Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

  • Download PDF

Gemeentefonds

B GEMEENTEFONDS
 

2019

2020

2021

2022

2023

2024

totaal uitgaven

31.213,0

31.826,4

31.669,8

31.183,0

31.001,1

30.811,0

totaal niet-belastingontvangsten

      

2

Onderzoek

      
 

Uitgaven

4,1

1,3

1,5

1,5

2,0

2,0

3

Programma

      
 

Uitgaven

26.719,0

27.373,0

27.256,8

26.804,5

26.667,8

26.524,1

4

Integratie-uitkering sociaal domein

      
 

Uitgaven

4.489,9

4.452,1

4.411,5

4.377,0

4.331,3

4.284,9

Artikel 2 Onderzoek

Vanaf 2019 is dit artikel uitsluitend bedoeld voor kosten die gemaakt worden voor onderzoek naar de verdeling van het gemeentefonds. Er vindt vanuit latere jaren een kasschuif plaats naar 2019, omdat er momenteel een groot herijkingsonderzoek plaatsvindt.

Artikel 3 Programma

De omvang van het gemeentefonds in 2019 is vertekend ten opzichte van latere jaren, doordat er via het gewijzigde betalingsverloop ongebruikelijk veel middelen (309,6 mln.) zijn meegenomen vanuit 2018 naar 2019. De toename van het fonds in 2020 wordt met name verklaard door toevoeging van de accrestranche 2020. In 2020 en 2021 wordt er verder incidenteel 300 mln. toegevoegd ten behoeve van jeugdhulp. Ook worden er onder andere structurele middelen aan de algemene uitkering toegevoegd voor de invoering van de Wvggz (20 mln.) en de volumegroei beschermd wonen, tranche 2020 (53,2 mln.) en onttrokken voor het Digitaal stelsel omgevingswet (-18 mln.).

De aflopende reeks die vanaf 2021 zichtbaar is, is vertekend doordat de accrestranches voor deze latere jaren nog niet zijn opgeboekt op het gemeentefonds. Deze tranches maken onderdeel uit van hoofdstuk 60. De aflopende reeks die daardoor zichtbaar is, wordt grotendeels verklaard door de maatregel lagere apparaatskosten gemeenten (opschalingskorting) en door diverse decentralisatie-uitkeringen die tijdelijk van aard zijn en aflopen.

Artikel 4 Integratie-uitkering sociaal domein

De daling in dit budget hangt vooral samen met de aflopende reeks van de Wet sociale werkvoorziening (WSW). Dit komt doordat dit een afgesloten regeling is waarbij geen nieuwe instroom is, maar wel uitstroom.

GEMEENTEFONDS: UITGAVEN
 

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Stand Miljoenennota 2019 (excl. IS)

30.148,0

30.042,2

29.874,9

29.700,0

29.522,8

 

Beleidsmatige mutaties

      

Rijksbegroting

      

Jeugdhulp

70,0

110,0

10,0

‒ 190,0

0,0

 

Wijziging betalingsverloop alg.-uitk. 2018

33,2

0,0

0,0

0,0

0,0

 

Wijziging betalingsverloop dec.-uitk. 2018

276,1

0,0

0,0

0,0

0,0

 

Diversen

2,7

‒ 0,5

‒ 0,5

‒ 0,5

0,0

 

Sociale zekerheid

      

Diversen

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

 

Zorg

      

Diversen

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

 
 

382,0

109,5

9,5

‒ 190,5

0,0

 

Technische mutaties

      

Rijksbegroting

      

Aardgasvrije wijken

34,1

0,0

0,0

0,0

0,0

 

Accres jaartranche 2020

0,0

1.244,0

1.244,0

1.244,0

1.244,0

 

Afrekening accres 2018 incidenteel

‒ 147,7

0,0

0,0

0,0

0,0

 

Afrekening accres 2018 structureel

‒ 147,7

‒ 147,7

‒ 147,7

‒ 147,7

‒ 147,7

 

Afrekening bcf 2018

‒ 66,9

0,0

0,0

0,0

0,0

 

Buurtsportcoaches

73,3

0,0

0,0

0,0

0,0

 

Jeugdhulp

350,0

190,0

290,0

190,0

0,0

 

Loon- en prijsbijstelling 2019

260,8

260,7

263,5

263,1

262,8

 

Maatschappelijke begeleiding

32,6

0,0

0,0

0,0

0,0

 

Mutatie accres tranche 2019

‒ 144,0

‒ 144,0

‒ 144,0

‒ 144,0

‒ 144,0

 

Regiodeals, tweede tranche

37,0

0,0

0,0

0,0

0,0

 

Regio-enveloppe eindhoven 2019

41,6

0,0

0,0

0,0

0,0

 

Regionale energiestrategie

34,6

0,0

0,0

0,0

0,0

 

Voorlopige afrekening bcf 2019

80,8

0,0

0,0

0,0

0,0

 

Diversen

94,7

64,5

68,8

49,3

49,5

 

Sociale zekerheid

      

Loon- en prijsbijstelling 2019

57,2

55,3

54,3

53,4

52,5

 

Diversen

‒ 2,6

‒ 8,2

‒ 14,6

‒ 17,8

‒ 21,9

 

Zorg

      

Ambulantisering in de ggz

38,0

50,0

61,0

73,0

73,0

 

Loon- en prijsbijstelling 2019

57,0

57,0

56,9

56,9

57,0

 

Volumegroei beschermd wonen 2020

0,0

53,2

53,2

53,2

53,2

 
 

682,8

1.674,8

1.785,4

1.673,4

1.478,4

 

Extrapolatie

30.811,0

Totaal mutaties sinds Miljoenennota 2019

1.065,0

1.784,2

1.794,9

1.483,0

1.478,3

 
       

Stand Miljoenennota 2020 (subtotaal)

31.213,0

31.826,4

31.669,8

31.183,0

31.001,1

30.811,0

Totaal Internationale samenwerking

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Stand Miljoenennota 2020

31.213,0

31.826,4

31.669,8

31.183,0

31.001,1

30.811,0

GEMEENTEFONDS: NIET-BELASTINGONTVANGSTEN
 

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Stand Miljoenennota 2019 (excl. IS)

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

 

Extrapolatie

0,0

Totaal mutaties sinds Miljoenennota 2019

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

 
       

Stand Miljoenennota 2020 (subtotaal)

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Totaal Internationale samenwerking

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Stand Miljoenennota 2020

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Jeugdhulp

Gemeenten zijn nog niet in staat geweest om de transitie- en transformatiedoelen van de decentralisatie van de jeugdhulp binnen een termijn van vier jaar te realiseren. Daarvoor komt het kabinet de gemeenten de komende jaren tegemoet. Het extra budget bedraagt 420 mln. in 2019, 300 mln. in 2020 en 300 mln. in 2021. Deze middelen bestaan uit twee reeksen die optellen tot deze reeks.

 

2019

2020

2021

2022

2023

Beleidsmatige mutaties, rijksbegroting

70

110

10

‒ 190

-

Technische mutaties, rijksbegroting

350

190

290

190

-

Totaal

420

300

300

0

-

Vanuit deze middelen wordt in 2019 20 mln. beschikbaar gesteld aan de Jeugdautoriteit. In de bestuurlijke afspraken met de VNG is vastgelegd dat hiermee, tot en met 2021, een tijdelijk vangnet wordt gecreëerd om de continuïteit van essentiële jeugdhulp te garanderen. De overboeking van het gemeentefonds naar de begroting van VWS is verwerkt in de regel technische mutaties, rijksbegroting, diversen. In 2022 zullen deze financiële middelen, voor zover deze zijn teruggevloeid naar de Jeugdautoriteit, toegevoegd worden aan het gemeentefonds.

Wijziging betalingsverloop algemene uitkering 2018

Dit betreft de wijziging van het betalingsverloop voor de algemene uitkering 2018. Een beperkt deel van de algemene uitkering kon in 2018 niet meer tot betaling komen. Omdat gemeenten recht hebben op deze bedragen wordt het kasbudget 2019 met dit bedrag opgehoogd. Dat maakt het mogelijk om de uitkering in 2019 alsnog tot betaling te laten komen.

Wijziging betalingsverloop decentralisatie-uitkeringen 2018

Dit betreft de wijziging van het betalingsverloop voor de decentralisatie-uitkeringen 2018. De verdeling van enkele decentralisatie-uitkeringen werd pas laat in 2018 bekend, waardoor deze niet meer in dat jaar tot betaling zijn gekomen. Omdat gemeenten recht hebben op deze bedragen wordt het kasbudget 2019 met dit bedrag opgehoogd. Dat maakt het mogelijk om de uitkeringen in 2019 alsnog tot betaling te laten komen.

Diversen - beleidsmatige mutaties, rijksbegroting

Van het onderzoeksbudget 2018 wordt 1 mln. aan onderuitputting meegenomen naar 2019. Verder vindt er een kasschuif plaats op het onderzoeksbudget, waarmee toekomstige middelen naar 2019 worden gehaald.

Aardgasvrije wijken

Voor het programma Aardgasvrije wijken hevelt BZK middelen over naar het gemeentefonds. Met deze uitkering ontvangen de 28 deelnemende gemeenten uit de eerste tranche het resterende deel van het toegezegde budget.

Accres jaartranche 2020

De omvang van het gemeentefonds ademt mee met de Rijksbegroting. Op basis van de geactualiseerde begroting van het Rijk voor 2020 wordt de accrestranche 2020 toegevoegd aan het gemeentefonds.

Afrekening accres 2018 (incidenteel en structureel)

De omvang van het gemeentefonds ademt mee met de Rijksbegroting. Omdat het Rijk in 2018 meer heeft uitgegeven dan het jaar ervoor, ontvangen gemeenten accres. Het definitieve accres voor 2018 ligt 147,7 mln. lager ten opzichte van de raming ten tijde van de Miljoenennota 2019. Deze bijstelling van de accrestranche die betrekking heeft op 2019 en verder wordt structureel verwerkt bij Voorjaarsnota. De verwerking van de accrestranche 2018 die betrekking heeft op het boekjaar 2018 is incidenteel verwerkt bij Voorjaarsnota.

Afrekening BCF 2018

Gemeenten kunnen uitgaven aan btw terugvragen via het BTW-compensatiefonds (BCF). Wanneer er geld overblijft in het BCF, dan wordt dit aan het gemeentefonds toegevoegd. Bij Miljoenennota 2019 heeft hiervoor een voorlopige afrekening plaatsgevonden. Uiteindelijk bleek het overgebleven bedrag bij de realisatie kleiner te zijn dan verwacht, waardoor er nu een verrekening over 2018 plaatsvindt van 66,9 mln.

Buurtsportcoaches

Dit betreft de overboeking vanuit de ministeries van VWS (60,8 mln.) en OCW (12,5 mln.) voor de decentralisatie-uitkering buurtsportcoaches 2019. Aan deze decentralisatie-uitkering zijn voorwaarden verbonden die volgens de Algemene Rekenkamer niet zijn toegestaan. Omdat gemeenten deze middelen ten tijde van de Voorjaarsnota verwachtten, is besloten om ze in 2019 wel als decentralisatie-uitkering met voorwaarden uit te keren. De implicaties voor de vormgeving van deze bijdrage in volgende jaren worden momenteel bezien.

Loon- en prijsbijstelling 2019

De loon- en prijsbijstelling tranche 2019 is toegevoegd.

Maatschappelijke begeleiding

De middelen voor de jaarlijkse bijdrage aan het programma Maatschappelijke begeleiding worden vanuit SZW overgeboekt.

Mutatie accres tranche 2019

Op basis van de geactualiseerde begroting van het Rijk voor 2019 ligt de accrestranche 2019 voor het gemeentefonds 144,0 mln. lager dan de raming ten tijde van de Miljoenennota 2019.

Regiodeals, tweede tranche

Vanuit LNV worden de middelen voor de tweede tranche van de regiodeals toegevoegd. Het betreft de middelen voor de deals Midden- en West Brabant, Den Haag Zuid West, het Groene Hart, Noord Nederland, de Achterhoek, Zuid- en Oost-Drenthe, Parkstad Limburg, Fryslan/Holwerd aan Zee en Twente.

Regio-enveloppe Eindhoven

De middelen voor de tranche 2019 vanuit de regio-enveloppen uit het Regeerakkoord worden vanuit LNV overgeboekt. Deze bijdrage is bestemd voor Brainport Eindhoven. Aan deze decentralisatie-uitkering zijn voorwaarden verbonden die volgens de Algemene Rekenkamer niet zijn toegestaan. Omdat de regio Eindhoven deze middelen ten tijde van de Voorjaarsnota verwachtte, is besloten om ze in 2019 nog als decentralisatie-uitkering met voorwaarden uit te keren. De implicaties voor de vormgeving van deze bijdrage in volgende jaren worden momenteel bezien.

Regionale energiestrategie

Het Rijk stelt voor een periode van drie jaar middelen beschikbaar voor de ondersteuning van de vorming van regionale energiestrategieën in de dertig daarvoor gevormde regio’s.

Voorlopige afrekening BCF

Gemeenten kunnen uitgaven aan btw terugvragen via het BTW-compensatiefonds (BCF). Wanneer er ruimte overblijft onder het plafond van het BCF wordt dit aan het gemeentefonds toegevoegd. Een tekort wordt aan het gemeentefonds onttrokken. Bij de Miljoenennota vindt een voorlopige afrekening plaats tussen BCF en het gemeentefonds voor het lopende uitvoeringsjaar.

Diversen - technische mutaties, rijksbegroting

Er worden diverse bedragen overgemaakt aan het gemeentefonds om gemeenten te compenseren voor kosten aan uiteenlopende onderwerpen, met name decentralisatie-uitkeringen. Het betreft vanuit JenV onder meer bijdragen voor de overgang van de jeugdhulp aan kinderen in een AZC naar gemeenten (2,1 mln.), het Faciliteitenbesluit (0,9 mln.) en de Landelijke voorziening vreemdelingen (12 mln.). JenV en VWS dragen gezamenlijk bij voor het programma Eergerelateerd geweld (2,5 mln). Vanuit OCW wordt bijgedragen aan de Kerkenvisies (3,5 mln.) en Lerarentekort G4 (4 mln.). IenW draagt onder andere bij aan de waterschapsverkiezingen 2019 (12 mln.) en zoetwatermaatregelen (5,2 mln.). Vanuit SZW wordt bijgedragen aan de Herstructurering Wsw Oost-Groningen (3,2 mln.), verhoging taalniveau statushouders (20 mln.), Perspectief op werk (9 mln.) en wordt voor onderzoekskosten voor het Besluit bijstandverlening zelfstandigen een specifieke uitkering omgezet in een fondsuitkering (9,6 mln.). Vanuit VWS wordt onder meer bijgedragen voor ambulantisering in de ggz (15 mln., zie tevens technische mutaties, zorg), Geweld hoort nergens thuis pilots en projectleiders (3,6 mln.), koplopergemeenten cliëntondersteuning (8 mln.), sportakkoorden (3,7 mln.), kansrijke start (2,9 mln.), pilots logeerzorg (0.9 mln.), slachtoffers mensenhandel /vrouwenopvang (1 mln.), de Vuelta 2020 (1 mln.), invoeren van de Wvggz (20 mln. vanaf 2020) en verhoging van de leeftijdsgrenzen van gezinshuizen (2,2 mln.). Ook worden vanuit VWS middelen overgeheveld naar de algemene uitkering (12 mln.) voor Ambulantisering in de ggz (zie nadere toelichting hieronder). Ook worden er enkele bedragen van het gemeentefonds afgeboekt. Het gaat om een bijdrage in de kosten van DigiD en MijnOverheid (3,4 mln.) en van GDI-voorzieningen (1,9 mln.). Ten behoeve van VWS betreft het de uitvoeringskosten SVB (-26,2 mln.), mobiliteitshulpmiddelen (-6,5 mln.) en roerende voorzieningen Wlz (-1,0 mln.). Daarnaast wordt door middel van een kasschuif van 2019 naar 2018 door SZW in 2019 8 mln. minder bijgedragen aan de voorkoming van schulden en bestrijding van armoede in gemeenten.

Diversen - technische mutaties, sociale zekerheid

De maatregel loondispensatie uit het Regeerakkoord wordt teruggedraaid. Het resterende deel van het budget voor 20.000 extra banen beschut werk wordt teruggeboekt naar SZW.

Ambulantisering in de ggz

Middels het Hoofdlijnenakkoord ggz en Zorg op de Juiste Plaats wordt binnen het ggz-domein ingezet op ambulantisering van de zorg. Dit leidt tot meer zorg in het gemeentelijk domein. Daartoe worden er middelen toegevoegd aan het gemeentefonds. Een deel van de middelen (12 mln.) wordt overgeheveld naar de algemene uitkering (zie diversen – technische mutaties, rijksbegroting), de resterende middelen (38 mln.) worden toegevoegd aan de integratie-uitkering Wmo.

Volumegroei beschermd wonen 2020

De compensatie voor volumegroei beschermd wonen, tranche 2020, wordt toegevoegd aan het gemeentefonds.