerkt.

Opdrachten

Verkiezingen

Dit heeft betrekking op de verkiezingen die in Nederland worden gehouden (dit is inclusief de verkiezingen in Caribisch Nederland). In maart 2018 worden Gemeenteraadsverkiezingen gehouden. De Minister van BZK is verantwoordelijk voor de uitvoering van de landelijke informerende campagne en het faciliteren van de gemeenten bij de uitvoering van de verkiezingen. Tevens moet er vanwege de Wet raadgevend referendum, rekening mee worden gehouden dat er in 2018 referendumverkiezingen kunnen plaatsvinden. Indien dat het geval is, heeft de Minister van BZK dezelfde verantwoordelijkheden als bij een reguliere verkiezing.

Ontvangsten

De ontvangsten betreffen de bijdragen van de waterschappen ten behoeve van de Waarderingskamer.